Η Ολλανδία αποφάσισε να μεταφέρει σημαντικό μέρος των αποθεμάτων χρυσού της από τη Βόρεια Αμερική στην Ευρώπη, σε μια κίνηση που προκαλεί προβληματισμό, καθώς δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που προχώρησε σε αυτήν την κίνηση,
Όπως αποκάλυψε το BBC, η κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας (DNB) επιβεβαίωσε ότι μετέφερε 86 τόνους χρυσού από τα αποθέματά της στις ΗΠΑ και τον Καναδά στο Λονδίνο. Η ποσότητα αυτή αποτελεί μέρος των περίπου 313 τόνων που διατηρούσε συνολικά στη Βόρεια Αμερική.
Η Ολλανδία ακολούθει το παράδειγμα χωρών όπως η Γερμανία και η Γαλλία.
Η Ολλανδία μεταφέρει αποθέματα χρυσού από τις ΗΠΑ
Η DNB ανέφερε ότι η μεταφορά έγινε «υπό το πρίσμα της αυξανόμενης γεωπολιτικής αναταραχής», ώστε ο χρυσός να είναι «άμεσα διαθέσιμος για χρήση σε περίπτωση κρίσης». Στόχος, σύμφωνα με την ολλανδική κεντρική τράπεζα, είναι η χώρα να είναι «καλύτερα προετοιμασμένη για σοβαρές κρίσεις».
Ο διοικητής της DNB, Όλαφ Σλέιπεν, υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Αναμένουμε ότι δεν θα χρειαστεί ποτέ να τους χρησιμοποιήσουμε, όμως πρέπει να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα και την ετοιμότητά μας».
Το BBC, επικαλούμενο αναλύσεις ειδικών, επισημαίνει ότι οι αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών επηρεάζονται από ένα ευρύτερο περιβάλλον αβεβαιότητας, στο οποίο συνυπάρχουν εμπορικές συγκρούσεις, στρατιωτικές εντάσεις, πληθωρισμός και μεταβολές στα επιτόκια.
Ο Τζόζεφ Καβατόνι, ανώτερο στέλεχος στρατηγικής αγοράς του World Gold Council, δήλωσε στο BBC ότι οι πόλεμοι και οι εμπορικές εντάσεις «παίζουν ρόλο σε ορισμένες από αυτές τις αποφάσεις», αλλά δεν αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα.
Το Λονδίνο ως ασφαλής και άμεσα προσβάσιμος προορισμός
Η επιλογή του Λονδίνου δεν είναι τυχαία. Η βρετανική πρωτεύουσα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εμπορίας χρυσού παγκοσμίως, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας είναι ένας από τους μεγαλύτερους θεματοφύλακες χρυσού στον κόσμο.
Η δυνατότητα γρήγορης αγοράς ή πώλησης του πολύτιμου μετάλλου αποτελεί βασικό πλεονέκτημα. Σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs, η επιλογή του τόπου αποθήκευσης του χρυσού βρίσκεται πλέον «ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο της σκέψης των διαχειριστών αποθεματικών».
Η μεταφορά, μάλιστα, δεν σημαίνει πάντοτε ότι τεράστιες ποσότητες χρυσού φορτώνονται σε αεροπλάνα και μεταφέρονται από τη μία ήπειρο στην άλλη. Το BBC αναφέρει ότι η Ολλανδία πούλησε περίπου 59 τόνους χρυσού στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια αγόρασε αντίστοιχη ποσότητα στο Λονδίνο. Έτσι, δεν χρειάστηκε να μετακινηθεί φυσικά αυτό το μέρος του αποθέματος.
Περισσότεροι από 27 τόνοι μεταφέρθηκαν, ωστόσο, πραγματικά από τις ΗΠΑ και τον Καναδά στην ολλανδική πόλη Ζέιστ, ενώ αντίστοιχη ποσότητα μετακινήθηκε στη συνέχεια από τη Ζέιστ στο Λονδίνο.
Η εταιρεία Brink's Global Services, μία από τις επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν τέτοιες μεταφορές, δήλωσε στο BBC ότι έχει καταγράψει «αυξημένη ζήτηση» από κεντρικές τράπεζες.
Η επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης
Το Al Jazeera συνδέει την ολλανδική απόφαση με ένα ευρύτερο κλίμα ανησυχίας που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Φρέντερικ Σνάιντερ, μη μόνιμος ανώτερος συνεργάτης του Middle East Council on Global Affairs, υποστήριξε ότι η Ολλανδία μεταφέρει τον χρυσό της «για τον ίδιο λόγο που άλλες χώρες επαναπατρίζουν ή συζητούν τον επαναπατρισμό του χρυσού τους εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια, μεταξύ άλλων η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία: για να αποκτήσουν φυσικό έλεγχο πάνω στα αποθέματα χρυσού τους».
Το κλίμα επιβαρύνεται από τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ – Καναδά, αλλά και από τις στρατιωτικές συγκρούσεις στις οποίες εμπλέκεται η Ουάσιγκτον. Παράλληλα, οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης έχουν επιδεινωθεί εξαιτίας της διαφορετικής στάσης των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν.
Το Al Jazeera αναφέρει ακόμη ότι οι εντάσεις κορυφώθηκαν όταν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρνήθηκαν σε διαφορετικό βαθμό να διευκολύνουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η Γαλλία απαγόρευσε τη διέλευση ισραηλινών αεροσκαφών που μετέφεραν όπλα, η Ιταλία αρνήθηκε άδεια για προσγείωση αμερικανικών βομβαρδιστικών στη Σικελία, ενώ η Ισπανία αρνήθηκε τη χρήση βάσεων και του εναέριου χώρου της.
Ο Τραμπ μάλιστα είχε τότε δηλώσει για τις σχέσεις ΗΠΑ- Βρετανίας ότι «προφανώς δεν είναι αυτό που ήταν».
Ένας ακόμη παράγοντας που, σύμφωνα με το Al Jazeera, ενισχύει την τάση επαναπατρισμού είναι η απόφαση της Δύσης να παγώσει περίπου 300 δισ. δολάρια από τα αποθεματικά της ρωσικής κεντρικής τράπεζας μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Πρόκειται για μια απόφαση που δημιουργεί προηγούμενο καθώς σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικά περιβάλλον τα κρατικά αποθεματικά που βρίσκονται σε ξένη δικαιοδοσία μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να βρεθούν αντιμέτωπα με κυρώσεις ή πάγωμα.
Χρυσός επιστρέφει στην Ευρώπη
Η Ολλανδία δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που μετακινεί χρυσό από τις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο, η Τράπεζα της Γαλλίας μετέφερε 129 τόνους, αξίας περίπου 17 δισ. δολαρίων, από τη Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης πίσω στη Γαλλία. Η γαλλική κεντρική τράπεζα επικαλέστηκε τεχνική αναβάθμιση και καλύτερη απόδοση ως λόγους για την απόφαση, πραγματοποιώντας ουσιαστικά πώληση χρυσού στη Νέα Υόρκη και αγορά ράβδων στο Παρίσι.
Ακόμη νωρίτερα, η Γερμανία είχε μεταφέρει περισσότερους από 600 τόνους χρυσού από τη Νέα Υόρκη στη Φρανκφούρτη μεταξύ 2013 και 2017, αξίας τότε περίπου 77,5 δισ. δολαρίων.
Η τάση δεν αφορά μόνο την αποθήκευση. Οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν πλέον πολύ περισσότερο χρυσό. Σύμφωνα με το World Gold Council, κατά την τελευταία τετραετία αγόραζαν κατά μέσο όρο περίπου 1.000 τόνους ετησίως, έναντι περίπου 500 τόνων τον χρόνο κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Ο χρυσός έχει, παράλληλα, σημειώσει εντυπωσιακή άνοδο στην τιμή του, ξεπερνώντας τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά τον Ιανουάριο. Παρότι έκτοτε υποχώρησε από το ιστορικό υψηλό, παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Η Goldman Sachs προβλέπει ότι η τιμή του θα μπορούσε να φτάσει τα 4.900 δολάρια ανά ουγγιά έως το τέλος του 2026 σύμφωνα με το BBC.
Για τους αναλυτές της Goldman Sachs, ο χρυσός παραμένει ελκυστικός επειδή αποτελεί διαχρονικά «ασφαλές καταφύγιο» σε περιόδους οικονομικής και γεωπολιτικής αναταραχής.