Παρά τις δηλώσεις Τραμπ για «πολύ καλές» συνομιλίες, το Ιράν διαψεύδει οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση, ενώ η διπλωματία περνά μέσω περιφερειακών μεσαζόντων όπως το Πακιστάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, οι συνεχείς, ατελέσφορες προσπάθειες διπλωματίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν -με τελευταία πρωτοβουλία να φαίνεται ότι αναλαμβάνει το Πακιστάν, μετά από αποτυχημένες μεσολαβήσεις άλλων περιφερειακών δυνάμεων- καθιστούν λιγότερο έκπληξη στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για «πολύ καλές» συνομιλίες με την Τεχεράνη, παρά το γεγονός ότι το Ιράν διέψευσε κατηγορηματικά οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.
«Δεν θέλω να σκοτωθεί»: Ο Τραμπ απέφυγε να αποκαλύψει τον Ιρανό συνομιλητή του για λόγους ασφαλείας
Στεκόμενος δίπλα στο Air Force One, ο Τραμπ προσπάθησε να παρουσιάσει τη φαινομενική «στροφή» στη διπλωματία, ενώ ταυτόχρονα η Ουάσιγκτον είχε θέσει σε εφαρμογή μια προειδοποίηση για βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, αν η Τεχεράνη δεν άνοιγε το Στενό του Ορμούζ. Η ανακοίνωση έγινε λίγες ώρες πριν το άνοιγμα των αμερικανικών χρηματαγορών, που προδιαγραφόταν για μια ακόμη δύσκολη ημέρα.
Όταν ρωτήθηκε με ποιον στο Ιράν διαπραγματεύεται η Ουάσιγκτον, ο Τραμπ απάντησε: «Έχουμε να κάνουμε με έναν άνθρωπο που πιστεύω ότι είναι ο πλέον σεβαστός, όχι ο ανώτατος ηγέτης, δεν έχουμε νέα του». Σχετικά με το όνομα, απέφυγε να το αποκαλύψει, λέγοντας: «Δεν μπορώ. Δεν θέλω να σκοτωθεί».
Ασαφείς οι όροι ενδεχόμενης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν
Οι λεπτομέρειες για τους όρους μιας συμφωνίας ήταν εξίσου ασαφείς. Το Ιράν, σύμφωνα με τον Τραμπ, δεν θα αποκτούσε πυρηνικό όπλο, ενώ τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ θα τον είχαν «ίσως εγώ, εγώ και ο Αγιατολάχ… όποιος είναι ο επόμενος Αγιατολάχ». Επίσης, όπως ανέφερε, προβλεπόταν «σοβαρή αλλαγή καθεστώτος». Στις συνομιλίες φέρονται να ηγούνται οι απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ.
Διαψεύδει ο Γκαλίμπαφ ότι είναι ο «εκλεκτός» του Τραμπ
Ο πιθανός συνομιλητής των ΗΠΑ είναι ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και πρώην διοικητής της Φρουράς της Ισλαμικής Επανάστασης, ο οποίος έχει συχνά προκαλέσει και ειρωνευτεί τον Τραμπ μέσω κοινωνικών δικτύων από την έναρξη των εχθροπραξιών. Ο ίδιος διέψευσε ότι μιλά με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ επιχειρεί να μετριάσει τις οικονομικές επιπτώσεις από το κλείσιμο του Στενού του Χορμούζ. «Δεν έχουν πραγματοποιηθεί διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, και τα ψευδή νέα χρησιμοποιούνται για να χειραγωγήσουν τις χρηματαγορές και να αποφύγουν το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ», δήλωσε ο Γκαλίμπαφ.
Πώς το Πακιστάν και η Τουρκία γίνονται δίαυλοι διπλωματίας
Παρά τις δυσκολίες, η διπλωματία φαίνεται να επανεκκινεί μέσω του Πακιστάν, συμμάχου των ΗΠΑ και χώρας με στενές σχέσεις με το Ιράν, καθώς και μέσω άλλων περιφερειακών δυνάμεων εκτός Κόλπου, όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι τις τελευταίες ημέρες έλαβε μηνύματα από «φιλικές χώρες» σχετικά με αίτημα των ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις με στόχο την τερματισμό του πολέμου, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος Εσμάιλ Μπακαΐ. Ωστόσο, διέψευσε ότι υπάρχουν άμεσες συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι διεθνείς ηγέτες καλωσόρισαν με επιφυλάξεις την προσπάθεια, με τον Κιρ Στάρμερ να τονίζει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο γνώριζε για τις συνομιλίες. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι μίλησε με τον Τραμπ και εξέφρασε την ανάγκη διαπραγματεύσεων που θα προστατεύουν τα συμφέροντα του Ισραήλ.
Αμερικανοί πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή
Παράλληλα, το Ισραήλ συνεχίζει στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν και του Λιβάνου, ενώ οι ΗΠΑ μετακινούν πεζοναύτες και αλεξιπτωτιστές σε θέσεις στρατηγικής σημασίας, υποδεικνύοντας ότι η διπλωματία μπορεί να είναι ταυτόχρονα και τακτική καθυστέρησης ή διαχείρισης της αγοράς πετρελαίου.