Με 291 ψήφους υπέρ και 241 κατά, το γαλλικό κοινοβούλιο υιοθέτησε την πρόταση νόμου που αφορά στο δικαίωμα των πολιτών στον υποβοηθούμενο θάνατο.
- Ο νέος νόμος θέτει αυστηρά κριτήρια για την πρόσβαση στον υποβοηθούμενο θάνατο. Δικαίωμα έχουν μόνο ενήλικοι Γάλλοι πολίτες με πλήρη διανοητική ικανότητα, που πάσχουν από ανίατη ασθένεια σε τελικό στάδιο ή βιώνουν αφόρητους, μη αναστρέψιμους πόνους.
- Η χορήγηση της θανατηφόρου ουσίας θα γίνεται, κατά κανόνα, από τον ίδιο τον ασθενή. Επαγγελματίας υγείας θα παρεμβαίνει μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εάν ο ασθενής αδυνατεί σωματικά να ολοκληρώσει ο ίδιος τη διαδικασία.
- Μετά το αίτημα του ασθενούς, ενεργοποιείται συλλογική ιατρική αξιολόγηση με απόφαση εντός 15 ημερών. Σε περίπτωση έγκρισης, ο ασθενής οφείλει να περιμένει δύο επιπλέον ημέρες για να επιβεβαιώσει οριστικά την απόφασή του.
- Μετά την ψήφιση, ο Γάλλος πρωθυπουργός θα προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο για έλεγχο της συνταγματικότητας του νόμου. Η προσφυγή εστιάζει στην προθεσμία ανάκλησης, στην προστασία ευάλωτων ενηλίκων και στη ρήτρα συνείδησης των γιατρών.
Η γαλλική Εθνοσυνέλευση αποφάνθηκε για τέταρτη και τελευταία φορά,
ολοκληρώνοντας μια μακρά και έντονα αμφιλεγόμενη νομοθετική διαδικασία, μετά τις διαδοχικές εγκρίσεις του κειμένου από τους βουλευτές και τις απορρίψεις του από τη Γερουσία.
Το νομοσχέδιο εισάγει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, το δικαίωμα πρόσβασης στον υποβοηθούμενο θάνατο για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα αυστηρά ελεγχόμενο νομικό πλαίσιο.
Η σημερινή ψηφοφορία θεωρείται ιστορική για τη Γαλλία, καθώς να σηματοδοτεί την αλλαγή στο νομικό και ηθικό πλαίσιο που διέπει το τέλος της ζωής, έπειτα από χρόνια έντονου πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου.
Μακρόν: Το 2022, είχα δεσμευτεί να ανοίξω τον δρόμο με τον γαλλικό λαό
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαιρέτισε την ψήφιση της πρότασης νόμου για το δικαίωμα στην υποβοηθούμενη θανάτωση, χαρακτηρίζοντάς την ως αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας διαλόγου και δημοκρατικής διαβούλευσης. Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα που αφορά τη ζωή, τον πόνο και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, γι’ αυτό και, όπως υποστήριξε, απαιτήθηκε χρόνος για ακρόαση, συζήτηση και ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων.
Υπενθύμισε ακόμη ότι η έναρξη αυτής της διαδικασίας αποτελούσε προεκλογική του δέσμευση από το 2022, σημειώνοντας ότι υλοποιήθηκε με σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς και στο κράτος δικαίου, ενώ επισήμανε πως η εξέταση του νόμου από το Συνταγματικό Συμβούλιο θα ακολουθήσει την προβλεπόμενη θεσμική πορεία.
Αυστηρά κριτήρια για τους ασθενείς
Σύμφωνα με τις διατάξεις του κειμένου, δικαίωμα υποβολής αιτήματος θα έχουν μόνο ενήλικοι ασθενείς γαλλικής υπηκοότητας, οι οποίοι διαθέτουν πλήρη ικανότητα διάκρισης και πάσχουν είτε από ανίατη νόσο σε προχωρημένο ή τελικό στάδιο είτε από ασθένεια που τους προκαλεί αφόρητους και μη αναστρέψιμους πόνους.
Η διαδικασία προβλέπει σειρά ασφαλιστικών δικλίδων, με στόχο να διασφαλίζεται ότι η απόφαση του ασθενούς είναι ελεύθερη, συνειδητή και σταθερή.
Ο ίδιος ο ασθενής θα χορηγεί το φάρμακο
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα κατά τη διάρκεια των κοινοβουλευτικών συζητήσεων ήταν ο τρόπος χορήγησης της θανατηφόρας ουσίας.
Η τελική μορφή του νομοσχεδίου προβλέπει ότι, κατά κανόνα, ο ίδιος ο ασθενής θα αυτοχορηγεί το φάρμακο. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο στις περιπτώσεις όπου η φυσική του κατάσταση δεν του επιτρέπει να πραγματοποιήσει ο ίδιος τη διαδικασία, οπότε η χορήγηση θα μπορεί να γίνει από επαγγελματία υγείας.
Μετά την υποβολή του αιτήματος, ενεργοποιείται συλλογική ιατρική διαδικασία αξιολόγησης. Ο θεράπων ιατρός, σε συνεργασία με ειδικό γιατρό της πάθησης του ασθενούς, εξετάζει τόσο τα ιατρικά δεδομένα όσο και τα κίνητρα του αιτήματος.
Η απόφαση του γιατρού εκδίδεται εντός δεκαπέντε ημερών. Εφόσον εγκριθεί το αίτημα, ο ασθενής υποχρεούται να περιμένει ακόμη δύο ημέρες, ώστε να επιβεβαιώσει οριστικά τη βούλησή του πριν προχωρήσει η διαδικασία.
Ρήτρα συνείδησης για τους επαγγελματίες υγείας
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρήτρα συνείδησης για τους γιατρούς και τους επαγγελματίες υγείας που δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία υποβοηθούμενης θανάτωσης.
Στις περιπτώσεις όπου απαιτείται η παρέμβαση γιατρού επειδή ο ασθενής αδυνατεί να αυτοχορηγήσει το φάρμακο, ο επαγγελματίας υγείας μπορεί να αρνηθεί για λόγους συνείδησης. Ωστόσο, υποχρεούται να παραπέμψει τον ασθενή σε άλλον επαγγελματία που είναι πρόθυμος να αναλάβει τη διαδικασία.
Προσφυγή στο Συνταγματικό Συμβούλιο
Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, αναμένεται να προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο, ζητώντας έλεγχο της συνταγματικότητας ορισμένων διατάξεων.
Η προσφυγή θα επικεντρωθεί κυρίως σε τρία ζητήματα: στη διάρκεια της προθεσμίας ανάκλησης της απόφασης του ασθενούς και κατά πόσο αυτή συνάδει με τις αρχές της προσωπικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, στις διατάξεις που αφορούν τους ενήλικες υπό δικαστική προστασία και τη διασφάλιση της ελεύθερης και ενημερωμένης συναίνεσής τους, καθώς και στη συμβατότητα της ρήτρας συνείδησης με τη λειτουργία δομών υγείας και μονάδων παρηγορητικής φροντίδας που, βάσει της φιλοσοφίας τους, απορρίπτουν κάθε μορφή υποβοηθούμενης θανάτωσης.