Ομοσπονδιακό δικαστήριο της Αργεντινής αποφάσισε την επιστροφή στον νόμιμο κληρονόμο ενός πίνακα που είχε κλαπεί από τους ναζί και εντοπίστηκε σε κατοικία στη Μαρ δελ Πλάτα.
Το έργο τέχνης του Ιταλού καλλιτέχνη Τζουζέπε Γκισλάντι (1655-1743) με τίτλο «Πορτρέτο μιας κυρίας» είχε κλαπεί από τους Ναζί από γκαλερί που ανήκε σε Ολλανδό Εβραίο.
Για δεκαετίες, οι κληρονόμοι του αρχικού του ιδιοκτήτη, έψαχναν τον κλεμμένο πίνακα ο οποίος εντοπίστηκε τυχαία, μέσω μιας φωτογραφίας που δημοσίευσε ένα μεσιτικό γραφείο. Η απόφαση του δικαστή Σαντιάγο Ιντσαούστι βασίστηκε σε έναν διακανονισμό που επετεύχθη μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.
Μια αγγελία φανέρωσε ξετύλιξε το κουβάρι της υπόθεσης
Η διερεύνηση της υπόθεσης ξεκίνησε μετά τη δημοσίευση μιας αγγελίας για την πώληση της οικίας ενός ζευγαριού στη Μαρ δελ Πλάτα. Η Πατρίσια Κάντγκιεν, κόρη του Φρίντριχ Κάντγκιεν, πρώην αξιωματούχου του ναζιστικού καθεστώτος και ο σύζυγός της Χουάν Κάρλος Κορτεγκόσο ανάρτησαν φωτογραφίες σε ιστοσελίδα.
Ωστόσο, ένας δημοσιογράφος σε εφημερίδα στην Ολλανδία αναγνώρισε τον χαμένο πίνακα. Αυτό κινητοποίησε τις αρχές της Αργεντινής, οι οποίες ξεκίνησαν έρευνες και τελικά εντόπισαν το έργο στην κατοχή της Κάντγκιεν.
Το ζευγάρι τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό τον περασμένο Σεπτέμβριο αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κλεπταποδοχή.
Ο διακανονισμός μεταξύ των δύο πλευρών ορίζει την επιστροφή του πίνακα από το ζεύγος στη Μαρέι φον Σάχερ, εγγονή και μοναδική κληρονόμο του Γκούντστικερ, με την προϋπόθεση ότι εκείνη θα αποσύρει τις νομικές της ενέργειες. Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει μια δωρεά 4,8 εκατομμυρίων πέσο (περίπου 2.200 ευρώ) σε δύο νοσοκομεία της περιοχής.
Σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό εισαγγελέα Κάρλος Μαρτίνες, το έργο τέχνης βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ η γνησιότητά του έχει πιστοποιηθεί από ειδικούς.
Στην αρχή, η Κάντγκιεν επιχείρησε να αποφύγει τη δίωξη, προβάλλοντας τον ισχυρισμό της παραγραφής του αδικήματος του πατέρα της. Παρόλα αυτά, τα εγκλήματα που συνδέονται με γενοκτονία δεν υπόκεινται σε παραγραφή, σύμφωνα τόσο με το διεθνές δίκαιο όσο και με τη νομοθεσία της Αργεντινής.
Πώς έφτασε ο πίνακας στην Αργεντινή
Ο πίνακας ανήκε αρχικά στον γκαλερίστα Ζακ Γκούντστικερ, του οποίου η συλλογή υπέστη εκτεταμένη λεηλασία από τους Ναζί στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Φρίντριχ Κάντγκιεν είχε διατελέσει οικονομικός σύμβουλος του εγκληματία πολέμου Χέρμαν Γκέρινγκ, ο οποίος απέκτησε μια τεράστια περιουσία κατά τη διάρκεια του πολέμου, κυρίως μέσω της λεηλασίας εβραϊκών περιουσιών. Μετά το τέλος του πολέμου, χιλιάδες Ναζί διέφυγαν προς τη Νότια Αμερική, βρίσκοντας καταφύγιο κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή.
Το «Πορτρέτο μιας κυρίας» αποτελούσε μέρος μιας συλλογής με περισσότερα από 1.000 έργα τέχνης που εκλάπησαν από τον Γκουντστίκερ. Ο ιδιοκτήτης της γκαλερί κατάφερε να διαφύγει από την Ολλανδία το 1940, λίγες ημέρες μετά την εισβολή των Ναζί, εγκαταλείποντας πίσω του πολυάριθμα έργα τέχνης, τα οποία μοιράστηκαν ανώτατοι αξιωματούχοι του καθεστώτος. Μεταπολεμικά, το κράτος της Ολλανδίας κατάφερε να ανακτήσει περίπου 300 από αυτά, με τα περισσότερα να επιστρέφονται στους κληρονόμους του.
Το έργο που ανακαλύφθηκε στην Αργεντινή είναι πιθανό να παραμείνει στη χώρα για ορισμένο χρονικό διάστημα, καθώς η κληρονόμος, κυρία Σάχερ, έχει εκφράσει την επιθυμία να εκτεθεί ο πίνακας στο Μπουένος Άιρες για τουλάχιστον ένα έτος.