Μια ιστορία αγάπης, σκηνές μονομαχίας αλλά και συναισθήματα βρέθηκαν αποτυπωμένα σε γκράφιτι στον αρχαιολογικό χώρο της Πομπηίας.
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν 79 έως τώρα άγνωστα γκράφιτι, χαραγμένα στους τοίχους ενός στενού περάσματος στην Πομπηία, στον λεγόμενο Διάδρομο του Θεάτρου. Πρόκειται για ένα σοκάκι μήκους 27 μέτρων και πλάτους 3 μέτρων, το οποίο συνέδεε τα δύο θέατρα της πόλης και προσέφερε στους θεατές των παραστάσεων απαραίτητη προστασία από τον κακό καιρό τον χειμώνα και τον έντονο ήλιο το καλοκαίρι.
Το μήνυμα αγάπης και το άκρως τολμηρό γκράφιτι
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τη φράση «Erato amat», που μεταφράζεται ως «Η Ερατώ αγαπά...». Αν και είναι γνωστό ότι το όνομα Ερατώ ήταν συνηθισμένο στη ρωμαϊκή εποχή, δεν αποκαλύπτεται κάτι παραπάνω.
Ένα άλλο πολύ πιο τολμηρό γκράφιτι αφηγείται την ιστορία μιας ιερόδουλης με το όνομα Tyche, η οποία οδηγήθηκε «σε αυτό το μέρος» και πληρώθηκε για σεξ με τρεις άνδρες.
Οι αρχαιολόγοι είχαν εντοπίσει για πρώτη φορά ίχνη γκράφιτι κατά την ανασκαφή του περάσματος το 1794, ωστόσο η σύγχρονη τεχνολογία επέτρεψε πλέον την αποκάλυψη σχεδίων και επιγραφών που ήταν προηγουμένως αόρατα με γυμνό μάτι.
Πώς «διάβασαν» τα γκράφιτι οι επιστήμονες
Σε μια νέα επιστημονική μελέτη, ερευνητές από τη Σορβόννη στο Παρίσι και το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ χρησιμοποίησαν μια τεχνική με την ονομασία Reflectance Transformation Imaging (RTI). Η μέθοδος αυτή βασίζεται σε ειδική διάταξη κάμερας, η οποία φωτίζει τον τοίχο με έντονο φως από πολλαπλές γωνίες, επιτρέποντας σε ένα υπολογιστικό πρόγραμμα να εντοπίσει εξαιρετικά μικρές λεπτομέρειες, αόρατες με γυμνό μάτι.
Συνολικά, οι ερευνητές κατέγραψαν περισσότερα από 300 γκράφιτι στον Διάδρομο του Θεάτρου, εκ των οποίων τα 79 δεν είχαν εντοπιστεί ποτέ στο παρελθόν. Ορισμένα από αυτά, όπως εκείνο που αποδίδεται στη μυστηριώδη Ερατώ, αποτελούν μηνύματα ερωτικού περιεχομένου.
Ένα γκράφιτι, που ενδέχεται να γράφτηκε από κάποιον που έφευγε βιαστικά από το θέατρο, αναφέρει: «Βιάζομαι· να προσέχεις, αγαπημένη μου Σάβα, φρόντισε να με αγαπάς!».
Ένα άλλο, πιο ποιητικό κείμενο, γράφει: «Η Μήθη, δούλη της Κομινίας, από την Ατέλλα, αγαπά τον Κρέστο με όλη της την καρδιά. Είθε η Αφροδίτη της Πομπηίας να είναι ευνοϊκή και στους δύο και να ζουν πάντοτε αρμονικά».
Ωστόσο, όπως συμβαίνει με τα γκράφιτι σε κάθε σύγχρονη πόλη, δεν είναι όλα τα μηνύματα εξίσου γοητευτικά. Ένα ιδιαίτερα αινιγματικό χάραγμα αναφέρει: «Μίτσιο, ο πατέρας σου έσπασε την κοιλιά του την ώρα που αφόδευε· κοίτα πώς είναι, Μίτσιο». Παραδόξως, το όνομα Μίτσιο βρέθηκε χαραγμένο τέσσερις φορές σε μικρή απόσταση μεταξύ τους στον ίδιο χώρο του διαδρόμου.
Η σκηνή της μονομαχίας
Παράλληλα, αρκετά από τα γκράφιτι περιλαμβάνουν σχέδια που κυμαίνονται από πρόχειρα σκίτσα έως εξαιρετικά λεπτομερείς απεικονίσεις. Σε ένα σημείο του διαδρόμου, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα εντυπωσιακό σχέδιο δύο μονομάχων τη στιγμή της μάχης.
Αν και τμήμα του ενός μονομάχου έχει χαθεί λόγω της φθοράς του σοβά, το σκίτσο αποδίδει με εντυπωσιακή ακρίβεια τα όπλα, την πανοπλία και τις ασπίδες των πολεμιστών.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, οι μοναδικές στάσεις των πολεμιστών αυτών υποδηλώνουν ότι ο άγνωστος δημιουργός ενδέχεται να είχε παρακολουθήσει πραγματική μονομαχία μονομάχων και να αποτύπωνε στο σχέδιο μια σκηνή βγαλμένη από τη μνήμη του.