Το ιρανικό drone καμικάζι Shahed-136 εξελίσσεται σε βασικό όπλο της σύγχρονης πολεμικής στρατηγικής, καθώς χρησιμοποιείται μαζικά από την Τεχεράνη στις επιθέσεις εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.
Το συγκεκριμένο drone, που έγινε γνωστό διεθνώς όταν χρησιμοποιήθηκε από τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, αποτελεί σήμερα κεντρικό στοιχείο της ιρανικής στρατηγικής αντιποίνων. Παρότι δεν διαθέτει την τεχνολογική πολυπλοκότητα άλλων οπλικών συστημάτων, η χαμηλή τιμή και η δυνατότητα μαζικής παραγωγής το καθιστούν ιδιαίτερα αποτελεσματικό.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε πως από τα 941 ιρανικά drones που εντοπίστηκαν από την έναρξη της σύγκρουσης, 65 κατέπεσαν στο έδαφος της χώρας προκαλώντας ζημιές σε λιμάνια, αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κέντρα δεδομένων.
«Οι πύραυλοι κρουζ των φτωχών»
Το κόστος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένα Shahed μπορεί να κοστίζει από 20.000 έως 50.000 δολάρια, ενώ οι πύραυλοι αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται από συστήματα όπως η συστοιχία πυραύλων Patriot μπορεί να κοστίζουν από 3 έως 12 εκατομμύρια δολάρια.
«Το Shahed-136, μεταξύ άλλων μη επανδρωμένων συστημάτων, έχει επιτρέψει σε κράτη όπως η Ρωσία και το Ιράν έναν φθηνό τρόπο να επιβάλλουν δυσανάλογο κόστος», δήλωσε η Patrycja Bazylczyk από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.
«Αναγκάζουν τους αντιπάλους να ξοδεύουν ακριβούς πυραύλους αναχαίτισης για drones χαμηλού κόστους, προβάλλουν ισχύ και δημιουργούν ένα σταθερό ψυχολογικό βάρος στους άμαχους πληθυσμούς», ανέφερε.
Σύμφωνα με το BBC, περισσότερα από 2.000 φθηνά drones έχουν πλήξει στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή, σε μια προσπάθεια να κατακλύσουν τις άμυνες και να προκαλέσουν χάος στην περιοχή.
Ορισμένες επιθέσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε πυκνοκατοικημένες πόλεις, προκαλώντας φόβο στους δρόμους και στις κυβερνήσεις των κρατών του Κόλπου. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ιρανικής στρατηγικής για την «επιβολή τρόμου» και την άσκηση πίεσης στις ΗΠΑ, ώστε να τερματίσουν γρήγορα τη σύγκρουση.
Ένα βίντεο, που επαληθεύτηκε από το BBC, δείχνει ένα ιρανικό drone να κατεβαίνει με μεγάλη ταχύτητα πριν χτυπήσει αυτό που φαίνεται να είναι μια εγκατάσταση ραντάρ στο αρχηγείο του 5ου Στόλου του Αμερικανικού Ναυτικού στη Μανάμα του Μπαχρέιν, στέλνοντας θραύσματα να πετούν στον αέρα και προκαλώντας την κατάρρευση της κατασκευής.
Ένα άλλο βίντεο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) δείχνει ένα drone να συντρίβεται σε ένα ξενοδοχείο στο Palm Jumeirah, το πολυτελές τεχνητό αρχιπέλαγος του Ντουμπάι, προκαλώντας μια τεράστια φωτιά και έναν δυνατό κρότο που αντήχησε σε όλη την πόλη.
Έχει εμβέλεια από την Τεχεράνη μέχρι την Αθήνα -Προγραμματίζεται εκ των προτέρων
Όπως αναφέρει το BBC, σε αντίθεση με πολλά εμπορικά drones, το Shahed δεν μπορεί να τηλεχειριστεί ενώ βρίσκεται στον αέρα. Αντ' αυτού, προγραμματίζεται εκ των προτέρων, πριν από την εκτόξευσή του, ώστε να ακολουθήσει μια καθορισμένη διαδρομή προς τον στόχο, χρησιμοποιώντας ένα σύστημα δορυφορικής πλοήγησης. Με μέγιστη εμβέλεια 2.500 χλμ., θα μπορούσε να πετάξει από την Τεχεράνη στην Αθήνα.
Αν και δεν είναι ιδιαίτερα γρήγορο -ειδικά σε σύγκριση με τους βαλλιστικούς πυραύλους-, το λεπτό προφίλ του drone και η ικανότητά του να πετά σε χαμηλό υψόμετρο το καθιστούν δύσκολο να ανιχνευθεί από ραντάρ και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης που εστιάζουν στην απειλή από πυραύλους.
Η ανισορροπία του κόστους δημιουργεί πρόβλημα στις αεράμυνες των χωρών του Κόλπου
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η ανισορροπία κόστους δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα για τις αεράμυνες των χωρών του Κόλπου. Σε έναν πόλεμο φθοράς, η μαζική χρήση drones μπορεί να εξαντλήσει τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων και να ανοίξει τον δρόμο για πιο ισχυρές επιθέσεις.
Παράλληλα, χώρες όπως η Ουκρανία αναζητούν πιο οικονομικούς τρόπους αντιμετώπισης των drones, χρησιμοποιώντας ακόμη και πυρά από μαχητικά αεροσκάφη ή φθηνότερα συστήματα αναχαίτισης. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, οι χώρες του Περσικού Κόλπου εξακολουθούν να μη διαθέτουν επαρκείς δυνατότητες για την αντιμετώπιση μαζικών επιθέσεων με drones.