Προειδοποίηση για καταστροφικές συνέπειες στην αστρονομία αν υλοποιηθούν τα μακροπρόθεσμα σχέδια για 1,7 εκατ. δορυφόρους σε τροχιά εκφράζει το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (ESO).
- Η SpaceX σχεδιάζει την εκτόξευση ενός εκατομμυρίου επιπλέον δορυφόρων για διαστημικά κέντρα δεδομένων. Παράλληλα, νέες συστοιχίες από την E-Space και κινεζικές εταιρείες αναμένεται να επιδεινώσουν δραματικά το πρόβλημα της διαστημικής ρύπανσης και της ορατότητας.
- Η εταιρεία Reflect Orbital σχεδιάζει να αναπτύξει έναν στόλο 50.000 δορυφόρων με ανακλαστικούς καθρέφτες.
- Η υλοποίηση τέτοιων σχεδίων θα φωτίσει δραματικά τον νυχτερινό ουρανό, εμποδίζοντας την παρατήρηση μακρινών γαλαξιών και δυνητικά επικίνδυνων αστεροειδών.
- Για την αποφυγή των επιπτώσεων, οι ερευνητές προτείνουν τον περιορισμό του συνολικού αριθμού δορυφόρων σε 100.000, οι οποίοι πρέπει να είναι αρκετά μικροί.
Σε μελέτη που έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο περιοδικό «Astronomy & Astrophysics», οι ερευνητές τονίζουν ότι για να διασφαλιστεί η ικανότητά μας να παρατηρούμε τον νυχτερινό ουρανό με σύγχρονα τηλεσκόπια δεν θα πρέπει να υπάρχουν περισσότεροι από 100.000 δορυφόροι, τόσο μικροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Από το 2019, ο αριθμός των δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη έχει αυξηθεί ραγδαία, φτάνοντας σήμερα τους 14.000 (32.000 αν υπολογιστούν οι ανενεργοί δορυφόροι και τα διαστημικά κατάλοιπα), με τη μεγάλη πλειονότητα να ανήκει στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Starlink της SpaceX.
Παρότι εταιρείες όπως η SpaceX έχουν λάβει μέτρα για να μειώσουν τη φωτεινότητα των δορυφόρων τους, τα σχέδια για νέους δορυφόρους «ξεπερνούν πλέον τα όρια που μπορεί να αντέξει η αστρονομία», όπως σημειώνει ο αστρονόμος του ESO, Ολιβιέ Χέινοτ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Σχέδιο για ένα εκατομμύριο επιπλέον δορυφόρους από τη SpaceX
Η SpaceX σχεδιάζει να εκτοξεύσει ένα εκατομμύριο επιπλέον δορυφόρους για τη δημιουργία διαστημικών κέντρων δεδομένων (space-based data centres), γεγονός που θα άλλαζε ριζικά την εικόνα του ουρανού. Επιπλέον, άλλες σχεδιαζόμενες συστοιχίες δορυφόρων, όπως οι Cinnamon της E-Space και οι κινεζικοί CTC-1 και CTC-2, θα προσθέσουν εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον δορυφόρους σε τροχιά, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.
Ιδιαίτερη ανησυχία, σύμφωνα με τη μελέτη, προκαλεί η αμερικανική νεοφυής εταιρεία Reflect Orbital, η οποία σχεδιάζει να τοποθετήσει σε τροχιά τεράστιους δορυφόρους με ανακλαστικούς καθρέφτες για να παρέχουν ηλιακό φως τη νύχτα. Η εταιρεία σκοπεύει να εκτοξεύσει τον πρώτο δορυφόρο μέσα στο έτος και έως το 2035 να αναπτύξει έναν στόλο 50.000 δορυφόρων. Οι δορυφόροι αυτοί θα είναι οι πιο φωτεινοί που έχουν ποτέ τοποθετηθεί σε τροχιά, με καταστροφικές συνέπειες για τον σκοτεινό ουρανό στη Γη. Σε πόλεις με έντονη φωτορύπανση, όπως το Μόναχο, οι εκατοντάδες αυτοί δορυφόροι θα είναι ουσιαστικά τα μοναδικά «αστέρια» που θα διακρίνονται στον ουρανό.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τέτοιες προτάσεις θα φωτίσουν δραματικά τον νυχτερινό ουρανό, εμποδίζοντας την ικανότητα της ανθρωπότητας να παρατηρεί μακρινούς γαλαξίες, πλανήτες, αλλά και αστεροειδείς που είναι δυνητικά επικίνδυνοι για τη Γη.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι παραπάνω επιπτώσεις μπορούν να αποφευχθούν μόνο περιορίζοντας το σύνολο των υφιστάμενων και των μελλοντικών δορυφόρων σε περίπου 100.000 και αρκετά μικρούς ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι από μια σκοτεινή τοποθεσία.
Η SpaceX και η Reflect Orbital έχουν ήδη καταθέσει αιτήσεις στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) για την έγκριση των σχεδίων τους και αναμένονται απαντήσεις.
Η νέα μελέτη αποτέλεσε τη βάση για κοινή παρέμβαση του ESO, της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας του Ηνωμένου Βασιλείου και της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης προς την FCC.