Καμία ένδειξη αποκλιμάκωσης δεν καταγράφεται στις εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, μετά από μία εβδομάδα συνεχόμενων ανταλλαγών πληγμάτων.
Οι δύο πλευρές απομακρύνονται ολοένα περισσότερο από το μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει τον Ιούνιο, ενώ έχουν προχωρήσει σε αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ και των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.
Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν δύο κύματα βομβαρδισμών στις ιρανικές ακτές και, την επομένη της επανεπιβολής του αποκλεισμού, «εξουδετέρωσαν» ένα κενό φορτίου δεξαμενόπλοιο που επιχείρησε να τον παραβιάσει.
Τις πρώτες πρωινές ώρες, ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ενεργοποιήθηκε το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας στην Τεχεράνη, για πρώτη φορά από την επανέναρξη των εχθροπραξιών. Παράλληλα, αναφέρθηκαν εκρήξεις στο βόρειο και δυτικό Ιράν, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν αναφορές για θύματα.
Τραμπ: «Το Ιράν θέλει συμφωνία»
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν επιθυμεί να καταλήξει σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμώντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη «θα ηττηθεί σύντομα».
Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφο του Fox Business, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στην Πενσιλβάνια, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι το Ιράν εξέφρασε την πρόθεσή του για συνάντηση.
«Λάβαμε ένα τηλεφώνημα καθώς ερχόμουν εδώ. Θέλουν συνάντηση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Αργότερα, κατά την ομιλία του στην ίδια εκδήλωση, επανέλαβε πως η Τεχεράνη επιδιώκει συμφωνία, παρά τη συνέχιση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.
«Δεν τους αρέσουν αυτά που κάνουμε και θέλουν να τα βρούμε. Θα δούμε εάν θα τα βρούμε ή απλώς θα το τελειώσουμε», ανέφερε.
Προειδοποιήσεις για νέα κλιμάκωση
Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να θέτει συγκεκριμένες προθεσμίες, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για το χρονικό περιθώριο που έχει το Ιράν πριν από ενδεχόμενα αμερικανικά πλήγματα σε γέφυρες.
«Δεν μου αρέσει να δίνω προθεσμίες, αλλά ξέρουν καλά, ξέρουν πώς πάει… Καλύτερα να φερθούν σωστά», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Μία ημέρα νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Fox News, είχε προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών του Ιράν, όπως ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί και γέφυρες, εάν η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις.
«Τα πράγματα θα πάνε αληθινά άσχημα γι’ αυτούς», είχε δηλώσει, αναφέροντας ότι την επόμενη εβδομάδα θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο οι ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί και τη μεθεπόμενη οι γέφυρες, εφόσον δεν υπάρξει διάθεση για συνομιλίες.
Το Ιράν διατηρεί κλειστό το Στενό του Ορμούζ
Το Ιράν, που ανακοίνωσε το Σαββατοκύριακο ότι κλείνει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ, ξεκαθάρισε ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός θα παραμείνει κλειστή μέχρι να σταματήσουν οι αμερικανικές «επιθέσεις».
Παράλληλα, συνέχισε να στοχοποιεί βάσεις και εγκαταστάσεις των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων σε μοναρχίες της Μέσης Ανατολής. Η κατάσταση αυτή δυσχεραίνει ολοένα περισσότερο τις διπλωματικές προσπάθειες για μια σταθερή λήξη του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν.
Παρά την κλιμάκωση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες ότι επιτράπηκε η αναχώρηση από το Ιράν μιας Αμερικανίδας υπηκόου, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, κρατούνταν παράνομα από το 2024. Μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, χαρακτήρισε την κίνηση «χειρονομία καλής θέλησης» από την πλευρά της Τεχεράνης.
Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Τζάρεντ Γκένσερ δήλωσε ότι το πρόσωπο που έλαβε άδεια να φύγει είναι πελάτισσά του, η Ντένα Καράρι, Αμερικανοϊρανή υπήκοος που, όπως ανέφερε, είχε «παγιδευτεί» στο Ιράν λόγω «κατασκευασμένων» κατηγοριών για «συνεργασία με εχθρικό κράτος και κατασκοπεία».
Νέα αμερικανικά πλήγματα και επίθεση σε δεξαμενόπλοιο
Οι εχθροπραξίες επανεκκίνησαν στις 7 Ιουλίου, μετά από επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Κόλπο, οι οποίες αποδόθηκαν στο Ιράν. Οι βομβαρδισμοί που ακολούθησαν αποτελούν τις πιο εκτεταμένες επιχειρήσεις μετά την κήρυξη της κατάπαυσης του πυρός τον Απρίλιο.
Μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη δεν είχε βρεθεί στο επίκεντρο των επιθέσεων, όπως επίσης δεν είχαν στοχοποιηθεί εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο.
Οι νέες ανταλλαγές πληγμάτων θέτουν υπό αμφισβήτηση το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», τη συμφωνία που υπογράφηκε στα μέσα Ιουνίου και θεωρούνταν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε οριστικό τερματισμό του πολέμου.
«Το μνημόνιο κατανόησης δεν έχει νόημα παρά μόνο όταν οι όροι του επικυρώνονται και εφαρμόζονται. Αν το Ιράν δεν έχει κανένα όφελος (...), δεν έχουμε κανέναν λόγο να συμμορφωνόμαστε», δήλωσε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ακινητοποίησαν την Τετάρτη ένα πετρελαιοφόρο που, σύμφωνα με την CENTCOM, επιχείρησε να κινηθεί προς ιρανικό λιμένα παραβιάζοντας τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε τεθεί σε εφαρμογή από την Τρίτη.
Το πλοίο Belma, με σημαία Κουρασάο, έπλεε χωρίς φορτίο με προορισμό τη νήσο Χαργκ, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά. Οι δυνάμεις των ΗΠΑ αναφέρουν ότι απηύθυναν επανειλημμένες προειδοποιήσεις προς το σκάφος, οι οποίες όμως δεν έγιναν αποδεκτές.
Μετά την αποτυχία των προειδοποιήσεων, αμερικανικό αεροσκάφος εκτόξευσε πυραύλους κατά του πλοίου, πλήττοντας την καπνοδόχο του, με αποτέλεσμα να το ακινητοποιήσει. Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστές πληροφορίες για τυχόν θύματα από το περιστατικό.
Μετά την επέμβαση των αμερικανικών δυνάμεων το πλοίο δεν συνέχισε πλέον την πορεία του προς το Ιράν.
Στόχος η Μπουσέρ και άλλες περιοχές του Ιράν
Η πόλη Μπουσέρ στα νότια, όπου βρίσκεται λιμάνι και ο μοναδικός ιρανικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός που παραμένει σε λειτουργία, βρέθηκε στο στόχαστρο των αμερικανικών δυνάμεων, όπως και η περιοχή γύρω από την Ιρανσάρ στα νοτιοανατολικά.
Σύμφωνα με τον ιρανικό στρατό, σκοτώθηκαν επτά μέλη του, ενώ καταγράφηκαν δεκατρία αμερικανικά πυραυλικά πλήγματα.
Από την πλευρά του, ο αμερικανικός στρατός υποστήριξε ότι οι επιθέσεις περιόρισαν περαιτέρω τη δυνατότητα του Ιράν να πλήττει εμπορικά πλοία στο Στενό του Ορμούζ.
Αργότερα την ίδια ημέρα, ανακοίνωσε την έναρξη νέου κύματος βομβαρδισμών με τον ίδιο στόχο.
Ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι ακούστηκαν εκρήξεις σε αρκετές πόλεις, μεταξύ των οποίων η Μπαντάρ Αμπάς, η Ρασκ, η Τσαμπαχάρ και η νήσος Κεσμ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε νοσοκομείο στην Αχβάζ χρειάστηκε η άμεση απομάκρυνση ασθενών και υγειονομικού προσωπικού λόγω των βομβαρδισμών στην περιοχή. Οι ασθενείς μεταφέρθηκαν σε άλλες υγειονομικές δομές.
Στο πλαίσιο του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος επιβλήθηκε ξανά την προηγούμενη ημέρα, αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος άνοιξε πυρ εναντίον κενού φορτίου δεξαμενόπλοιου που επιχείρησε να παραβιάσει τον αποκλεισμό. Το πλοίο, με την ονομασία M/T Belma και σημαία Κουρασάο, «εξουδετερώθηκε», σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό.
Επιθέσεις, σειρήνες και φόβος για τους αμάχους
Περισσότεροι από 30 άμαχοι έχουν σκοτωθεί από την επανέναρξη των εχθροπραξιών, σύμφωνα με τον τελευταίο επίσημο απολογισμό των ιρανικών αρχών.
«Τα παιδιά είναι τόσο τρομοκρατημένα από τις εκρήξεις που δεν κοιμούνται παρά μόνο το πρωί», δήλωσε η Χαντιζά, μιλώντας τηλεφωνικά στο Γαλλικό Πρακτορείο. Όπως πρόσθεσε, οι συνέπειες του πολέμου θα παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στη ζωή των ανθρώπων, στην ψυχική τους υγεία και στην καθημερινότητά τους.
«Δεν ζούμε, επιβιώνουμε. Ας βάλει ο Θεός τέλος στον πόλεμο και μετά στις οικονομικές δυσκολίες μας», δήλωσε η Ναντίν, 27χρονη εκπαιδευτικός από την ίδια περιοχή.
Το βράδυ της ίδιας ημέρας, δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου άκουσαν εκρήξεις κοντά στο προξενείο της Αρμπίλ, στην αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν στο Ιράκ, μετά από υπερπτήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών που οδήγησε στην ενεργοποίηση της αντιαεροπορικής άμυνας.
Στο Κουβέιτ, το οποίο είχε ήδη δεχθεί επίθεση νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ο στρατός ανακοίνωσε τη νύχτα ότι αντιμετώπιζε επιθέσεις από ιρανικά drones. Παράλληλα, ενεργοποιήθηκαν οι σειρήνες αεράμυνας στο Μπαχρέιν.
Το Στενό του Ορμούζ και οι επιπτώσεις στην ενέργεια
Το Στενό του Ορμούζ, πέρασμα που βρίσκεται ανάμεσα στα χωρικά ύδατα του Ιράν και του Ομάν, αποτελεί κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία, καθώς υπό κανονικές συνθήκες από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται παγκοσμίως.
Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει μειωθεί δραματικά μετά τις επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα. Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης ναυσιπλοΐας Kpler, μόλις 13 εμπορικά πλοία διέσχισαν το Στενό την Τρίτη.
Οι τιμές του πετρελαίου παρουσίασαν χθες σταθεροποίηση, μετά τη νέα άνοδο που σημείωσαν στις αρχές της εβδομάδας. Η τιμή του βαρελιού Brent διαμορφώθηκε περίπου στα 85 δολάρια.
Με την επανεπιβολή του αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη, η οποία δηλώνει ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ και επιτρέπει μόνο μία θαλάσσια διαδρομή για τα εμπορικά πλοία, κατά μήκος των ιρανικών ακτών.