Αντιμέτωπη με τη χειρότερη επιδημία ιλαράς τα τελευταία 30 χρόνια είναι η πολιτεία της Πενσυλβάνια, με περισσότερα από 1.300 κρούσματα να έχουν αναφερθεί από τον Απρίλιο.
- Η επιδημία έχει προκαλέσει τουλάχιστον 8 θανάτους στις ΗΠΑ, με πέντε εξ αυτών να προέρχονται από τις ευάλωτες κοινότητες των Άμις. Λόγω των χαμηλών ποσοστών εμβολιασμού, οι κοινότητες αυτές αποτελούν το επίκεντρο της υγειονομικής κρίσης.
- Η ραγδαία εξάπλωση του ιού οφείλεται στον κοινοβιακό τρόπο ζωής των Άμις, με μεγάλες οικογένειες και συχνές συγκεντρώσεις. Η έλλειψη ασφάλισης, η κοινωνική απομόνωση και η δυσπιστία προς την κυβέρνηση επιτείνουν το πρόβλημα.
- Οι υγειονομικές αρχές αντιμετωπίζουν την κρίση με κατ' οίκον επισκέψεις στις κοινότητες των Άμις, χτίζοντας εμπιστοσύνη και πραγματοποιώντας εμβολιασμούς σε ιδιωτικό περιβάλλον. Η προσέγγιση αυτή στοχεύει στην υπέρβαση γεωγραφικών και κοινωνικών εμποδίων.
- Η έξαρση της ιλαράς πυροδότησε έντονη πολιτική διαμάχη μεταξύ των τοπικών αρχών της Πενσυλβάνια και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η διαφωνία εστιάζεται στη στρατηγική εμβολιασμού και την αμφιλεγόμενη πρόταση για διαχωρισμό των δόσεων του εμβολίου MMR.
Συνολικά οι ΗΠΑ καταγράφουν περισσότερα από 5.000 κρούσματα ιλαράς μέσα στο 2026, τον υψηλότερο αριθμό των τελευταίων 35 ετών, με 8 ανθρώπους -κυρίως μικρά παιδιά- να έχουν χάσει τη ζωή τους, οι περισσότεροι στην πολιτεία της Πενσυλβάνια.
Η ιλαρά είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε νοσηλεία ή θάνατο ενός ατόμου, με έως και εννέα στα 10 άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί να είναι πιθανό να αρρωστήσουν, σύμφωνα με το Αυστραλιανό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.
Οι Αρχές στην Πενσυλβάνια λένε ότι το ξέσπασμα ξεκίνησε στα τέλη Απριλίου, δυτικά μιας από τις μεγαλύτερες πόλεις της πολιτείας, τη Φιλαδέλφεια.
Τα κρούσματα έχουν έκτοτε ξεπεράσει τα 1.300. Τουλάχιστον έξι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων δύο βρεφών -εκ των οποίων το ένα ήταν νεογέννητ- και μιας 20χρονης από την κομητεία Λάνκαστερ, μιας 18χρονης κατοίκου της κομητείας Μίφλιν, μιας 40χρονης γυναίκας από την κομητεία Τζέφερσον και μιας 39χρονης γυναίκας από την κομητεία Φράνκλιν.
Τουλάχιστον πέντε από τους νεκρούς προέρχονταν από κοινότητες των Άμις, ανέφεραν τα τοπικά μέσα ενημέρωσης.
Οι κοινότητες των Άμις (και των Μεννονιτών) είναι παραδοσιακά υπο-εμβολιασμένες, γεγονός που επέτρεψε την ταχύτατη εξάπλωση του εξαιρετικά μεταδοτικού ιού.
Οι Άμις στο επίκεντρο
Οι ευάλωτες κοινότητες των Άμις έχουν πληγεί άμεσα λόγω των χαμηλών ποσοστών εμβολιασμού με το εμβόλιο MMR και παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.
Στους πρόποδες των Απαλαχίων Ορέων, η κομητεία Λάνκαστερ απέχει λιγότερο από 300 χιλιόμετρα από τη Νέα Υόρκη και φιλοξενεί την παλαιότερη και μεγαλύτερη κοινότητα Άμις της χώρας.
Καλλιεργήσιμα χωράφια, σφενδαμιές και αγροτόσπιτα της αποικιακής εποχής στους κυματιστούς καταπράσινους λόφους συνθέτουν ένα ειδυλλιακό σκηνικό, αλλά η πραγματικότητα είναι νοσηρή.
Οι Άμις βρίσκονται στο επίκεντρο μιας από τις χειρότερες επιδημίες ιλαράς στις ΗΠΑ στη σύγχρονη ιστορία, καθώς τα ανεμβολίαστα μέλη της κινδυνεύουν ακόμα και να πεθάνουν από τον εξαιρετικά μεταδοτικό ιό.
Η νόσος εξαπλώνεται ραγδαία λόγω των στενών κοινωνικών δεσμών των Άμις, διευκολυνόμενη από μεγάλες κοινοτικές συγκεντρώσεις, όπως δημοπρασίες αλόγων, γάμους και θρησκευτικές τελετές.
Οι απομονωμένοι Άμις βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο μιας έντονης πολιτικής διαμάχης, εν μέσω μιας μεγάλης προσπάθειας για τον περιορισμό της επιδημίας, που σημειώνεται με φόντο την αμφιλεγόμενη στάση του υπουργού Υγείας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, σχετικά με τα εμβόλια.
Ποιοι είναι και γιατί δεν εμβολιάζονται οι Άμις
Οι Άμις είναι μία αυστηρά θρησκευόμενη κοινότητα που συνδέει την ευσέβεια με την υποταγή σε αυστηρούς κανόνες για το ευρύτερο καλό της κοινότητάς τους και απορρίπτουν τις σύγχρονες τεχνολογίες.
Έως και 90% των οικογενειών ζουν χωρίς τηλεοράσεις, Διαδίκτυο, απορρίπτοντας κάθε μορφή νέας τεχνολογίας και αποφεύγοντας τις επαφές με τον έξω κόσμο, χρησιμοποιώντας κεριά για φωτισμό και άμαξες αντί για αυτοκίνητα.
Ήρθαν στις ΗΠΑ από την Ευρώπη το 1700 και περισσότεροι από 410.000 εξακολουθούν να ζουν σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 40.000 στην κομητεία Λάνκαστερ της Πενσυλβάνια.
Ο Μπράξτον Μίτσελ, συνδιευθυντής του ερευνητικού προγράμματος Άμις του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, λέει ότι ο κοινόβιος τρόπος ζωής τους δημιουργεί έναν μοναδικό κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης του ιού.
«Οι Άμις είναι πολύ κοινωνικοί. Οι οικογένειες έχουν πολλά παιδιά - ο μέσος όρος έχει επτά ή οκτώ, άρα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στο νοικοκυριό, ενώ συγκεντρώνονται συχνά με τους γείτονες και τους συγγενείς τους. Τις Κυριακές έχουν εκκλησιαστικές λειτουργίες, οι οποίες συνήθως γίνονται στο σπίτι κάποιου και όλο το εκκλησίασμα εμφανίζεται εκεί», είπε χαρακτηριστικά.
Οι Άμις αποφεύγουν τα εμβόλια τόσο λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεών τους, αλλά και εξαιτίας πρακτικών και κοινωνικών παραγόντων:
• Έλλειψη Ασφάλισης: Πολλές οικογένειες δεν διαθέτουν υγειονομική ασφάλιση και βασίζονται σε πληρωμές με μετρητά, κάτι που δυσχεραίνει την πρόσβαση σε προληπτική φροντίδα.
• Κοινωνική Απομόνωση: Η αποστασιοποίηση από τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και την τεχνολογία περιορίζει την ενημέρωση για την επικινδυνότητα της νόσου.
• Δυσπιστία προς την κυβέρνηση: Υπάρχει έντονος σκεπτικισμός που πηγάζει από τις αυστηρές κρατικές οδηγίες κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19, γεγονός που κάνει πολλούς να αμφισβητούν τις τρέχουσες συστάσεις υγείας.
Οι νοσηλευτές πάνε πόρτα-πόρτα στις κοινότητες
Παρ' όλο που η ιλαρά θεωρείται παιδική ασθένεια, στην παρούσα έξαρση επηρεάζονται έντονα και ενήλικες ηλικίας 25 έως 49 ετών, οι οποίοι είναι στην πλειονότητά τους ανεμβολίαστοι.
Για την αντιμετώπιση της κρίσης, υγειονομικές αρχές και νοσηλευτές πραγματοποιούν κατ' οίκον επισκέψεις (door-to-door) στις κοινότητες των Άμις.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο εμβολιασμός σε ιδιωτικό περιβάλλον βοηθά στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και ξεπερνά τα γεωγραφικά εμπόδια, οδηγώντας χιλιάδες μέλη των κοινοτήτων να αναθεωρήσουν τη στάση τους και να εμβολιαστούν.
Η νοσοκόμα Ντέιλ Γουάιζερ εργάζεται για το Τμήμα Υγείας της κομητείας Τσέστερ και οδηγεί σχεδόν καθημερινά 48 χιλιόμετρα για να φτάσει σε κοινότητες των Άμις.
«Πολλοί άνθρωποι που συναντώ δεν έχουν ασφάλιση υγείας. Δεν έχουν μεγάλη αλληλεπίδραση με το σύστημα υγείας και απλώς δεν έχουν δει την ανάγκη να κάνουν αυτά τα εμβόλια. Όταν αρχίζεις να μιλάς και απαντάς στις ερωτήσεις τους και χτίζεις αυτή την εμπιστοσύνη, πολλές φορές θα πάρουν μια διαφορετική απόφαση», δήλωσε η Γουάιζερ στο ΒΒC, η οποία εμβολιάζει οικογένειες κατά της ιλαράς, μερικές φορές γύρω από το τραπέζι της κουζίνας του σπιτιού τους.
Μια ασθένεια που επανεμφανίζεται λόγω της αντιεμβολιαστικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ
Η ιλαρά είχε κηρυχθεί εξαλειφθείσα στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2000, χάρη στον έγκαιρο εμβολιασμό του πληθυσμού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια επανεμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση καθώς η δυσπιστία του πληθυσμού απέναντι στις υγειονομικές αρχές ενισχύεται και τα ποσοστά της εμβολιαστικής κάλυψης μειώνονται.
Η έξαρση της ιλαράς έχει πυροδοτήσει έντονη πολιτική κόντρα μεταξύ των τοπικών αρχών της Πενσυλβάνια και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης σχετικά με τη στρατηγική εμβολιασμού του πληθυσμού.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο υπουργός Υγείας της κυβέρνησης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος έχει μιλήσει πολλές φορές για τα «μειονεκτήματα» των εμβολίων και έχει επανειλημμένα υποβαθμίσει τους κινδύνους της ιλαράς.
Επίσης, η διοίκηση προωθεί τη διαίρεση των δόσεων του εμβολίου MMR (ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς) σε ξεχωριστά σχήματα, μια πρακτική που έρχεται σε αντίθεση με την καθιερωμένη ιατρική κοινότητα.