Ένας σκηνοθέτης που εδώ και χρόνια προκαλεί αντιδράσεις, ένας ηθοποιός που βρέθηκε εκτός Χόλιγουντ και μια ταινία που έχει διχάσει το κοινό, συνθέτουν το σκηνικό γύρω από το Citizen Vigilante.
Η νέα παραγωγή του Άρμι Χάμερ, σε σκηνοθεσία του Ούβε Μπολ, έχει συγκεντρώσει έντονη κριτική και συζητήσεις για λόγους που ξεπερνούν το ίδιο το κινηματογραφικό έργο.
Το φιλμ δεν έλαβε ηλικιακή κατάταξη από τη γερμανική Αρχή Ταξινόμησης Ταινιών (FSK), γεγονός που πρακτικά εμποδίζει τη νόμιμη προβολή του στους κινηματογράφους της χώρας, καθώς και τη διανομή του σε φυσική μορφή ή μέσω των μεγάλων υπηρεσιών streaming.
Ωστόσο, η ταινία απέκτησε απρόσμενη δημοσιότητα όταν ο Έλον Μασκ την ανάρτησε στο X για διάστημα 48 ωρών. Η κίνηση αυτή της εξασφάλισε πολύ μεγαλύτερη προβολή από εκείνη που πιθανότατα θα είχε μέσα από μια παραδοσιακή κινηματογραφική κυκλοφορία.
Η υπόθεση της ταινίας
Η ιστορία ξεκινά σε μια απροσδιόριστη ευρωπαϊκή πόλη, όπου μια μητέρα δολοφονείται με μαχαιριές από μετανάστες μπροστά στα μάτια του τρομοκρατημένου παιδιού της.
Ο Άρμι Χάμερ ενσαρκώνει τον Σάντερς, έναν εύπορο Αμερικανό επιχειρηματία που χάνει σταδιακά την εμπιστοσύνη του στο νομικό σύστημα. Αποφασίζει έτσι να αναλάβει ο ίδιος την απονομή δικαιοσύνης, στοχεύοντας βίαιους εγκληματίες, μετανάστες και διεφθαρμένους αξιωματούχους.
Η ταινία εξελίσσεται σε μια ιδιαίτερα αιματηρή ιστορία εκδίκησης, η οποία έχει δεχθεί επικρίσεις επειδή παρουσιάζει την αντι-μεταναστευτική οργή ως μορφή αυτοδικίας. Κατά τη διάρκεια της πλοκής, ο πρωταγωνιστής μετατρέπεται σε ηρωικό πρόσωπο για πολλούς πολίτες, αλλά και, σύμφωνα με τους επικριτές της ταινίας, για τον ίδιο τον δημιουργό της.
Ούβε Μπολ: «Δεν είναι ντοκιμαντέρ, είναι θρίλερ»
Ο Ούβε Μπολ, του οποίου οι ταινίες έχουν επανειλημμένα βρεθεί στο στόχαστρο της κριτικής, υποστηρίζει ότι το Citizen Vigilante ενδέχεται να αποτελεί το πιο αμφιλεγόμενο έργο της καριέρας του.
Σε δηλώσεις του στην Telegraph, ανέφερε ότι θεωρεί την ταινία αντανάκλαση της σύγχρονης πραγματικότητας και όχι μια φαντασίωση εκδίκησης στα πρότυπα του John Wick.
Όπως είπε, το θέμα που πραγματεύεται βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και συνδέεται με πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρώπη. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα να κυκλοφορήσει σύντομα στη Βρετανία, σημειώνοντας ότι στις ΗΠΑ υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για το φιλμ.
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι στην Ευρώπη οι δημιουργοί αποφεύγουν ολοένα και περισσότερο τις πολιτικά φορτισμένες ταινίες, ενώ τόνισε πως ο ίδιος επιδιώκει διαχρονικά να ενσωματώνει πολιτικά ζητήματα σε έργα είδους.
Η έμπνευση από σκληρή υπόθεση βιασμού στο Αμβούργο
Ο Μπολ έχει δηλώσει ότι η έμπνευση για την ταινία προήλθε εν μέρει από μια υπόθεση που σημειώθηκε στο Αμβούργο το 2016, όταν μια ομάδα εφήβων βίασε ομαδικά ένα 14χρονο κορίτσι και το εγκατέλειψε να πεθάνει.
Αναφερόμενος στην εξέλιξη της συγκεκριμένης υπόθεσης, υποστήριξε ότι οι δράστες έτυχαν επιεικούς μεταχείρισης και ότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε περισσότερο σε αυτούς παρά στο θύμα.
Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, η σημερινή πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα στην Ευρώπη χαρακτηρίζεται από στρεβλώσεις και λανθασμένες προτεραιότητες. Όπως ανέφερε, υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στη λεγόμενη «ρητορική μίσους» και στις πραγματικές πράξεις βίας, εκφράζοντας παράλληλα την άποψη ότι τα γεγονότα συχνά παραγκωνίζονται στη δημόσια συζήτηση.
Οι καταγγελίες για λογοκρισία
Ο Μπολ θεωρεί ότι η άρνηση της FSK να χορηγήσει ηλικιακή διαβάθμιση συνιστά μορφή λογοκρισίας.
Όπως υποστήριξε, η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα η ταινία να είναι διαθέσιμη στη Γερμανία μόνο μέσω εισαγόμενων αντιτύπων από χώρες όπως η Αυστρία και η Ελβετία.
Ανέφερε ακόμη ότι προσέφυγε νομικά κατά της απόφασης, χωρίς όμως αποτέλεσμα, καθώς η ένστασή του απορρίφθηκε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αιτιολογία που του δόθηκε ήταν ότι το περιεχόμενο της ταινίας θα μπορούσε να εκληφθεί ως υποκίνηση βίας κατά μεταναστών.
«Δεν είμαι ναζί»
Στην ίδια συνέντευξη, ο σκηνοθέτης απέρριψε κατηγορηματικά κάθε σύνδεση με ναζιστικές ιδέες.
Όπως είπε, στη σημερινή δημόσια συζήτηση όποιος εκφράζει συντηρητικές απόψεις σε κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα συχνά στιγματίζεται ως ναζί. Παράλληλα, υποστήριξε ότι όσοι αμφισβητούν ορισμένες κυρίαρχες πολιτικές επιλογές αντιμετωπίζονται ως υποστηρικτές του Βλαντίμιρ Πούτιν ή ως ακραία πολιτικά πρόσωπα.
Ο ίδιος πάντως δήλωσε ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του συντηρητικό. Ανέφερε ότι προέρχεται από οικογένεια με σοσιαλδημοκρατικές καταβολές και ότι στο παρελθόν στήριζε πολιτικούς όπως ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στη σημερινή πορεία των Σοσιαλδημοκρατών, υποστηρίζοντας ότι έχουν μετατοπιστεί προς πιο ριζοσπαστικές οικονομικές πολιτικές.
Η επιλογή του Άρμι Χάμερ και η αναφορά στον Κέβιν Σπέισι
Ο Μπολ εξήγησε ότι επέλεξε τον Άρμι Χάμερ επειδή τον θεωρεί ικανό ηθοποιό, αλλά και επειδή, όπως ανέφερε, μετά την ακύρωση που υπέστη αναζητούσε επαγγελματικές ευκαιρίες.
Η συγκεκριμένη δήλωση ενίσχυσε τη συζήτηση γύρω από την ταινία, καθώς αρκετοί τη συνδέουν πλέον όχι μόνο με το μεταναστευτικό ζήτημα, αλλά και με την επιστροφή προσώπων που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιας κατακραυγής.
Ο σκηνοθέτης δήλωσε επίσης ότι θα επιθυμούσε να συνεργαστεί στο μέλλον με ηθοποιούς που, κατά την άποψή του, έχουν αποκλειστεί από τη βιομηχανία του θεάματος.
Ως παράδειγμα ανέφερε τον Κέβιν Σπέισι, τον οποίο χαρακτήρισε έναν από τους κορυφαίους ηθοποιούς της εποχής του. Υποστήριξε ότι, παρά το γεγονός ότι έχει επικρατήσει στις δικαστικές διαμάχες που αντιμετώπισε, εξακολουθεί να δυσκολεύεται να επιστρέψει σε μεγάλες παραγωγές και περιορίζεται σε χαμηλού προϋπολογισμού διεθνή πρότζεκτ.
Η προβολή μέσω X από τον Μασκ και η νέα αντιπαράθεση
Το Citizen Vigilante έκανε περιορισμένη πρεμιέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 19 Ιουνίου και είναι διαθέσιμο και μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Η ανάρτησή του όμως στο X από τον Έλον Μασκ του έδωσε σαφώς μεγαλύτερη δημοσιότητα, συνδέοντας ακόμη περισσότερο την ταινία με τις συζητήσεις γύρω από τη μετανάστευση, την αυτοδικία, τη λογοκρισία και την κουλτούρα της ακύρωσης.
Για πολλούς παρατηρητές, ο Μασκ δεν προώθησε απλώς μια ταινία που αντιμετώπισε εμπόδια στη Γερμανία. Αντίθετα, αξιοποίησε ένα έργο με έντονο πολιτικό και αντι-μεταναστευτικό περιεχόμενο ως αφορμή για μια ακόμη δημόσια αντιπαράθεση σχετικά με τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης, τη λογοκρισία και τη θέση των λεγόμενων «ακυρωμένων» προσώπων στον δημόσιο διάλογο.