Η δημοτικότητα του Φρίντριχ Μερτς καταρρέει, η AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις και στο εσωτερικό του CDU συζητείται ανοιχτά ακόμη και αντικατάστασή του μετά τις κρίσιμες κρατιδιακές εκλογές του Σεπτεμβρίου.
- Εντός του CDU εντείνονται οι συζητήσεις για αλλαγή καγκελάριου, καθώς η ακροδεξιά AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις και απειλεί με ιστορική νίκη στις εκλογές του Σεπτεμβρίου, προκαλώντας φόβο για περαιτέρω αποδυνάμωση της συντηρητικής παράταξης.
- Ως πιθανότερος αντικαταστάτης του Μερτς προβάλλεται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βιστ. Τα γερμανικά ΜΜΕ περιγράφουν κλίμα εσωκομματικής αμφισβήτησης, αν και επισήμως κανείς δεν έχει ζητήσει την παραίτησή του.
- Η πίεση προς τον καγκελάριο αυξάνεται και από την ιστορικά χαμηλή αποδοχή του, με μόλις 13% ικανοποίηση από τους πολίτες. Η δυσαρέσκεια αποδίδεται στην οικονομική στασιμότητα και τις αντιδράσεις σε μεταρρυθμίσεις.
- Παρά τα σενάρια, σύμμαχοι όπως ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας στηρίζουν τον Μερτς. Προειδοποιούν ότι μια εσωκομματική ανατροπή θα οδηγούσε σε χάος, πολιτική αστάθεια και θα ευνοούσε τα ακραία κόμματα.
Η Γερμανία, που για δεκαετίες θεωρούνταν η «νησίδα πολιτικής σταθερότητας» της Ευρώπης, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές πολιτικό σενάριο. Στο εσωτερικό του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς αναπτύσσεται έντονη συζήτηση για το ενδεχόμενο αντικατάστασής του, μόλις λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας.
Αφορμή αποτελεί η συνεχής πτώση της δημοτικότητάς του, οι εσωκομματικές τριβές και κυρίως η εκρηκτική άνοδος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), η οποία εμφανίζεται έτοιμη να καταγράψει ιστορικές επιτυχίες στις περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου.
Ο φόβος για ιστορική νίκη της AfD
Σύμφωνα με το Politico, ολοένα και περισσότερα στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών συζητούν παρασκηνιακά το ενδεχόμενο ενός λεγόμενου Kanzlertausch («αλλαγή καγκελάριου»), εφόσον τα εκλογικά αποτελέσματα επιβεβαιώσουν τη δυναμική της AfD.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ακροδεξιό κόμμα μπορεί ακόμη και να αναδειχθεί πρώτη πολιτική δύναμη σε κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας, ενώ σε εθνικό επίπεδο προηγείται πλέον με περίπου 28%, αφήνοντας το CDU του Μερτς στη δεύτερη θέση με περίπου 21%.
Στο κόμμα επικρατεί ανησυχία ότι μια νέα εκλογική ήττα θα αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο τον καγκελάριο και θα δυσκολέψει τη διατήρηση της συνοχής της συντηρητικής παράταξης.
Στο τραπέζι ο διάδοχος του Μερτς
Ως πιθανότερος αντικαταστάτης του Μερτς εμφανίζεται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βιστ, ο οποίος θεωρείται ότι θα μπορούσε να δώσει νέα ώθηση στο CDU.
Το σενάριο έχει ήδη απασχολήσει τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, με το περιοδικό Der Spiegel να κάνει λόγο ακόμη και για «εξέγερση στο παλάτι», περιγράφοντας το κλίμα αμφισβήτησης που επικρατεί στο εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών.
Παρότι κανένα κορυφαίο στέλεχος δεν έχει ζητήσει δημόσια την αποχώρηση του Μερτς, πηγές του κόμματος παραδέχονται ότι το μέλλον του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αποτέλεσμα των εκλογών του Σεπτεμβρίου.
Το χαμηλότερο ποσοστό αποδοχής καγκελάριου στην Ιστορία
Η πίεση προς τον Γερμανό καγκελάριο εντείνεται και από τη χαμηλή αποδοχή του στην κοινή γνώμη.
Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση ARD-DeutschlandTrend, μόλις το 13% των Γερμανών δηλώνει ικανοποιημένο από την απόδοσή του, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί για εν ενεργεία καγκελάριο στα σχεδόν 30 χρόνια διεξαγωγής της συγκεκριμένης έρευνας.
Η δυσαρέσκεια αποδίδεται στην αδυναμία ανάκαμψης της γερμανικής οικονομίας, αλλά και στις αντιδράσεις που προκαλούν οι σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό και στο σύστημα υγείας.
Ένα πρωτοφανές σενάριο για τη Γερμανία
Η αντικατάσταση ενός καγκελάριου από πολιτικό του ίδιου χώρου αποτελεί εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας. Έχει συμβεί μόλις τρεις φορές: το 1963, όταν αποχώρησε ο Κόνραντ Αντενάουερ, το 1966 μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του Λούντβιχ Έρχαρντ και το 1974, όταν ο Βίλι Μπραντ παραιτήθηκε λόγω της υπόθεσης κατασκοπείας Γκιγιόμ.
Εάν ο Μερτς εξαναγκαζόταν σε αποχώρηση, η διαδικασία θα μπορούσε να γίνει είτε με οικειοθελή παραίτηση είτε μέσω εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στον κυβερνητικό συνασπισμό και ακόμη και πρόωρες εκλογές.
Οι σύμμαχοί του ζητούν ψυχραιμία
Παρά τα σενάρια, κορυφαία στελέχη της συντηρητικής παράταξης εξακολουθούν να στηρίζουν δημόσια τον Μερτς.
Ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας και ηγέτης του CSU, Μάρκους Ζέντερ, ξεκαθάρισε ότι πιστεύει πως ο Μερτς θα παραμείνει καγκελάριος, προειδοποιώντας ότι μια εσωκομματική ανατροπή θα οδηγούσε τους συντηρητικούς σε χάος και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες εκλογές.
Όπως υποστήριξε, σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η πολιτική αστάθεια θα ευνοούσε κυρίως τα ακραία κόμματα, καλώντας τους Χριστιανοδημοκράτες να επικεντρωθούν στη διακυβέρνηση της χώρας αντί στις εσωκομματικές συγκρούσεις.
Ωστόσο, όσο πλησιάζουν οι κρίσιμες εκλογές του Σεπτεμβρίου και η AfD διατηρεί το δημοσκοπικό της προβάδισμα, τα σενάρια για το μέλλον του Φρίντριχ Μερτς αναμένεται να παραμείνουν στο επίκεντρο της γερμανικής πολιτικής σκηνής.