Μετά από περισσότερα από 40 χρόνια αδράνειας, το ηφαίστειο Ελ Τσιτσόν, γνωστό και ως Τσιτσονάλ, στο Μεξικό παρουσιάζει νέα, ανησυχητικά σημάδια δραστηριότητας, θέτοντας τους επιστήμονες σε επιφυλακή.
Σύμφωνα με ερευνητές του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού (UNAM), καταγράφηκαν αυξημένες θερμοκρασίες, εκπομπές αερίων και ασυνήθιστοι σχηματισμοί θείου κατά την περίοδο παρακολούθησης από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο του 2025.
Καταστροφική η τελευταία έκρηξη
Το ηφαίστειο εξερράγη τελευταία φορά το 1982, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 2.000 ανθρώπων και εκτεταμένες ζημιές. Ολόκληρα χωριά καταστράφηκαν, γεωργικές εκτάσεις θάφτηκαν κάτω από τέφρα και χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την περιοχή. Η έκρηξη κατέστρεψε επίσης φυτείες καφέ, κτηνοτροφικές μονάδες και υποδομές, προκαλώντας μακροπρόθεσμες οικονομικές και περιβαλλοντικές ζημιές σε όλη την περιοχή.
Τι παρατήρησαν οι ειδικοί
Σήμερα, ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις κίνησης μάγματος κάτω από το ηφαίστειο και τονίζουν ότι η δραστηριότητα είναι πιθανώς υδροθερμική και δεν υποδηλώνει επικείμενη έκρηξη.
Οι πρόσφατες μετρήσεις έδειξαν αύξηση της θερμότητας στη λίμνη, σημαντική μεταβολή στη χημεία των υδάτων, καθώς η πράσινη απόχρωση λόγω άλγεων έγινε γκριζωπή, μία ένδειξη αυξημένων επιπέδων θειικών αλάτων και πυριτίου. Οι επιστήμονες κατέγραψαν επίσης διακυμάνσεις στα επίπεδα χλωριδίων και αλλαγές στην αλληλεπίδραση αερίων και νερού, σημάδια ότι θερμά υγρά κινούνται κάτω από την επιφάνεια. Δειγματοληψίες αερίων αποκάλυψαν παρουσία υδρόθειου (H₂S) και διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) κοντά στον κρατήρα - αέρια που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα για ανθρώπους και ζώα σε υψηλές συγκεντρώσεις.
Παρ' όλα αυτά, η ηφαιστειολόγος Patricia Jácome Paz του UNAM εξήγησε ότι η δραστηριότητα οφείλεται πιθανότατα σε υπερθερμασμένα υπόγεια ύδατα που αλληλεπιδρούν με θερμά πετρώματα, και όχι σε άνοδο λιωμένου μάγματος προς την επιφάνεια.
Η παρακολούθηση του ηφαιστείου γίνεται με επιτόπιες μετρήσεις, drones και δορυφορικά συστήματα, με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση πιθανών αλλαγών. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχει λόγος για δημόσιο συναγερμό. Ωστόσο, η νέα δραστηριότητα στο Τσιτσονάλ υπενθυμίζει ότι τα αδρανή ηφαίστεια σπάνια είναι πραγματικά ανενεργά και ότι ακόμη και δεκαετίες σιωπής μπορεί να κρύβουν διεργασίες που συνεχίζονται βαθιά κάτω από την επιφάνεια.