Η Πόλη του Μεξικού, μία από τις μεγαλύτερες μητροπόλεις του κόσμου, βυθίζεται με ανησυχητικά γρήγορους ρυθμούς, θέτοντας σε κίνδυνο υποδομές και εκατομμύρια κατοίκους.
- Νέα δορυφορικά δεδομένα από τον NISAR καταδεικνύουν ότι η Πόλη του Μεξικού βυθίζεται έως και 25 εκατοστά ετησίως, με κάποιες περιοχές να φτάνουν τα 2 εκατοστά τον μήνα. Επιστήμονες παρακολουθούν αυτές τις αλλαγές, που δείχνουν το πλήρες μέγεθος του προβλήματος.
- Η ταχύτατη καθίζηση προκαλεί ήδη σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, όπως το μετρό, τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και σε κατοικίες. Σε περιοχές όπως η Ισταπαλάπα, οι ζημιές είναι εμφανείς, με σπίτια να έχουν υποστεί ρωγμές.
- Η πόλη είναι ευάλωτη επειδή χτίστηκε πάνω σε μια αρχαία αποξηραμένη λίμνη. Η εντατική άντληση υπόγειων υδάτων επί περισσότερο από έναν αιώνα έχει εξαντλήσει τον υδροφόρο ορίζοντα, οδηγώντας στη συνεχή βύθιση του εδάφους.
- Πέρα από τη γεωλογική καθίζηση, η συρρίκνωση του υδροφόρου ορίζοντα δημιουργεί κίνδυνο σοβαρής κρίσης νερού στο μέλλον. Οι επιστήμονες στοχεύουν στην ακριβή καταγραφή του φαινομένου για την καλύτερη κατανόηση και μακροπρόθεσμη αντιμετώπισή του.
Σύμφωνα με νέα δορυφορικά δεδομένα της NASA, η καθίζηση στην πρωτεύουσα του Μεξικού φτάνει σχεδόν τα 25 εκατοστά ετησίως, καθιστώντας την μία από τις ταχύτερα «βυθιζόμενες» πόλεις παγκοσμίως, όπως αναφέρει το Associated Press.
Δορυφορικά δεδομένα αποκαλύπτουν την έκταση του προβλήματος
Οι μετρήσεις προήλθαν από τον δορυφόρο NISAR, ο οποίος κατέγραψε μεταβολές του εδάφους στην Πόλη του Μεξικού μεταξύ Οκτωβρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026. Οι επιστήμονες είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις αλλαγές σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, με δεδομένα κάθε 12 ημέρες.
Σε ορισμένες περιοχές, όπως το κεντρικό αεροδρόμιο και το μνημείο Angel of Independence, η καθίζηση φτάνει τα 2 εκατοστά τον μήνα. Σε βάθος μικρότερο του ενός αιώνα, το έδαφος έχει υποχωρήσει πάνω από 12 μέτρα, ενώ σε ορισμένα σημεία η συνολική βύθιση αγγίζει ακόμη και τα 38 μέτρα!
Ο επιστήμονας του προγράμματος NISAR, Πολ Ρόουζεν, εξήγησε: «Πρόκειται ουσιαστικά για την καταγραφή όλων αυτών των αλλαγών μέσα σε μια πόλη. Μπορείς να δεις το πλήρες μέγεθος του προβλήματος».
Υποδομές σε κίνδυνο και εμφανείς ζημιές
Η κατάσταση έχει ήδη σοβαρές επιπτώσεις στις υποδομές της Πόλης του Μεξικού.
Ο γεωφυσικός ερευνητής Ενρίκε Καμπράλ από το Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού προειδοποιεί: «Είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Προκαλεί ζημιές σε κρίσιμες υποδομές της Πόλης του Μεξικού, όπως το μετρό, το αποχετευτικό σύστημα, το δίκτυο ύδρευσης και πόσιμου νερού, καθώς και κατοικίες και δρόμους».
Σε περιοχές όπως η Ισταπαλάπα οι ζημιές είναι εμφανείς. Η ειδικός στην καθίζηση Καρεόν-Φρέιρε σημείωσε: «Τα σπίτια που έχουν θεμελιωθεί πάνω σε ηφαιστειακό πέτρωμα είναι σταθερά, αλλά εκείνα που βρίσκονται μεταξύ του βράχου και της λιμναίας πεδιάδας έχουν ήδη σπάσει, τα περισσότερα. Το 2017, ένα ταξί έπεσε μέσα σε μια ρωγμή».
Ιστορικές αιτίες: Μια πόλη χτισμένη πάνω σε λίμνη
Η Πόλη του Μεξικού φιλοξενεί περισσότερους από 22 εκατομμύρια κατοίκους και εκτείνεται σε περίπου 7.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ωστόσο, το έδαφος πάνω στο οποίο χτίστηκε αποτελεί μια αρχαία αποξηραμένη λίμνη, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη.
Η εντατική άντληση υπόγειων υδάτων, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη αστική ανάπτυξη, έχει οδηγήσει σχεδόν στην εξάντληση του υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η πόλη να βυθίζεται εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Μητροπολιτικός Καθεδρικός Ναός, του οποίου η κατασκευή ξεκίνησε το 1573 και σήμερα παρουσιάζει εμφανή κλίση.
Κίνδυνος και για την υδροδότηση της Πόλης του Μεξικού
Πέρα από τη γεωλογική καθίζηση, οι ειδικοί προειδοποιούν και για μια επερχόμενη κρίση νερού. Η συρρίκνωση του υδροφόρου ορίζοντα ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές ελλείψεις στο μέλλον στην Πόλη του Μεξικού.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι στο μέλλον θα μπορούν να καταγράφουν την καθίζηση ακόμη και σε επίπεδο μεμονωμένων κτιρίων, προσφέροντας κρίσιμα δεδομένα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Όπως τόνισε ο Cabral: «Για να υπάρξει μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση της κατάστασης, το πρώτο βήμα είναι απλώς να την κατανοήσουμε».