Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι πλησιάζουν στον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα στρατηγικά περάσματα της Μ. Ανατολής, του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δημιουργώντας μια νέα σοβαρή απειλή παγκοσμίων διαστάσεων.
Η εξέλιξη έρχεται καθώς οι Χούθι φέρονται να έχουν καταλάβει την πόλη Μόκα στην Ερυθρά Θάλασσα, στη δυτική Υεμένη. Τρεις πηγές της κυβέρνησης της Υεμένης δήλωσαν στο Reuters ότι η πόλη πέρασε στον έλεγχο των ανταρτών, ενώ τέσσερις στρατιωτικές κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι οι Χούθι πλησιάζουν πλέον στον πλήρη έλεγχο των παράκτιων πόλεων που βρίσκονται κατά μήκος του στρατηγικού στενού.
Οι Χούθι προωθούνται για να θέσουν υπό τον έλεγχό τους ολόκληρη την ακτογραμμή της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ένα δεύτερο στρατηγικό «πνίξιμο» μετά τα Στενά του Ορμούζ
Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, καθώς συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ με την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.
Μέσω του περάσματος διακινούνται μεγάλες ποσότητες αργού πετρελαίου και καυσίμων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Μεσόγειο, ενώ από εκεί διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.
Η σημασία του έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Η Ερυθρά Θάλασσα έχει καταστεί έτσι κρίσιμη εναλλακτική οδός για το πετρέλαιο και άλλα προϊόντα του Κόλπου.
Εάν οι Χούθι καταφέρουν να διαταράξουν σοβαρά τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, θα μπορούσε να προκύψει ένα πρωτοφανές σενάριο, με τα δύο μεγάλα περάσματα εξαγωγής πετρελαίου της Μέσης Ανατολής να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα αποκλεισμό ή σοβαρή διακοπή, υπογραμμίζουν διεθνή ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και το Sky News.
Νέα κλιμάκωση στον πόλεμο της Υεμένης
Η προέλαση των Χούθι σημειώνεται εν μέσω νέας έντασης στις μάχες μεταξύ των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων απειλεί την εκεχειρία που είχε επιτευχθεί με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ το 2022 και η οποία είχε περιορίσει σημαντικά τις εχθροπραξίες στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης.
Οι Χούθι κλιμάκωσαν τις επιχειρήσεις τους μετά τη σαουδαραβική επίθεση σε αεροδρόμιο που ελέγχουν, με το Ριάντ να υποστηρίζει ότι στόχος ήταν να αποτραπεί η άφιξη αεροσκάφους που συνδεόταν με το Ιράν.
Την ίδια ώρα, Σαουδική Αραβία και Χούθι αντάλλαξαν εκ νέου επιθέσεις. Οι σαουδαραβικές αρχές πολιτικής άμυνας ανακοίνωσαν σήμερα τη λήξη συναγερμού στην επαρχία Χαμίς Μουσαΐτ, στη νοτιοδυτική Σαουδική Αραβία.
Την προηγούμενη ημέρα, σύμφωνα με τους Χούθι, σαουδαραβικές επιδρομές έπληξαν επαρχίες της Υεμένης που συνορεύουν με τη Σαουδική Αραβία, καθώς και περιοχές στα νότια και την Αλ-Χοντέιντα, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Την Τρίτη, τουλάχιστον 73 άνθρωποι τραυματίστηκαν σε τέσσερις πόλεις της νότιας Σαουδικής Αραβίας από επιθέσεις των Χούθι.
Ποιοι είναι οι Χούθι
Οι Χούθι είναι πολιτικό και θρησκευτικό κίνημα που ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της βορειοδυτικής Υεμένης.
Το κίνημα εμφανίστηκε στη βόρεια Υεμένη τη δεκαετία του 1990 ως προσπάθεια αναβίωσης της κοινότητας των Ζαϊντιτών, ενός κλάδου του σιιτικού Ισλάμ που είχε κυβερνήσει παλαιότερα την Υεμένη, εξηγεί το Sky News.
Ακολούθησαν σειρά ανταρτοπόλεμων εναντίον του εθνικού στρατού και τελικά οι Χούθι εδραίωσαν τον έλεγχό τους στη βόρεια Υεμένη, όταν η προηγούμενη κυβέρνηση κατέρρευσε κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης.
Η Υεμένη βρίσκεται σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου από το 2015, όταν οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά, την πρωτεύουσα της χώρας. Η Σαουδική Αραβία παρενέβη στρατιωτικά, επιδιώκοντας να περιορίσει την ιρανική επιρροή και να αποτρέψει την αποσταθεροποίηση στα σύνορά της.
Η σύνδεση με τον πόλεμο του Ιράν
Το Ιράν υποστηρίζει τους Χούθι στο πλαίσιο του περιφερειακού «Άξονα της Αντίστασης», στον οποίο περιλαμβάνονται επίσης η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ.
Η νέα σύγκρουση στην Υεμένη θεωρείται πλέον ένα ακόμη μέτωπο του ευρύτερου πολέμου με το Ιράν. Οι Χούθι έχουν προειδοποιήσει ότι θα απαντήσουν στον αποκλεισμό «με αποκλεισμό» του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και έχουν εξαπολύσει επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία, ενώ παράλληλα προωθούνται κατά μήκος της ακτογραμμής.
Ο ερευνητής του Royal United Services Institute, Baraa Shiban, δήλωσε στους New York Times ότι το Ιράν επιδιώκει την κλιμάκωση στην Υεμένη προκειμένου «να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ».
Οι Χούθι, από την πλευρά τους, ζητούν πολιτικές παραχωρήσεις, μεταξύ άλλων την άρση περιορισμών στις πτήσεις και στα πλοία που εισέρχονται στις περιοχές τους. Η κυβέρνηση της Υεμένης, με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας, επιδιώκει την ανακατάληψη εδαφών.
Έλεγχος της Μόκα σημαίνει έλεγχος του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ;
Ο ανταποκριτής του Al Jazeera στη Σαναά, Γιουσέφ Μάουρι, υποστήριξε ότι ο έλεγχος του λιμανιού της Μόκα δίνει στους Χούθι ουσιαστικά τον έλεγχο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
«Αυτό δίνει στους Χούθι τα μάτια, τα αυτιά και την πίεση για να παρακολουθούν το διεθνές εμπόριο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ περνά το 10%-12% του παγκόσμιου εμπορίου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, ο έλεγχος της περιοχής θα μπορούσε να επιτρέψει στους Χούθι να εμποδίσουν την αποστολή σαουδαραβικών ενισχύσεων προς την κυβέρνηση της Υεμένης μέσω του νότιου λιμανιού της Αλ-Χοντέιντα.
Ο Μάουρι ανέφερε ακόμη ότι οι Χούθι θα μπορούσαν να διακόψουν τις τρεις βασικές γραμμές ανεφοδιασμού των κυβερνητικών δυνάμεων που βρίσκονται στα νότια και στις κεντρικές επαρχίες Αλ-Μπάιντα και Αλ-Ντάλε.
Επόμενος στόχος η δυτική ακτογραμμή
Οι εξελίξεις στο έδαφος δείχνουν ότι η προέλαση των Χούθι ενδέχεται να μην σταματήσει στη Μόκα.
Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Al Jazeera, οι αντάρτες αναμένεται να επιχειρήσουν να καταλάβουν ακόμη περισσότερα εδάφη από την κυβέρνηση της Υεμένης, με στόχο τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της δυτικής ακτογραμμής.
Οι κυβερνητικές δυνάμεις φέρεται να έχουν εγκαταλείψει τις στρατιωτικές θέσεις τους δυτικά της Ταΐζ και νότια της Μόκα, γεγονός που ενδέχεται να διευκολύνει περαιτέρω την προέλαση των Χούθι.
Έτσι, το μέτωπο της Υεμένης αποκτά πλέον πολύ πιο άμεση διεθνή σημασία καθώς εάν οι Χούθι εδραιώσουν τον έλεγχό τους στην ακτογραμμή και είναι σε θέση να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, η ήδη σοβαρή κρίση στις θαλάσσιες εμπορικές και ενεργειακές οδούς της Μέσης Ανατολής θα μπορούσε να επιδεινωθεί δραματικά.