Στη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, οι 27 ηγέτες συζήτησαν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας.
Επαναβεβαίωσαν επίσης τη στήριξή τους προς τα κράτη μέλη που βρίσκονται κοντά στην περιοχή.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας στην Ευρώπη, προκαλώντας αυξήσεις που επηρεάζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη για συντονισμένη αντίδραση σε επίπεδο ΕΕ και ζητά από την Επιτροπή να προτείνει άμεσα ένα πακέτο προσωρινών και στοχευμένων μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων.
Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, αλλά και να μειωθεί η αστάθεια στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στους ενεργοβόρους τομείς. Παράλληλα, τα μέτρα θα λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και συνθήκες σε κάθε κράτος μέλος.
Η Επιτροπή καλείται να συνεργαστεί με τις χώρες της ΕΕ για τον σχεδιασμό εθνικών λύσεων, οι οποίες θα στηρίζουν τη μετάβαση σε καθαρές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διασφαλίζοντας παράλληλα ίσους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά επίσης την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) έως τον Ιούλιο του 2026, με στόχο τη μείωση της αστάθειας στην τιμή του άνθρακα και τον περιορισμό του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ΕΕ προγραμματίζει επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές και διασυνδέσεις. Το σχέδιο περιλαμβάνει την ταχεία κατασκευή νέων δικτύων, τη διασφάλιση της ανθεκτικότητάς τους και την ενίσχυση της συνεργασίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, για να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Με αυτά τα βήματα, η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει σε σταθερότερες τιμές ενέργειας, μεγαλύτερη ασφάλεια στον εφοδιασμό και προώθηση της πράσινης μετάβασης.
Η ΕΕ ζητά αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και στέκεται στο πλευρό της Κύπρου
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε τη σημασία της στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και της υποστήριξης προς την Κύπρο. Παράλληλα, δηλώνει έτοιμο να συνδράμει σε διπλωματικές πρωτοβουλίες, όπως η συζήτηση της Κύπρου με το Ηνωμένο Βασίλειο για τις βρετανικές βάσεις.
«Η ΕΕ στέκεται σταθερά και χωρίς αμφισημίες στο πλευρό των κρατών μελών που βρίσκονται κοντά στην περιοχή», αναφέρουν τα συμπεράσματα της χθεσινής Συνόδου Κορυφής.
Ναυσιπλοΐα και ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασφάλιση της εναέριας και θαλάσσιας ασφάλειας, καθώς και του σεβασμού της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει κάθε πράξη που υπονομεύει τη διέλευση πλοίων, ειδικά στα Στενά του Ορμούζ.
Επιπλέον, τονίζεται ο ρόλος των ευρωπαϊκών ναυτικών επιχειρήσεων EUNAVFOR ASPIDES και EUNAVFOR ATALANTA, με έκκληση για ενίσχυση των μέσων τους και ενισχυμένο συντονισμό με εταίρους στην περιοχή.
Ετοιμότητα για μεταναστευτικές πιέσεις
Η ΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης υψηλού επιπέδου επαγρύπνησης σε περίπτωση αυξημένων μεταναστευτικών ροών. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η Ένωση είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει πλήρως τα διπλωματικά, νομικά, επιχειρησιακά και χρηματοδοτικά της εργαλεία για την πρόληψη ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών κινήσεων και τη διασφάλιση της ασφάλειας στην Ευρώπη.
Μορατόριουμ σε πλήγματα κατά κρίσιμων υποδομών
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, καλώντας σε άμεση αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση και σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Ζητείται μορατόριουμ σε επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών, όπως εγκαταστάσεις ενέργειας και ύδρευσης, ενώ καταδικάζονται οι αδιάκριτες επιθέσεις του Ιράν και υπενθυμίζεται η ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας των χωρών της περιοχής.
Ανθρωπιστική κρίση στον Λίβανο
Η ΕΕ εκφράζει ανησυχία για τις εχθροπραξίες στον Λίβανο και τις σοβαρές επιπτώσεις στους αμάχους. Το Συμβούλιο καλεί σε άμεση αποκλιμάκωση, προστασία των πολιτών και τήρηση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Παράλληλα, χαιρετίζεται η απόφαση των λιβανικών αρχών να περιορίσουν τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ και υποστηρίζεται η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου.
Καταστροφική η κατάσταση στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη
Η ΕΕ εκφράζει λύπη για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και καλεί το Ισραήλ να επιτρέψει άμεση και ανεμπόδιστη πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας, μεταξύ άλλων μέσω του Θαλάσσιου Διαδρόμου της Κύπρου.
Παράλληλα, καταδικάζονται μονομερείς ενέργειες του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, οι οποίες κρίθηκαν παράνομες από το Διεθνές Δικαστήριο στις 19 Ιουλίου 2024.
Φον ντερ Λάιεν για ενέργεια, αντιμέτωπη στις αυξήσεις τιμών, δάνειο στην Ουκρανία και στήριξη στην Κύπρο
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας στην Ευρώπη, με τις τιμές φυσικού αερίου να αυξάνονται έως και 30% μετά πρόσφατες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Παρά την πίεση, ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ παραμένει διασφαλισμένος.
Η Κομισιόν προωθεί μέτρα για τον περιορισμό των αυξήσεων, εστιάζοντας σε τέσσερις κύριες συνιστώσες: το κόστος ενέργειας, τις χρεώσεις δικτύου, τους φόρους και την τιμολόγηση εκπομπών CO₂ μέσω ETS. Παράλληλα, ξεκινά το χρηματοδοτικό εργαλείο ETS Investment Booster ύψους 30 δισ. ευρώ για έργα απανθρακοποίησης.
Η ΕΕ υπογραμμίζει την ασφάλεια και σταθερότητα της Κύπρου, ενώ δεσμεύεται να χορηγήσει το συμφωνημένο δάνειο 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, παρά τις αντιρρήσεις της Ουγγαρίας. Η ενέργεια και η γεωπολιτική παραμένουν κρίσιμα στοιχεία για τη στρατηγική ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.