Σοκ έχει προκαλέσει στην Ελβετία η αιματηρή επίθεση με μαχαίρι που σημειώθηκε στον σιδηροδρομικό σταθμό του Βίντερτουρ, τραυματίζοντας τρεις ανθρώπους.
Όπως ανακοίνωθηκε και επίσημα, με δράστη τον 31χρονο Νεσίπ Ντεντελέρ, άνδρα ελβετοτουρκικής καταγωγής, ο οποίος σύμφωνα με τις αρχές είχε παλαιότερα απασχολήσει τις υπηρεσίες ασφαλείας για διασυνδέσεις με ισλαμιστικούς κύκλους και προπαγάνδα υπέρ του «Ισλαμικού Κράτους».
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ο δράστης φώναζε επανειλημμένα «Αλλάχου Ακμπάρ», ενώ τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν από χτυπήματα με μαχαίρι στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης. Οι ελβετικές αρχές αντιμετωπίζουν πλέον την υπόθεση ως τρομοκρατική ενέργεια, με τον διευθυντή ασφαλείας της Ζυρίχης, Mario Fehr, να κάνει λόγο ξεκάθαρα για «τρομοκρατική επίθεση» κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Πέμπτη.
Ποιος είναι ο δράστης με καταγωγή από την Τουρκία
Ο δράστης ταυτοποιήθηκε ως ο Nesip Dedeler, 31 ετών. Η οικογένειά του κατάγεται από την Τουρκία, ενώ ο ίδιος απέκτησε την ελβετική υπηκοότητα το 2009. Σύμφωνα με τον Mario Fehr, ο Dedeler είχε ζητήσει το 2024 ανανέωση του διαβατηρίου του, ωστόσο δεν εμφανίστηκε ποτέ για τη διαδικασία ολοκλήρωσης της αίτησης.
Τον Αύγουστο του 2024 εγκατέλειψε την Ελβετία και μετέβη στην Τουρκία. «Μετά εξαφανίστηκε από το προσκήνιο για δύο χρόνια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Fehr, περιγράφοντας την περιορισμένη εικόνα που είχαν οι αρχές για τις κινήσεις του το τελευταίο διάστημα.
Η αστυνομία του καντονιού της Ζυρίχης επιβεβαίωσε ότι ο άνδρας είχε διπλή υπηκοότητα, ελβετική και τουρκική, ενώ και οι δύο αδελφοί του είχαν απασχολήσει στο παρελθόν τις αρχές λόγω ισλαμικής ριζοσπαστικοποίησης.
Οι διασυνδέσεις με το τζαμί An’Nur
Σύμφωνα με έρευνες που είχαν δημοσιοποιηθεί παλαιότερα από το ελβετικό SRF, ο Dedeler συνδεόταν με τη διαβόητη ομάδα νεολαίας του τζαμιού An’Nur, το οποίο έκλεισε αργότερα έπειτα από σοβαρές καταγγελίες για εξτρεμιστική δράση.
Στο συγκεκριμένο τζαμί, ιμάμηδες φέρονται να καλούσαν ακόμα και σε πράξεις βίας εναντίον «κακών μουσουλμάνων», ενώ αρκετά νεαρά άτομα που συνδέονταν με το περιβάλλον αυτό κατηγορήθηκαν και καταδικάστηκαν τα επόμενα χρόνια, μεταδίδει στο εκτενές της ρεπορτάζ η ελβετική Blick.
Οι αρχές αποκάλυψαν επίσης ότι ο δράστης λάμβανε βίντεο και τραγούδια με ριζοσπαστικό περιεχόμενο από το περιβάλλον αυτό, ενώ και ο ίδιος φέρεται να διέδιδε ισλαμιστική προπαγάνδα και να προσπαθούσε να πείσει κι άλλους στους σκοπούς του.
Ο διοικητής της αστυνομίας του καντονιού, Marius Weyermann, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο Dedeler είχε ήδη καταγγελθεί από το 2015 «για παραβίαση της απαγόρευσης του Ισλαμικού Κράτους», διευκρινίζοντας ότι «διέδιδε προπαγάνδα του Ισλαμικού Κράτους».
Το ψυχιατρικό ιστορικό και το εξιτήριο πριν την επίθεση
Σημαντικά ερωτήματα έχουν προκύψει και γύρω από την ψυχική κατάσταση του δράστη και τη διαχείρισή του από τις αρχες τις τελευταίες ημέρες πριν από την επίθεση.
Σύμφωνα με τον Marius Weyermann, στις 25 Μαΐου ο 31χρονος παρουσιάστηκε στην αστυνομία της πόλης κάνοντας «συγκεχυμένες δηλώσεις». Οι αστυνομικοί αποφάσισαν τότε τη μεταφορά του στην Ψυχιατρική Κλινική του Βίντερτουρ.
Μαρτυρίες γειτόνων στην εφημερίδα Blick επιβεβαιώνουν ότι εκείνες τις ημέρες υπήρξε κινητοποίηση αστυνομικών δυνάμεων στο διαμέρισμά του.
Ωστόσο, ο Dedeler εγκατέλειψε την κλινική ήδη από τις 26 Μαΐου, με αποτέλεσμα να αναζητηθεί ξανά από την αστυνομία, η οποία και τον επέστρεψε στο ίδρυμα. Τελικά, μία ημέρα πριν από την επίθεση, γιατρός έκρινε ότι «δεν αποτελούσε κίνδυνο για τον εαυτό του ή για άλλους» και του επιτράπηκε να αποχωρήσει από την κλινική.
Γείτονες του δράστη περιγράφουν έναν ιδιαίτερα απομονωμένο άνθρωπο, με ελάχιστες κοινωνικές επαφές. Ένας γείτονάς του δήλωσε στην Blick πως «ίσως ανταλλάξαμε τρεις λέξεις στη σκάλα όλα αυτά τα χρόνια».
Περισσότερες λεπτομέρειες έδωσε παλιός γνωστός του από το σχολείο, ο Manuel T., ο οποίος υποστήριξε ότι «ήταν ήσυχος, κλειστός και δεν μιλούσε πολύ», προσθέτοντας ότι τόσο ο ίδιος όσο και τα αδέλφια του «ριζοσπαστικοποιήθηκαν από το τζαμί An’Nur».
Η αντίδραση της μουσουλμανικής κοινότητας
Μετά την επίθεση, θέση πήρε και το Ισλαμικό Κεντρικό Συμβούλιο της Ελβετίας (IZR), το οποίο καταδίκασε απερίφραστα την ενέργεια.
Σε ανακοίνωσή του τόνισε ότι «το Ισλάμ απαγορεύει τη βία εναντίον αθώων με αδιαμφισβήτητους όρους» και ότι «όποιος διαπράττει μια τέτοια ατιμωτική πράξη στο όνομα του Ισλάμ ενεργεί εντελώς αντίθετα προς το Ισλάμ».
Παράλληλα, το IZR κάλεσε τους μουσουλμάνους της Ελβετίας να βρίσκονται «σε εγρήγορση», να αναφέρουν εγκαίρως περιστατικά ριζοσπαστικοποίησης και να συμβάλουν ενεργά στην πρόληψη παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον.