Μια σειρά περιστατικών που σημειώθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα στη βόρεια και ανατολική Ευρώπη προκαλεί νέα ανησυχία, καθώς φαίνεται ότι κινήσεις της Μόσχας φτάνουν όλο πιο κοντά στα όρια του ΝΑΤΟ.
Το πιο σοβαρό ερώτημα είναι εάν πρόκειται για μια σειρά ασύνδετων επεισοδίων ή εάν η Ρωσία αυξάνει συνειδητά την πίεση προς την Ευρώπη, δοκιμάζοντας τα όρια και τις αντιδράσεις ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Φωτοβολίδες από ρωσική φρεγάτα σε δανικό ελικόπτερο
Το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε τη Δευτέρα στη Βαλτική, στα διεθνή ύδατα ανοιχτά της νότιας Δανίας.
Οι ένοπλες δυνάμεις της Δανίας ανακοίνωσαν ότι ένα ελικόπτερο Fennec της Πολεμικής Αεροπορίας πραγματοποιούσε φωτογραφική αποστολή ρουτίνας σε ρωσική φρεγάτα, όταν το ρωσικό πλοίο εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες προς το ελικόπτερο.
Η μία πέρασε σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων από αυτό
Ο Δανός υπουργός Άμυνας, Γέπε Μπρους, δήλωσε ότι δεν υπήρξε προηγουμένως προειδοποίηση ή επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και ότι το ελικόπτερο ακολουθούσε τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Όπως ανέφερε, τέτοιες επιχειρήσεις φωτογράφησης ρωσικών πλοίων έχουν πραγματοποιηθεί «πολλές φορές στο παρελθόν».
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, καταδίκασε την ενέργεια ως «απερίσκεπτη δράση της Ρωσίας απέναντι στον στρατό της Δανίας».
«Οι ρωσικές ενέργειες έχουν στόχο να εκφοβίσουν και να διχάσουν. Δεν θα επιτύχουν. Δεν θα λυγίσουμε», δήλωσε.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, δίνει διαφορετική εκδοχή. Ο Ρώσος πρεσβευτής στη Δανία, Βλαντίμιρ Μπαρμπίν, υποστήριξε ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που δανικά ελικόπτερα πραγματοποιούσαν «επικίνδυνους ελιγμούς» κοντά σε ρωσικά πολεμικά πλοία και κατηγόρησε το δανικό ελικόπτερο για «προκλητικές ενέργειες».
Drone με εκρηκτικό μηχανισμό πάνω από τη Λιθουανία
Σχεδόν ταυτόχρονα, ένα ακόμη πολύ σοβαρό περιστατικό σημειώθηκε στη Λιθουανία.
Μαχητικό αεροσκάφος της Ιταλικής Πολεμικής Αεροπορίας, στο πλαίσιο της αποστολής του ΝΑΤΟ, κατέρριψε χθες drone που είχε εισέλθει στον λιθουανικό εναέριο χώρο.
Το drone συνετρίβη κοντά στο χωριό Πρατκούναι, περίπου 100 χιλιόμετρα δυτικά του Βίλνιους.
Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας, το drone πιθανότατα είχε εισέλθει από τη Λευκορωσία και παρέμεινε στον λιθουανικό εναέριο χώρο για περίπου 30 λεπτά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου πέταξε κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
Το σημαντικότερο στοιχείο ήταν αυτό που βρέθηκε στα συντρίμμια: σύμφωνα με τον Λιθουανό υπουργό Άμυνας, εντοπίστηκε εκρηκτικός μηχανισμός, ο οποίος στη συνέχεια εξουδετερώθηκε.
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροσέτο, δήλωσε ότι το drone «κατά πάσα πιθανότητα» προερχόταν από τη Ρωσία, όπως μεταδίδει ο Guardian.
Η Λιθουανία ενημέρωσε τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Κεστούτις Μπούντρις δήλωσε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ, καθώς «είναι προφανές ότι έχουμε ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε».
Σε επιφυλακή η Πολωνία, ρωσικό drone στη Βαλτική
Την ίδια ώρα, η Πολωνία ενεργοποίησε αεροπορικές επιχειρήσεις στον εναέριο χώρο της εξαιτίας της δραστηριότητας ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που πραγματοποιούσαν επιθέσεις σε ουκρανικό έδαφος.
Οι πολωνικές αρχές υπογράμμισαν ότι επρόκειτο για προληπτικό μέτρο και ότι τελικά δεν διαπιστώθηκε παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου.
Μία ημέρα νωρίτερα, ωστόσο, οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις είχαν εντοπίσει και περισυλλέξει ρωσικό drone στη Βαλτική, κοντά στην παραλία του Ρουσίνοβο.
Παράλληλα, ένα ρωσικό drone έπληξε την Κυριακή σιδηροδρομική γραμμή στην Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία, λίγο μετά τη διέλευση από την ίδια γραμμή του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον και άλλων ξένων διπλωματών.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να περιμένουν αύξηση των ρωσικών προκλήσεων.
Και στη Γερμανία αναζητούν συντρίμμια drone
Στη Γερμανία, οι Αρχές αναζητούσαν επιπλέον συντρίμμια drone που πιστεύεται ότι συνετρίβη κοντά στη λίμνη Στάινχουντε, στην περιοχή του Ανόβερου.
Το σημείο βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου από τη βάση της Bundeswehr στο Βουνστόρφ.
Το περιστατικό προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ των τελευταίων ημερών, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί ότι όλες οι συγκεκριμένες υποθέσεις συνδέονται μεταξύ τους και πως όλες είναι αποδεδειγμένα συνδεδεμένες με ρωσικές ενέργειες.
Σαμποτάζ σε περισσότερα από 30 σημεία στην Ολλανδία
Στην Ολλανδία, την ίδια περίοδο, το σιδηροδρομικό δίκτυο αντιμετώπισε εκτεταμένες διακοπές μετά από ενέργειες που οι Αρχές χαρακτήρισαν «σαμποτάζ».
Η εταιρεία διαχείρισης σιδηροδρομικών υποδομών ProRail ανακοίνωσε ότι χαλύβδινοι σωλήνες είχαν τοποθετηθεί σκόπιμα πάνω στις γραμμές σε περισσότερα από 30 σημεία, κυρίως σε αγροτικές περιοχές της κεντρικής και ανατολικής χώρας.
Τα τρένα στα συγκεκριμένα σημεία ακινητοποιήθηκαν, ενώ προκλήθηκαν σοβαρές καθυστερήσεις και στις διεθνείς σιδηροδρομικές συνδέσεις με τη Γερμανία.
Η ολλανδική υπηρεσία πληροφοριών AIVD διεξάγει έρευνα, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει αποδοθεί ευθύνη στη Ρωσία. Υπήρξαν αναφορές ότι η δολιοφθορά μπορεί να προκλήθηκε και από αγρότες που αντιδρούν στην πολιτική της ολλανδικής κυβέρνησης.
Τι ετοιμάζει τελικά η Μόσχα;
Το ερώτημα είναι πλέον εάν η Ρωσία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο επίπεδο πίεσης γύρω από την ανατολική και βόρεια πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε χθες τα περιστατικά στη Δανία και τη Λιθουανία μέρος ενός «ευρύτερου μοτίβου ρωσικής επιθετικότητας και πρόκλησης» απέναντι στην Ευρώπη.
Δήλωσε ότι η Ρωσία «δοκιμάζει την ετοιμότητα και την αποφασιστικότητά μας».
Η Δανία υποστηρίζει επίσης ότι η Μόσχα δείχνει αυξανόμενη διάθεση να αναλάβει ρίσκα. Ο Δανός υπουργός Άμυνας έχει αναφέρει ότι οι Ρώσοι «έχουν αυξήσει την προθυμία τους να αναλάβουν ρίσκα ως προς το πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν».
Μια πιο προσεκτική ανάγνωση είναι ότι η Μόσχα φαίνεται να αυξάνει την πίεση και να δοκιμάζει τις αντιδράσεις των ευρωπαϊκών κρατών.
Οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία
Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που επανέρχεται πολύ πιο έντονα στο προσκήνιο η διπλωματική διαδικασία για την Ουκρανία.
Σύμφωνα με την Ukrainska Pravda, η οποία επικαλέστηκε πηγή, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να είναι έτοιμος να επιστρέψει στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μετά τις 20 Σεπτεμβρίου, όταν θα ολοκληρωθούν οι ρωσικές κοινοβουλευτικές εκλογές. Η πληροφορία αποδόθηκε σε πηγή της γαλλικής προεδρίας μετά τις συζητήσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας στο Κίεβο στις 6 Σεπτεμβρίου.
Παράλληλα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, του μετέφεραν ότι «οι Ρώσοι είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν». Ο ίδιος, πάντως, εξέφρασε επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι οι ενέργειες της Ρωσίας στο πεδίο των μαχών και η συνέχιση των επιθέσεων δεν δείχνουν απαραίτητα διάθεση συμβιβασμού.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο σκηνικό όπου την ώρα που ανοίγει ξανά ένα παράθυρο για διαπραγματεύσεις, η στρατιωτική και υβριδική πίεση γύρω από την Ευρώπη φαίνεται να αυξάνεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα δύο φαινόμενα συνδέονται αποδεδειγμένα. Μπορεί όμως να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης της Μόσχας.