Οι ΗΠΑ επιχειρούν ξανά να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μετά την αλλαγή στάσης του Ντόναλντ Τραμπ, που ανακοίνωσε ότι το Ιράν συζητά τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Παρά την αισιοδοξία που εκφράζει επισήμως ο Λευκός Οίκος, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.
Σύμμαχοι στον Κόλπο και την Ευρώπη παρακολουθούν με ανησυχία την έλλειψη προόδου προς μια συμφωνία κατάπαυσης πυρός ή συνολικής ειρήνης, σύμφωνα με πηγές.
Η Θέση των ΗΠΑ
Πρόσφατα, οι ΗΠΑ, μέσω του Πακιστάν, παρέδωσαν μια λίστα 15 σημείων στο Ιράν, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
- Τη δέσμευση του Ιράν να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
- Την παράδοση στην Ουάσινγκτον του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Περιορισμούς στις αμυντικές δυνατότητες του Ιράν.
- Τερματισμό της υποστήριξης σε περιφερειακές πολιτοφυλακές.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η στάση των ΗΠΑ είναι υπερβολικά αυστηρή και καθιστά πιθανή την αποτυχία των διαπραγματεύσεων.
Η Θέση του Ιράν
Το Ιράν, έχοντας ουσιαστικά τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, αποκτά στρατηγικό πλεονέκτημα.
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, η Τεχεράνη θέτει πέντε βασικούς όρους για τον τερματισμό του πολέμου:
- Πλήρης παύση επιθέσεων και στοχευμένων δολοφονιών.
- Δημιουργία μηχανισμών που διασφαλίζουν ότι η σύγκρουση δεν θα επαναληφθεί.
- Καταβολή αποζημιώσεων για ζημιές από τη σύρραξη.
- Τερματισμός εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και για όλες τις οργανώσεις του «άξονα αντίστασης».
- Διεθνής αναγνώριση της κυριαρχίας του Ιράν και εγγυήσεις για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Οι Ιρανοί δηλώνουν ότι πρόκειται μόνο για ανταλλαγή μηνυμάτων, όχι επίσημες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Δείτε live τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Τραμπ: «Το Ιράν θέλει συμφωνία, αλλά φοβάται να το πει»
Σε πρόσφατη συγκέντρωση Ρεπουμπλικανών στην Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιθυμεί να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, αλλά «φοβάται να το πει δημοσίως λόγω της αντίδρασης του ίδιου του λαού της», παρότι ο ισχυρισμός αυτός διαψεύστηκε από την Τεχεράνη. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να αντιδράσουν στρατιωτικά σε περίπτωση άρνησης.
«Οι Ιρανοί αξιωματούχοι στους οποίους έχει ανατεθεί να διαπραγματευτούν, φοβούνται ότι θα τους σκοτώσουν οι δικοί τους», είπε χαρακτηριστικά ο μεγιστάνας.
«Διαπραγματεύονται, θέλουν αληθινά να κλείσουν συμφωνία. Αλλά φοβούνται να το πουν, διότι αν το κάνουν θα τους σκοτώσουν δικοί τους», είπε ο ένοικος του Λευκού Οίκου.
Η Τεχεράνη απορρίπτει το σχέδιο των ΗΠΑ
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει απορρίψει το σχέδιο ειρήνης που προτάθηκε από τον Λευκό Οίκο, χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές απαιτήσεις «υπερβολικές» και τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε άμεσες διαπραγματεύσεις. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, τόνισε ότι η Τεχεράνη «εξετάζει προτάσεις ειρήνης», αλλά τα μηνύματα μέσω μεσολαβητών δεν συνιστούν διαπραγματεύσεις.
Ο Αραγτσί ξεκαθάρισε επίσης ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι πλήρως κλειστά παρά μόνο για εχθρικά πλοία και κατηγόρησε το Ισραήλ ότι επηρεάζει την αμερικανική πολιτική για την περιοχή, επιδιώκοντας ένα σχέδιο «Μεγάλου Ισραήλ».
Στα ύψη η ένταση ΗΠΑ-Ιράν με φόντο το στρατηγικής σημασίας νησί Χαργκ
Περίπου 1.000 στρατιώτες των ΗΠΑ από τη 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία προετοιμάζονται να αναπτυχθούν στη Μέση Ανατολή.
Ο Λευκός Οίκος προειδοποιεί ότι, εάν το Ιράν δεν «αποδεχθεί την πραγματικότητα», ο Τραμπ είναι έτοιμος για σκληρά αντίποινα.
Σύμμαχοι προειδοποιούν να αποφευχθεί η κατάληψη του νησιού Χαργκ ή η αφαίρεση του εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς θα προκαλέσει μεγάλες απώλειες και περαιτέρω αντιποίνων.
Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται, καθώς το Ιράν ενισχύει τη στρατιωτική του παρουσία στο νησί Χαργκ, στον βορειοανατολικό Περσικό Κόλπο, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει ότι παραμένει σε διαπραγματεύσεις για την αποφυγή σύρραξης.
Στρατιωτική ιρανική ενίσχυση στο Χαργκ υπό τον φόβο χερσαίας επίθεσης των ΗΠΑ
Σύμφωνα με πηγές του CNN, το Ιράν έχει μεταφέρει στο νησί Χαργκ περίπου 2.500 πεζοναύτες, ενώ έχει εγκαταστήσει συστήματα αεράμυνας, νάρκες και παγίδες για τεθωρακισμένα. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, διατηρούν υψηλό επίπεδο εναέριας επιτήρησης και έχουν αναπτύξει δύο Μονάδες Εκστρατείας Πεζοναυτών και την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία στη Μέση Ανατολή.
Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια χερσαία επέμβαση θα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη λόγω της πολυεπίπεδης άμυνας των Ιρανών και της δυνατότητας χρήσης βαλλιστικών πυραύλων, drones και MANPADS. Μία πιθανή εναλλακτική στρατηγική που εξετάζεται είναι ο θαλάσσιος αποκλεισμός του νησιού, ώστε να εμποδιστούν οι εξαγωγές πετρελαίου χωρίς άμεση εισβολή.
Ο Λευκός Οίκος απειλεί το Ιράν με «σκληρά πλήγματα»
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, τόνισε ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι έτοιμος να εξαπολύσει «σκληρά πλήγματα» αν το Ιράν απορρίψει την αμερικανική πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν μπλοφάρουν».
Το Ιράν, από την πλευρά του, παρακολουθεί στενά τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων και ενισχύει τις στρατιωτικές του εγκαταστάσεις, ενώ οι δηλώσεις των αξιωματούχων του υπογραμμίζουν την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να υπερασπιστεί τα εδάφη της.
Παρά τις δηλώσεις ότι οι «διαπραγματεύσεις συνεχίζονται», οι ανεκπλήρωτες απαιτήσεις και η στρατηγική αξιοποίηση των Στενών του Ορμούζ καθιστούν μια συμφωνία βραχυπρόθεσμα δύσκολη. Το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης παραμένει υπαρκτό, ενώ οι διαφορές ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να παραμένουν άλυτες.
Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι έχουν καταστρέψει πάνω από τα 2/3 των ιρανικών πυραυλικών εγκαταστάσεων
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματικός δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν προκαλέσει ζημιά ή καταστρέψει πάνω από τα δύο τρίτα των ιρανικών εγκαταστάσεων παραγωγής μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων και πυραύλων, καθώς και των ναυπηγείων της χώρας. Σύμφωνα με τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, ο οποίος ηγείται της CENTCOM, οι επιχειρήσεις πλήττουν την ικανότητα της Τεχεράνης να προβάλλει ναυτική ισχύ και διεθνή επιρροή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου αεροπορικές επιθέσεις κατά στρατιωτικών στόχων και ηγετικών στελεχών, πλήττοντας πάνω από 10.000 στόχους, σύμφωνα με τις δηλώσεις των αμερικανικών αρχών.
Ευρείας κλίμακας νυχτερινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ στο Ιράν
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν περί τις 04:30 ότι διεξήγαγαν αεροπορικούς βομβαρδισμούς «ευρείας κλίμακας» σε διάφορους τομείς του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Ισφαχάν, στο κεντρικό τμήμα της χώρας, την 27η ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ.