Με αφορμή τα όσα ακούστηκαν την πρώτη ημέρα της Διάσκεψης του Μονάχου το Politico σχολιάζει όλα όσα ειπώθηκαν.
Αλλά και το πλέγμα τακτικής που αποκαλύπτεται μετά τις δηλώσεις Μερτς και Μακρόν χθες το απόγευμα.
«Στα χαρτιά, οι Αμερικανοί παίρνουν αυτό που απαιτούν εδώ και καιρό. Μια Ευρώπη που ξοδεύει πολύ περισσότερα στην άμυνα και εξαρτάται πολύ λιγότερο από την Ουάσινγκτον για την ασφάλειά της. Αλλά στον Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να μην αρέσει αυτό που δημιουργεί η αμερικανική πίεση», γράφει το Politico.
Αυτό που κυριάρχησε στη Διάσκεψη του Μονάχου ήταν οι ηγέτες της ΕΕ στο βήμα να μιλούν για την ενίσχυση των στρατιωτικών προϋπολογισμών και την αναδιατύπωση της διατλαντικής συμμαχίας ως «ΝΑΤΟ 3.0».
Αλλά και εκκλήσεις για ευρωπαϊκό πατριωτισμό και ενίσχυση των δικών του τομέων όπλων, διαστήματος και τεχνολογίας, ώστε να εξαρτώνται λιγότερο από τους εξωτερικούς παράγοντες - συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μάλιστα το Politico περιγράφει τη σχέση ΕΕ-ΗΠΑ πλέον σαν τη σχέση ενός ηλικιωμένου παντρεμένου ζευγαριού που δεν παίρνει διαζύγιο - αλλά μετακομίζει σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια. Οπως γράφει «και οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ. Αλλά ο τελευταίος χρόνος - από την ομιλία του Βανς πέρυσι μέχρι την απειλή του Τραμπ να υποτάξει τον Καναδά, την υποτίμηση των συμμάχων που πολέμησαν στο πλευρό των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και ιδιαίτερα τις επανειλημμένες εκκλήσεις του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας - έχει αφήσει τα σημάδια του».
Οι Αμερικανοί στο Μόναχο υπογράμμισαν ότι είναι ευχαριστημένοι με την αύξηση των αμυντικών δαπανών, καθώς οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στο δικό τους ημισφαίριο και στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Ενώ όπως λέει το Politicο, οι Ευρωπαίοι, οπλισμένοι με μια αυστηρή αίσθηση ρεαλισμού, προσφέρουν μια νέα διατλαντική συμφωνία: Σεβαστείτε μας και αντιμετωπίστε μας ως αξιόπιστους εταίρους και θα ενισχύσουμε την άμυνά μας, θα μοιραστούμε το βάρος της ασφάλειας και θα γίνουμε αξιόπιστοι στρατιωτικοί σύμμαχοι σε έναν ολοένα και πιο επικίνδυνο κόσμο όπου «η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες... δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που υπήρχε κάποτε», όπως δήλωσε ο Μερτς.
Οι Ευρωπαίοι υπογράμμισαν επίσης ότι θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία με χρήματα και όπλα, ενώ η αμερικανική υποστήριξη υπό τον Τραμπ σχεδόν μηδενίζεται. Ο Μακρόν τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς να ληφθεί υπόψη η Ευρώπη.
Η προσοχή στρέφεται τώρα στο κατά πόσον θα διατηρηθεί ο πιο θετικός τόνος όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο μιλήσει σήμερα για να ανοίξει τη δεύτερη ημέρα της συνόδου κορυφής.
Ξεκινώντας το ταξίδι προς την Ευρώπη ο Ρούμπιο τόνισε οτι το μέλλον της Αμερικής και της Ευρώπης «ήταν πάντα συνδεδεμένο και θα συνεχίσει να είναι... οπότε πρέπει απλώς να μιλήσουμε για το πώς μοιάζει αυτό το μέλλον», είπε.
Η ομιλία Μακρόν: Μήνυμα ελπίδας και αποφασιστικότητας της Ευρώπης
Ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν πετιέγραψε ως «μήνυμα ελπίδας και αποφασιστικότητας» της Ευρώπης την τοποθέτησή του στην Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια (MSC). «Πρέπει να είμαστε περήφανοι για τα επιτεύγματά μας», τόνισε και, με το βλέμμα στην πολιτική των ΗΠΑ για την Γροιλανδία, έκανε λόγο για «ευγενική άρνηση», όταν διατυπώνονται «παράνομες διεκδικήσεις» σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Σε μια ομιλία η οποία θα μπορούσε να ερμηνευθεί και ως απάντηση στην περσινή εμφάνιση του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζ.Ντ. Βανς από το ίδιο βήμα και στις προσβολές που εξαπέλυσε για την Ευρώπη, ο Εμανουέλ Μακρόν υπερασπίστηκε την Ευρώπη και τα επιτεύγματά της, τονίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη περαιτέρω ισχυροποιησής της.
Η Ευρώπη «πρέπει μάλλον να θεωρείται παράδειγμα και όχι να επικρίνεται ή να γελοιοποιείται», τόνισε. «Η Ευρώπη έχει διασυρθεί ως ένα γηρασμένο, αργό και κατακερματισμένο κατασκεύασμα, υποβιβασμένο από την ιστορία.
Ως μια υπερβολικά ρυθμιζόμενη και απαθής οικονομία η οποία απομακρύνεται από την καινοτομία. Ως μια κοινωνία που μαστίζεται από βάρβαρες μεταναστεύσεις οι οποίες διαφθείρουν τις πολύτιμες παραδόσεις της.
Και, ακόμη περισσότερο παραδόξως, σε ορισμένους κύκλους, ως μια καταπιεστική ήπειρος όπου ο λόγος δεν είναι ελεύθερος και όπου τα εναλλακτικά γεγονότα δεν μπορούν να διεκδικήσουν το ίδιο δικαίωμα δημόσιου λόγου με την ίδια την αλήθεια - αυτή την ξεπερασμένη και δυσκίνητη έννοια», είπε χαρακτηριστικά ο Γάλλος πρόεδρος, σε μια έμμεση αναφορά στις περσινές δηλώσεις του Τζ.Ντ. Βανς, μεταξύ άλλων περί Ευρώπης που καταστρέφεται από τους μετανάστες και καταπιέζει την ελευθερία του λόγου.
Η Ευρώπη είναι ήδη ισχυρή και μπορεί να γίνει ισχυρότερη (…) Εκεί όπου άλλοι βλέπουν απειλή, εγώ βλέπω την αποφασιστικότητά μας. Εκεί όπου βλέπουν αμφιβολίες, εγώ βλέπω ευκαιρίες», τόνισε ο κ. Μακρόν και αναφέρθηκε στην ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και ανθρώπων, αλλά και στο υψηλό προσδόκιμο ζωής των κατοίκων της Ευρώπης, στην υγεία και στην ισότητα.
Ως πρώτη προτεραιότητα της Ευρώπης ο Γάλλος πρόεδρος ανέδειξε την στήριξη της Ουκρανίας και αναφέρθηκε σε «επιτυχία» των εταίρων να ανταποκριθούν στις ανάγκες που δημιούργησε η ρωσική εισβολή, ενώ τόνισε ότι η απάντηση στις επιθέσεις της Ρωσίας εναντίον αμάχων και ενεργειακών υποδομών στην Ουκρανία δεν μπορεί να είναι η υποχώρηση στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου.
«Αντ' αυτής, πρέπει να αυξηθεί η πίεση προς τη Ρωσία», δήλωσε και πρόσθεσε ότι μετά την επίθεση στην Ουκρανία, η Ρωσία είναι «αποδυναμωμένη, πλήρως εξαρτώμενη από την Κίνα και αυτό συνιστά για αυτήν στρατιωτική και οικονομική ήττα».
Ξεκαθαρίζοντας τη θέση του σχετικά με την προοπτική ειρήνης και σε μια νέα έμμεση αναφορά στις ΗΠΑ, ο Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε το ενδεχόμενο «ειρήνης χωρίς τους Ευρωπαίους». «Θα είμαστε μέρος της λύσης, οπότε πρέπει να είμαστε και μέρος των συνομιλιών», δήλωσε εμφατικά, για να συνεχίσει: «Πρέπει να δείξουμε στον κόσμο ότι υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντά μας. Αυτό φυσικά ξεκινά με την υποστήριξη της Ουκρανίας, αλλά σημαίνει επίσης και ευγενική άρνηση όταν διατυπώνονται παράνομες διεκδικήσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος (…) Το κάναμε πρόσφατα και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε (…) Η Ευρώπη πρέπει να εξελιχθεί σε γεωπολιτική δύναμη. Αυτό δεν ήταν μέχρι τώρα στο DNA μας. Μόνο τότε όμως μπορούν να διεξάγονται διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος».
Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε επίσης την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχυθεί περαιτέρω σε όλους τους τομείς. «Αυτή η Ευρώπη θα είναι και ένας καλός εταίρος, ένας εταίρος και για τις ΗΠΑ. Ένας εταίρος που συνεισφέρει το μερίδιό του και είναι άξιος σεβασμού. Και πρέπει να μας σέβονται. Έχουμε κάνει πολλά και θα κάνουμε ακόμη περισσότερα», υπογράμμισε.
Μερτς
«Η διεθνής τάξη, η οποία βασιζόταν σε δικαιώματα και κανόνες, βρίσκεται στα πρόθυρα της καταστροφής. Αντ' αυτής, κυριαρχεί η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων», δήλωσε από την πλευρά του ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και απηύθυνε δραματική έκκληση προς όλους και κυρίως προς τις ΗΠΑ: «Πρέπει να μιλήσουμε». Τόνισε ακόμη ότι, όπως διαμορφώνεται πλέον ο κόσμος, «ούτε οι ΗΠΑ μπορούν μόνες τους» και τις κάλεσε να κάνουν ό,τι τους αναλογεί προκειμένου να γεφυρωθεί το «χάσμα» με την Ευρώπη. «Εμείς κάνουμε αυτό που αναλογεί, είναι η σειρά σας», δήλωσε.
«Η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων δεν αποτελεί επιλογή της Γερμανίας (…) Λέμε όχι σε ηγεμονικές φαντασιώσεις και ναι στην συνεργασία με τους γείτονες, τους συμμάχους και τους εταίρους μας, με αμοιβαία αλληλεγγύη και ρεαλισμό βασισμένο σε αρχές (…) Η μάχη κουλτούρας του MAGA δεν είναι δική μας», δήλωσε εμφατικά ο καγκελάριος, ανοίγοντας νωρίτερα σήμερα την Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια (MSC). Υπογράμμισε ότι το ΝΑΤΟ «δεν αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μόνο της Ευρώπης, αλλά και των ΗΠΑ», αναφερόμενος και στην περσινή ομιλία του αμερικανού αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς από το ίδιο βήμα, ενώ επισήμανε ταυτόχρονα ότι η Ευρώπη, παρά τις σχετικές εκκλήσεις από πολλές πλευρές, δεν πρέπει «να ξεγράψει» την Αμερική, αλλά, αντί να περιορίζεται σε «έξυπνες ρητορικές αντιδράσεις», να «οικοδομήσει έναν αυτοσυντηρούμενο αμυντικό πυλώνα εντός της Συμμαχίας». Ο στόχος πρέπει να επιτευχθεί με «ανανεωμένη δύναμη, ανανεωμένο σεβασμό και ανανεωμένο αυτοσεβασμό», πρόσθεσε και ανέπτυξε τέσσερις προτεραιότητες.
Η μία εξ αυτών ήταν η ισχυροποίηση της Ευρώπης την οποία έθεσε ως βασικότερη προτεραιότητα, με περιορισμό της γραφειοκρατίας, ενθάρρυνση επενδύσεων, καινοτομίας και δημιουργικότητας, αλλά και με άνοιγμα σε νέες ευκαιρίες. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να γίνει παγκόσμιος παίκτης», τόνισε ο Φρίντριχ Μερτς και αναφέρθηκε στο άρθρο 42 της Συνθήκης της ΕΕ, περί αμοιβαίας βοήθειας σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης σε κράτος - μέλος της ΕΕ, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι «δεν θέλουμε να αντικαταστήσουμε το ΝΑΤΟ». Ο καγκελάριος έκανε λόγο για σωστές αποφάσεις σχετικά με την συμφωνία με τις χώρες Mercosur και την Ινδία και προανήγγειλε και άλλες αντίστοιχες. «Είμαστε στην καρδιά της Ευρώπης. Αν η Ευρώπη διαλυθεί, θα διαλυθεί και η Γερμανία», είπε με έμφαση.
Άλλη προτεραιότητα που έθεσε ήταν η νέα διατλαντική σχέση. «'Ανοιξε ένα χάσμα. Το είπε καθαρά ο Τζ.Ντ. Βανς και είχε δίκιο (…) Η μάχη κουλτούρας της MAGA δεν είναι δική μας (…) Επίσης δεν πιστεύουμε σε δασμούς και προστατευτισμό, αλλά σε ελεύθερο εμπόριο», δήλωσε ο καγκελάριος και επανέλαβε ότι η Γερμανία είναι πεπεισμένη ότι οι παγκόσμιες προκλήσεις, όπως το κλίμα, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν παρά μόνο από κοινού. «Η διατλαντική σχέση δεν είναι δεδομένη. Αν πρόκειται να έχει μέλλον, θα πρέπει να την διαχειριστούμε με άλλον τρόπο, αντιλαμβανόμενοι ότι μαζί είμαστε ισχυρότεροι», συνέχισε ο κ. Μερτς και πρόσθεσε ότι «ακόμη και οι ΗΠΑ πλησιάζουν το όριο της ισχύος τους». Το να ανήκει κανείς στο ΝΑΤΟ «είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και για τις ΗΠΑ, όχι μόνο για την Ευρώπη. Ας αποκαταστήσουμε την σχέση. Εμείς κάνουμε αυτό που μας αναλογεί», υπογράμμισε και παραδέχθηκε ταυτόχρονα ότι «κανείς δεν μας υποχρέωσε σε τέτοια εξάρτηση από τις ΗΠΑ», κάτι το οποίο, όπως είπε, πρέπει να αλλάξει το συντομότερο. Απευθυνόμενος μάλιστα στην πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν, η οποία βρισκόταν στο ακροατήριο, ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε με νόημα: «Ξέρετε ότι μπορείτε να βασίζεστε στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη - δεν υπάρχει όριο σε αυτό».
Ερωτώμενος σχετικά με το ενδεχόμενο η Ευρώπη να επιδιώξει απευθείας συνεννόηση με την Ρωσία, όπως ζητά π.χ. ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο κ. Μερτς δήλωσε πεπεισμένος ότι ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία θα έχει εξαντληθεί οικονομικά και κυρίως στρατιωτικά. «Πλησιάζουμε, αλλά δεν είμαστε ακόμη εκεί», ανέφερε.