Σε συζητήσεις για την πιθανή επέκταση της ανάπτυξης αμερικανικών πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη βρίσκονται οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ
- Το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ συζητούν την προσθήκη νέων χωρών στο πρόγραμμα πυρηνικού διαμοιρασμού. Το σενάριο αφορά την ανάπτυξη βάσεων για αεροσκάφη διπλής δυνατότητας, με έμφαση στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, κοντά στη Ρωσία.
- Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής εξετάζουν θετικά το ενδεχόμενο, θεωρώντας την παρουσία αμερικανικών πυρηνικών όπλων κρίσιμο στοιχείο ασφαλείας απέναντι στις ρωσικές απειλές μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
- Η Ουάσιγκτον επαναξιολογεί την κατανομή του αμυντικού βάρους στη Συμμαχία, ασκώντας πίεση στους Ευρωπαίους. Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα για την προστασία των συμμάχων παραμένει ενεργή.
- Μια τέτοια επέκταση της αμερικανικής πυρηνικής παρουσίας αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Ρωσία. Η Μόσχα θεωρεί πως η κίνηση υπονομεύει τη στρατηγική σταθερότητα και αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εμφανιστεί ανοιχτοί στο ενδεχόμενο να επεκταθεί το υφιστάμενο σύστημα «πυρηνικού διαμοιρασμού» της Συμμαχίας σε επιπλέον ευρωπαϊκές χώρες, όπως αναφέρουν οι FT, επικαλούμενοι τρεις πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων.
Το σενάριο αφορά την ανάπτυξη βάσεων που θα φιλοξενούν αεροσκάφη διπλής δυνατότητας (Dual-Capable Aircraft – DCA), δηλαδή μαχητικά ή βομβαρδιστικά αεροσκάφη που μπορούν να μεταφέρουν τόσο συμβατικά όσο και πυρηνικά όπλα.
Τι εξετάζεται
Σήμερα, το ΝΑΤΟ διατηρεί αμερικανικά πυρηνικά όπλα σε περιορισμένο αριθμό ευρωπαϊκών χωρών στο πλαίσιο της στρατηγικής αποτροπής της Συμμαχίας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι συζητήσεις αφορούν στο ενδεχόμενο να προστεθούν νέες χώρες στο συγκεκριμένο σχήμα, με έμφαση στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, η οποία βρίσκεται πιο κοντά στη Ρωσία.
Οι FT επισημαίνουν πάντως ότι δεν αναμένεται άμεσα κάποια συμφωνία, ενώ οι διαβουλεύσεις βρίσκονται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο.
Ενδιαφέρον από Πολωνία και χώρες της Βαλτικής
Μεταξύ των χωρών που φέρονται να εξετάζουν θετικά μια τέτοια προοπτική είναι η Πολωνία, καθώς και κράτη της Βαλτικής.
Η συζήτηση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη συνεχιζόμενη επιδείνωση των σχέσεων Δύσης – Μόσχας.
Για πολλά κράτη της ανατολικής Ευρώπης, η μόνιμη ή διευρυμένη παρουσία αμερικανικών πυρηνικών όπλων ή στρατηγικών μέσων θεωρείται κρίσιμο στοιχείο ασφαλείας απέναντι σε πιθανές ρωσικές απειλές.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον
Το δημοσίευμα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επαναξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το βάρος της άμυνας εντός της Συμμαχίας.
Ο Τραμπ και στενοί συνεργάτες του έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει τους Ευρωπαίους συμμάχους ότι δαπανούν ανεπαρκή ποσά για την άμυνά τους και βασίζονται υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία τους.
Παράλληλα, ο υφυπουργός Άμυνας αρμόδιος για θέματα πολιτικής, Έλμπριτζ Κόλμπι, έχει δηλώσει δημοσίως ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την πυρηνική τους ομπρέλα για την προστασία των συμμάχων του ΝΑΤΟ, ακόμη και αν οι Ευρωπαίοι αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στις συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις.
Οι αντιδράσεις που αναμένονται
Μια ενδεχόμενη επέκταση της αμερικανικής πυρηνικής παρουσίας στην Ευρώπη θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου και αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Ρωσία.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα καταγγείλει το σύστημα πυρηνικού διαμοιρασμού του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τη στρατηγική σταθερότητα στην Ευρώπη και αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Μέχρι στιγμής, ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε το Πεντάγωνο έχουν σχολιάσει το δημοσίευμα, ενώ το ΝΑΤΟ δεν έχει προχωρήσει σε επίσημη τοποθέτηση.