Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συσπειρώθηκαν γύρω από τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες την Παρασκευή.
Η Ουκρανία βρίσκεται σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους του πολέμου, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη πλήττουν ουκρανικές πόλεις, ενώ εντείνονται οι ανησυχίες ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να περιορίσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και τη στρατιωτική υποστήριξη προς το Κίεβο.
Η στάση της Ουάσιγκτον προκαλεί πρόσθετη αβεβαιότητα, καθώς ο Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι η Ουκρανία και η Ρωσία είχαν συμφωνήσει να μην πλήττουν τις ενεργειακές εγκαταστάσεις η μία της άλλης. Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, ο Αμερικανός πρόεδρος αποδίδει στις ουκρανικές επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων την αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία, όπως εκτιμά, θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την εκλογική επίδοση των Ρεπουμπλικανών.
Ζελένσκι: Προετοιμασία για έναν δύσκολο χειμώνα
Προσερχόμενος στη σύνοδο, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Ουκρανία επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου, αλλά δεν βλέπει ενδείξεις πως η Μόσχα είναι διατεθειμένη να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση.
«Θέλουμε να τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο το συντομότερο δυνατόν. Δεν βλέπουμε αυτή τη στιγμή σημάδια από τη ρωσική πλευρά ότι είναι έτοιμη να τερματίσει τον πόλεμο. Γι' αυτό πρέπει να προετοιμαστούμε για τον χειμώνα», δήλωσε, χαιρετώντας και αγκαλιάζοντας αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες.
Όπως διευκρίνισε, η χειμερινή βοήθεια δεν αφορά αποκλειστικά την ενέργεια, αλλά περιλαμβάνει επίσης την αεράμυνα και τη χρηματοδότηση.
«Μπορείτε να βασίζεστε σε εμάς», διαβεβαίωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα λίγο πριν την έναρξη της δεύτερης ημέρας της ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής, στη διάρκεια της οποίας θα συζητηθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία παρουσία του Ζελένσκι.
«Ένα πράγμα είναι απολύτως ξεκάθαρο: Δεν θα άρουμε καμία από τις κυρώσεις αν η Ρωσία δεν σταματήσει τον πόλεμο», σχολίασε από την πλευρά της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υποδεχόμενη τον Ζελένσκι.
Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, δήλωσε στο Reuters ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πιθανότατα θα χρειαστεί να χορηγήσει νέο δάνειο στην Ουκρανία, προκειμένου να καλυφθεί το δημοσιονομικό της έλλειμμα για το επόμενο έτος.
«Ο περασμένος χειμώνας ήταν ήδη κόλαση. Αυτός ο χειμώνας θα είναι και πάλι κόλαση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος τόνισε ότι η Ευρώπη έχει σημαντικά κενά να καλύψει, επισημαίνοντας πως οι Ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να θυμούνται ότι, ενώ απολαμβάνουν τη θέρμανση, το φως και την καθημερινότητά τους, οι Ουκρανοί συνεχίζουν να πολεμούν.
«Δεν μπορούμε να κουραστούμε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, γιατί πολεμούν... για εμάς», υπογράμμισε.
Χωρίς άμεση ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση στο Starlink
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα για το Κίεβο είναι η λειτουργία του δορυφορικού συστήματος Starshield της SpaceX, το οποίο χρησιμοποιείται για στρατιωτικές επικοινωνίες και επιχειρήσεις με drones της Ουκρανίας.
Πηγή του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε την Πέμπτη ότι οι δέκτες Starshield λειτουργούσαν μόνο για περιορισμένες ταχύτητες, περίπου 160 χιλιόμετρα την ώρα, κάτι που περιπλέκει τη χρήση τους σε στρατιωτικές αποστολές.
Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε ότι ο Τραμπ διέταξε σκόπιμη επιβράδυνση του συστήματος. Το Starshield αποτελεί τη στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή της υπηρεσίας Starlink, την οποία διαχειρίζεται η εταιρεία του Έλον Μασκ. Ο Τραμπ δήλωσε, επίσης, αυτή την εβδομάδα ότι η ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία συνεχίζεται.
Ωστόσο, η Ευρώπη δεν διαθέτει έτοιμη εναλλακτική λύση που θα μπορούσε να αντικαταστήσει άμεσα το Starlink, παρά τις προσπάθειες κυβερνήσεων και εταιρειών να αναπτύξουν μακροπρόθεσμες επιλογές.
«Το Starlink είναι πραγματικά απαραίτητο για την Ουκρανία. Και, δυστυχώς, βραχυπρόθεσμα, η Ευρώπη δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτή τη δυνατότητα», δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας.
Η ίδια πρόσθεσε πως η ΕΕ εργάζεται για ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα υπάρξει συνεργασία με όλους τους διεθνείς εταίρους.
Η αντιπαράθεση για τα διυλιστήρια και το ρωσικό ντίζελ
Η ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου κλιμακώθηκε μετά την ουκρανική επίθεση σε ρωσικό διυλιστήριο πετρελαίου, καθώς ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η χώρα του εγκαταλείπει την ενεργειακή εκεχειρία που είχε ανακοινώσει ο Τραμπ.
«Το μόνο που κάνει είναι να ανεβάζει την παγκόσμια τιμή του πετρελαίου. Λοιπόν, πιστεύω ότι αυτό είναι ντροπή», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο Newsmax.
Παράλληλα, η συμφωνία των ΗΠΑ για την αγορά ρωσικού ντίζελ έχει προκαλέσει την οργή της Ουκρανίας και Ευρωπαίων συμμάχων της. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται, ταυτόχρονα, να αντιμετωπίσουν την άνοδο των ενεργειακών τιμών μετά τον πόλεμο με το Ιράν, ζήτημα που ανέδειξε τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών κατά την πρώτη ημέρα της συνόδου, την Πέμπτη.
Δημοσιονομικά κενά και διαφωνίες για τη χρηματοδότηση
Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας παραμένει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. Ο Ζελένσκι είχε δηλώσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο Reuters ότι το Κίεβο συμφώνησε με Ευρωπαίους εταίρους σε σχέδιο που θα επέτρεπε την κάλυψη ελλείμματος 27 δισ. δολαρίων στις στρατιωτικές δαπάνες για το τρέχον έτος, ώστε να παραγγελθούν τα απαραίτητα drones για τη συνέχιση των επιχειρήσεων στις αρχές του 2027.
Ωστόσο, ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας, Σεργκίι Μαρτσένκο, έχει δηλώσει ότι για το επόμενο έτος παραμένει ακάλυπτο δημοσιονομικό κενό ύψους 32,6 δισ. δολαρίων. Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει τις εκτιμώμενες ανάγκες για 40 δισ. δολάρια σε άμεσες στρατιωτικές προμήθειες από τους συμμάχους.
Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Ρομπ Γέτεν, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τον αριθμό των χωρών που έχουν δεσμευτεί να προσφέρουν νέα οικονομική στήριξη στην Ουκρανία.
Από την πλευρά του, ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ κάλεσε σε προσεκτικότερη αξιολόγηση των νέων, εκτεταμένων χρηματοδοτικών δεσμεύσεων.
«Κυκλοφορούν τόσο πολλά διαφορετικά στοιχεία, ώστε τώρα πρέπει να τα βάλουμε στο σωστό πλαίσιο, να τα εξηγήσουμε και να καταστήσουμε σαφές από πού προκύπτει αυτό το έλλειμμα. Κι εγώ εκπλήσσομαι», δήλωσε.