Επιστήμονας τραυματίστηκε, δοκιμάζοντας μυστικό ηχητικό όπλο σε μια προσπάθεια να διαψεύσει το «Σύνδρομο της Αβάνας» που έχει πλήξει Αμερικανούς διπλωμάτες.
Μια άκρως απόρρητη δοκιμή στη Νορβηγία, με πρωταγωνιστή έναν κυβερνητικό επιστήμονα που φέρεται να πειραματίστηκε στον ίδιο του τον εαυτό, έρχεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση γύρω από το αποκαλούμενο «Σύνδρομο της Αβάνας», τα ανεξήγητα νευρολογικά συμπτώματα που έχουν αναφέρει Αμερικανοί διπλωμάτες και στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών σε όλο τον κόσμο από το 2016 και έπειτα.
Τραυματίστηκε κυβερνητικός επιστήμονας στην Νορβηγία
Σύμφωνα με τέσσερα άτομα που γνωρίζουν τα γεγονότα, ο Νορβηγός ερευνητής κατασκεύασε μια συσκευή ικανή να εκπέμπει μικρή ακτινοβολία ή ραδιοκύματα. Σκοπός του, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές στην αμερικανική Washington Post, ήταν να αποδείξει ότι τέτοιου είδους «συσκευές παλμικής ενέργειας» δεν μπορούν να προκαλέσουν βιολογική βλάβη στον άνθρωπο. Το 2024 δοκίμασε τη μηχανή στον εαυτό του.
Το αποτέλεσμα φέρεται να ήταν αντίθετο από εκείνο που επιδίωκε. Ο επιστήμονας παρουσίασε νευρολογικά συμπτώματα που, κατά τις ίδιες πηγές, έμοιαζαν με εκείνα που έχουν περιγραφεί ως «ανώμαλα περιστατικά υγείας» (Anomalous Health Incidents – AHI), τον επίσημο όρο που χρησιμοποιεί η αμερικανική κυβέρνηση για το σύνδρομο. Αν και οι επιπτώσεις δεν ταυτίζονταν πλήρως με μια «κλασική» περίπτωση AHI, το περιστατικό προκάλεσε έντονο προβληματισμό.
Η νορβηγική κυβέρνηση φέρεται να ενημέρωσε τη CIA για τα αποτελέσματα. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε τουλάχιστον δύο επισκέψεις Αμερικανών αξιωματούχων στη Νορβηγία εντός του 2024 -αρχικά από το Πεντάγωνο και στη συνέχεια από στελέχη του Λευκού Οίκου και των υπηρεσιών πληροφοριών.
Το «Σύνδρομο της Αβάνας»
Το «Σύνδρομο της Αβάνας» πήρε το όνομά του από τα πρώτα περιστατικά που καταγράφηκαν το 2016 στην κουβανική πρωτεύουσα, όταν μέλη της αμερικανικής πρεσβείας ανέφεραν αιφνίδια συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, πονοκεφάλους, γνωστικές δυσκολίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μακροχρόνιες νευρολογικές επιπτώσεις. Στα χρόνια που ακολούθησαν, αναφέρθηκαν κι άλλες παρόμοιες περιπτώσεις σε διάφορες χώρες, από την Κίνα έως την Ανατολική Ευρώπη.
Το 2022, η CIA δημοσίευσε ενδιάμεση αξιολόγηση σύμφωνα με την οποία ήταν «πιθανότατα απίθανο» να ευθύνεται κάποια ξένη δύναμη. Ένα χρόνο αργότερα, η ευρύτερη κοινότητα πληροφοριών των ΗΠΑ κατέληξε ομόφωνα στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχαν αξιόπιστα στοιχεία για την ύπαρξη ξένου όπλου που να προκαλεί AHI.
Ωστόσο, η εικόνα δεν ήταν ποτέ απολύτως ενιαία. Τον Φεβρουάριο του 2022, επιτροπή εμπειρογνωμόνων υπό τον μικροβιολόγο David Relman κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παλμική ηλεκτρομαγνητική ενέργεια -ιδίως σε ραδιοσυχνότητες -«εξηγεί εύλογα» βασικά χαρακτηριστικά των περιστατικών, αναγνωρίζοντας όμως σημαντικά κενά γνώσης.
Στις τελευταίες εβδομάδες της κυβέρνησης Joe Biden, δύο αμερικανικές υπηρεσίες -μεταξύ αυτών η National Security Agency -αναθεώρησαν εν μέρει τη στάση τους, εκτιμώντας ότι ορισμένα περιστατικά θα μπορούσαν να σχετίζονται με ικανότητα ξένου παράγοντα να προκαλεί βιολογικές επιπτώσεις μέσω κατευθυνόμενης ενέργειας.
Νέα συσκευή, νέα ερωτήματα
Παράλληλα, αποκαλύφθηκε ότι η αμερικανική κυβέρνηση αγόρασε μυστικά, στο τέλος της θητείας Μπάιντεν, μια διαφορετική συσκευή ξένης κατασκευής που παράγει παλμικά ραδιοκύματα. Η απόκτηση, που αναφέρθηκε από το CNN, έγινε μέσω υπηρεσίας του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας και κόστισε εκατομμύρια δολάρια.
Η συσκευή φέρεται να περιλαμβάνει εξαρτήματα ρωσικής προέλευσης, χωρίς ωστόσο να έχει διαπιστωθεί ποιος την κατασκεύασε. Δοκιμάζεται από το Υπουργείο Άμυνας, σε μια προσπάθεια να διαπιστωθεί αν θα μπορούσε να σχετίζεται με τα AHI.
Οι δύο γνωστές πλέον συσκευές -η νορβηγική και εκείνη που απέκτησαν οι ΗΠΑ -δεν είναι πανομοιότυπες. Σύμφωνα με πηγή με γνώση της υπόθεσης, η νορβηγική βασίστηκε σε «απόρρητες πληροφορίες», γεγονός που υποδηλώνει πιθανή προέλευση από διαρροή ή κλοπή σχεδίων ξένης κυβέρνησης.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είχε δεσμευτεί ότι θα επιδιώξει ενεργά την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί σαφής πρόοδος.