Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε πριν από λίγο την παραπομπή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Ουσιαστικά «παγώνει» τη συμφωνία, σε μια κίνηση που καθυστερεί σημαντικά την εφαρμογή της και θα μπορούσε ενδεχομένως να εκτροχιάσει την τελική της έγκριση.
Η ψηφοφορία ήταν αμφίρροπη, με 334 ευρωβουλευτές να τάσσονται υπέρ της παραπομπής και 324 κατά, ενώ υπήρξαν και 11 αποχές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη λύπη της για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. «Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, τα ζητήματα που τέθηκαν από το Κοινοβούλιο στην απόφαση αυτή δεν είναι δικαιολογημένα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Όλοφ Γκιλ.
Αντιδράσεις και αντιπαραθέσεις για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Η συμφωνία EE-Mercosur, που υπεγράφη στις 17 Ιανουαρίου και προβλέπει τη δημιουργία ζώνης ελεύθερου εμπορίου άνω των 700 εκατ. ανθρώπων, παραμένει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη. Χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία έχουν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις.
Οι υποστηρικτές της τη θεωρούν σημαντική ευκαιρία για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και εργαλείο ενίσχυσης της γεωστρατηγικής θέσης της ΕΕ, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων τριβών με τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ. Αντίθετα, αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν για εισροή φθηνών προϊόντων χαμηλότερων προδιαγραφών από τη Νότια Αμερική στην ΕΕ.
Την παραμονή της ψηφοφορίας, χιλιάδες αγρότες διαδήλωσαν στο Στρασβούργο, περικυκλώνοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τρακτέρ και συγκρουόμενοι με την αστυνομία.
Τι εξετάζει το Δικαστήριο
Το Δικαστήριο της ΕΕ καλείται να κρίνει αν η συμφωνία είναι συμβατή με τις Συνθήκες της Ένωσης. Οι ευρωβουλευτές που ζήτησαν την παραπομπή του θέματος στο ΔΕΕ υποστηρίζουν ότι ο διαχωρισμός της συμφωνίας, ώστε το εμπορικό σκέλος να εγκριθεί μόνο από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτέλεσε τακτική της Κομισιόν για να παρακαμφθούν τα εθνικά κοινοβούλια, κάτι που θα μπορούσε να κριθεί παράνομο.
Παράλληλα, αμφισβητείται η νομιμότητα του «μηχανισμού εξισορρόπησης», ο οποίος επιτρέπει στις χώρες της Mercosur να λαμβάνουν αντισταθμιστικά μέτρα αν μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία περιορίσει τις εξαγωγές τους προς την ΕΕ.
Πάγωμα της διαδικασίας και θεσμικές τριβές
Η παραπομπή αναστέλλει την έγκριση της συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία αναμενόταν να τεθεί σε τελική ψηφοφορία τους επόμενους μήνες. Η απόφαση του ΔΕΕ μπορεί να καθυστερήσει πάνω από έναν χρόνο, διατηρώντας στο μεταξύ τη συμφωνία «παγωμένη».
Τυπικά, η Κομισιόν θα μπορούσε να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, αν και έχει δεσμευτεί σε επικοινωνία με ευρωβουλευτές ότι δεν θα το πράξει. Μια τέτοια κίνηση θα ήταν νομικά εφικτή, αλλά θα ρίσκαρε σοβαρή ένταση στις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών.
Βαθύς διχασμός στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η ψηφοφορία ανέδειξε τον έντονο διχασμό στο Σώμα. Οι Renew Europe, Πράσινοι/EFA και η Αριστερά πρωτοστάτησαν στην παραπομπή του θέματος στο Δικαστήριο της ΕΕ, ενώ υπέρ τάχθηκε και η ακροδεξιά ομάδα Patriots for Europe, με τον πρόεδρό της Ζορντάν Μπαρντελά να δηλώνει ανοιχτά τη στήριξή του στην κίνηση αυτή.
Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και οι Σοσιαλιστές & Δημοκράτες υπερασπίστηκαν τη συμφωνία, αν και και στις δύο ομάδες υπήρξαν αποκλίσεις από την επίσημη γραμμή. Οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές επέτρεψαν ελεύθερη ψήφο, με αποτέλεσμα διαφοροποιήσεις: Πολωνοί και Γάλλοι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της παραπομπής, ενώ Ιταλοί, Τσέχοι, Βέλγοι και Βαλτικοί κατά.
Η τύχη της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur περνά πλέον στα χέρια της ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης, με το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα να παραμένει υψηλό.