Στην Κύπρο βρίσκεται ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με στόχο να διερευνήσει εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
- Ο Αντόνιο Γκουτέρες τονίζει πως η οικοδόμηση της ειρήνης είναι ευθύνη των ίδιων των Κυπρίων. Την επίσκεψη προετοίμασε η προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία είχε ήδη επαφές με τις δύο πλευρές.
- Το πρόγραμμα του Γενικού Γραμματέα περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις, επίσκεψη στη ΔΕΑ και επαφές με την κοινωνία των πολιτών, με αποκορύφωμα την τριμερή συνάντηση με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν την Τετάρτη.
- Η επίσκεψη είναι η πρώτη Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ από το 2010 και λαμβάνει χώρα μετά την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα για την επανέναρξη του διαλόγου.
- Παρά τη διαφωνία στη βάση λύσης (ομοσπονδία έναντι δύο κρατών), ο άμεσος στόχος είναι η διαπίστωση κοινού εδάφους για την επανεκκίνηση των συνομιλιών και όχι ένα νέο σχέδιο λύσης.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης του κ. Γκουτέρες - της πρώτης επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών στη μεγαλόνησο έπειτα από 16 χρόνια - περιλαμβάνει διαδοχικές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ την Τετάρτη αναμένεται κοινή συνάντηση των δύο ηγετών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Γκουτέρες: «Οι Κύπριοι πρέπει να οικοδομήσουν την ειρήνη»
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Αντόνιο Γκουτέρες ανέφερε ότι έφτασε στην Κύπρο για να εκφράσει τη δέσμευση των Ηνωμένων Εθνών στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας συνολικής και διαρκούς λύσης.
«Τα Ηνωμένα Έθνη δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη. Μόνο οι ίδιοι οι Κύπριοι, μέσω των ηγετών τους, μπορούν να την οικοδομήσουν», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τον γενικό γραμματέα συνοδεύει η προσωπική του απεσταλμένη για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία προηγήθηκε των επαφών πραγματοποιώντας συναντήσεις τόσο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και με τον Τουφάν Ερχιουρμάν.
Πυκνό πρόγραμμα επαφών στη Λευκωσία
Μετά τις χωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο Ειρηνευτών, δίπλα στο Λήδρα Πάλας, ενώ αργότερα θα επισκεφθεί το εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ).
Στη συνέχεια θα συναντηθεί με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, τους επικεφαλής των Τεχνικών Επιτροπών και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.
Το βράδυ της Τρίτης είναι προγραμματισμένο ιδιωτικό δείπνο του Γκουτέρες με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ η κορύφωση της επίσκεψης αναμένεται την Τετάρτη με την τριμερή συνάντηση των δύο ηγετών υπό τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ και τη συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει.
Πρώτη επίσκεψη γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο από το 2010
Η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο μετά την επίσκεψη του Μπαν Κι-Μουν το 2010.
Παράλληλα, πραγματοποιείται λίγους μήνες μετά την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, εξέλιξη που αρκετοί διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν ότι δημιουργεί νέα δεδομένα για την προοπτική επανέναρξης του διαλόγου.
Το μεγάλο «αγκάθι» στο Κυπριακό
Παρά το θετικό κλίμα που επιχειρεί να καλλιεργήσει ο ΟΗΕ, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Η Κυπριακή Δημοκρατία επιμένει ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση πρέπει να βασίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και στη συμφωνημένη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, θέση που στηρίζουν επίσης η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη, ενώ η τουρκική πλευρά συνεχίζει να υποστηρίζει τη λύση δύο κρατών.
Οι τελευταίες ουσιαστικές συνομιλίες για το Κυπριακό πραγματοποιήθηκαν το 2017 στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, χωρίς να οδηγήσουν σε συμφωνία.
Στόχος η επανεκκίνηση του διαλόγου
Στη Λευκωσία επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η προσωπική πρωτοβουλία του Αντόνιο Γκουτέρες μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια νέα διπλωματική διαδικασία.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι ο άμεσος στόχος δεν είναι η παρουσίαση ενός νέου σχεδίου λύσης, αλλά η διαπίστωση του κατά πόσο υπάρχει κοινό έδαφος ώστε να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα και να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα άτυπη πολυμερή διάσκεψη για το Κυπριακό.