Πού τα βρήκαν ΕΕ και Βρετανία, πού παραμένουν οι διαφωνίες -Έδωσαν ραντεβού σε έξι μήνες για το «αγκάθι» στα πανεπιστημιακά δίδακτρα

Πού τα βρήκαν ΕΕ και Βρετανία, πού παραμένουν οι διαφωνίες -Έδωσαν ραντεβού σε έξι μήνες για το «αγκάθι» στα πανεπιστημιακά δίδακτρα

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα με τον Άντι Μπέρναμ
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα με τον Άντι Μπέρναμ / Φωτογραφία AP / Yves Herman

Σε μια ουσιαστική επαναπροσέγγιση, δέκα χρόνια μετά το Brexit, προχωρούν η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

  • Το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες, αντιμέτωποι με κοινές γεωπολιτικές προκλήσεις, προχωρούν σε στρατηγική επαναπροσέγγιση. Η συνεργασία τους αναγνωρίζεται ως παράγοντας οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος για την από κοινού αντιμετώπιση των παγκόσμιων απειλών.
  • Η συμφωνία απλοποιεί το εμπόριο τροφίμων και συνδέει τις αγορές άνθρακα Βρετανίας-ΕΕ. Το Λονδίνο ευθυγραμμίζεται με ευρωπαϊκούς κανόνες, αποσκοπώντας σε οφέλη για βιομηχανικούς κλάδους όπως η χαλυβουργία και η αυτοκινητοβιομηχανία.
  • Η εκπαίδευση παραμένει πεδίο διαφωνίας, με «αγκάθι» τα αυξημένα πανεπιστημιακά δίδακτρα για Ευρωπαίους φοιτητές. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, καθώς η ΕΕ συνδέει την επίλυση του ζητήματος με την εφαρμογή των υπόλοιπων συμφωνιών.
  • Εγκρίνεται νέο πρόγραμμα κινητικότητας για έως 200.000 νέους ετησίως, που θα τους επιτρέπει να ζουν και να εργάζονται σε Βρετανία και ΕΕ. Η συμφωνία αποκαθιστά ευκαιρίες που χάθηκαν μετά το Brexit για ηλικίες 18-31.

Η συνάντηση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και της πρόεδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Βρετανό πρωθυπουργό, Άντι Μπέρναμ, ήταν μια ευκαιρία για αποκατάσταση των σχέσεών τους μέσα από μια σειρά συμφωνιών με οικονομικό, εμπορικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Ειδικότερα, η σύνοδος κορυφής στις Βρυξέλλες κατέληξε σε συμφωνία για τη διευκόλυνση του εμπορίου τροφίμων, τη δημιουργία προγράμματος κινητικότητας για 200.000 νέους ετησίως, καθώς και τη διασύνδεση των αγορών άνθρακα.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Παρά τη σημαντική πρόοδο, το ζήτημα των πανεπιστημιακών διδάκτρων παραμένει ανοιχτό. Η εν λόγω εκκρεμότητα αποτυπώνει και τα όρια της νέας προσέγγισης. Το Λονδίνο επιδιώκει στενότερους δεσμούς με τις Βρυξέλλες, χωρίς να εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί ανεπιφύλακτα τους ευρωπαϊκούς όρους.

Η συγκυρία, πάντως, ευνοεί την αλλαγή σελίδας αφού και οι δυο πλευρές έχουν να αντιμετωπίσουν τρέχοντα ζητήματα ασφαλείας όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι εμπορικές πιέσεις από τις ΗΠΑ, η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στις κρίσιμες πρώτες ύλες και η πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι τόσο η Βρετανία όσο και η Ευρώπη αναγνωρίζουν πλέον ότι η συνεργασία τους αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος.

«Σε έναν πιο επικίνδυνο κόσμο, είμαστε ισχυρότεροι μαζί», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, δίνοντας το στίγμα της νέας στρατηγικής του Λονδίνου.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Βρετανός πρωθυπουργός παράλληλα, υποστήριξε ότι το πακέτο συμφωνιών μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στη βρετανική οικονομία, να περιορίσει το κόστος για τις επιχειρήσεις και να συγκρατήσει τις τιμές για τους καταναλωτές. Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι τα οφέλη μπορούν να φτάσουν τα 17 δισ. λίρες, με την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας να μεταφράζεται σε αύξηση του ΑΕΠ έως και κατά 0,5%.

Αντίστοιχα, ο Αντόνιο Κόστα ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ παραμένει ανοιχτή στην προοπτική της στενότερης δυνατής σχέσης με το Ηνωμένο Βασίλειο. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαρακτήρισε τη σημερινή συγκυρία σημείο καμπής για τις διμερείς σχέσεις, εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, ιδιαίτερα στο πεδίο των ευκαιριών για τη νέα γενιά.

Λιγότεροι έλεγχοι στα τρόφιμα, νέα δεδομένα στο εμπόριο

Κεντρικό σημείο της συμφωνίας αποτελεί η άρση σημαντικού μέρους των εμποδίων που επιβλήθηκαν στις εμπορικές συναλλαγές μετά το Brexit. Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν την απλούστευση των διαδικασιών για τη διακίνηση τροφίμων, ποτών, φυτών και ζωικών προϊόντων, περιορίζοντας την ανάγκη για υγειονομικά πιστοποιητικά και συνοριακούς ελέγχους που μέχρι σήμερα επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στην πράξη, προϊόντα όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα λουκάνικα, τα φυτά και οι σπόροι θα μπορούν να μεταφέρονται μεταξύ Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης με πολύ λιγότερη γραφειοκρατία.

Για το Λονδίνο, η συμφωνία έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία, καθώς υπολογίζεται ότι μπορεί να αποφέρει έως και 5,1 δισ. λίρες ετησίως στην εθνική οικονομία.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη συμφωνία, επισημαίνοντας ότι η κατάργηση των περιττών ελέγχων θα διευκολύνει τις εμπορικές συναλλαγές και θα περιορίσει το κόστος για τις επιχειρήσεις.

Η βρετανική κυβέρνηση προσδοκά, παράλληλα, ότι η εξοικονόμηση πόρων θα περάσει σταδιακά και στις τιμές των προϊόντων, προσφέροντας ανακούφιση στα νοικοκυριά.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το αντάλλαγμα, ωστόσο, είναι η ευθυγράμμιση της Βρετανίας με συγκεκριμένους ευρωπαϊκούς κανόνες. Πρόκειται για μια πολιτικά ευαίσθητη επιλογή, καθώς οι επικριτές της συμφωνίας θεωρούν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο κινδυνεύει να μετατραπεί σε «απλό αποδέκτη» των αποφάσεων των Βρυξελλών, χωρίς να έχει λόγο στη διαμόρφωσή τους.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συμφωνία για τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Η διασύνδεση των δύο αγορών άνθρακα, με ορίζοντα εφαρμογής το 2028, αναμένεται να απαλλάξει βρετανικά και ευρωπαϊκά προϊόντα από τις αντίστοιχες συνοριακές επιβαρύνσεις άνθρακα. Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το όφελος για βιομηχανικούς κλάδους όπως η χαλυβουργία, που επηρεάζονται άμεσα από το κόστος των εκπομπών.

Παράλληλα, οι δύο πλευρές επιχειρούν να βρουν κοινό έδαφος και στην ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.

Το Λονδίνο επιδιώκει να εξασφαλίσει ειδική μεταχείριση στο πλαίσιο των κανόνων «Made in Europe», ώστε τα βρετανικά αυτοκίνητα να μπορούν να επωφελούνται από ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης, δημόσιες συμβάσεις και επιδοτήσεις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται θετικές υπό προϋποθέσεις, ζητώντας από τη Βρετανία μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τις πολιτικές εμπορικής προστασίας της Ένωσης, μεταξύ άλλων απέναντι στα κινεζικά ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα.

Σημαντική θέση στη νέα συμφωνία καταλαμβάνει και η αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης. Μέσω του λεγόμενου «Σχεδίου Δράσης για τη Μάγχη», Βρετανία και ΕΕ δεσμεύονται να ενισχύσουν τη συνεργασία τους κατά των δικτύων διακίνησης μεταναστών και εμπορίας ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται στενότερη ανταλλαγή πληροφοριών και μεγαλύτερος συντονισμός μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών επιβολής του νόμου.

Το «αγκάθι» των διδάκτρων

Το δυσκολότερο, ωστόσο, πεδίο διαπραγμάτευσης παραμένει η εκπαίδευση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά οι Ευρωπαίοι φοιτητές που επιλέγουν βρετανικά πανεπιστήμια να καταβάλλουν δίδακτρα αντίστοιχα με εκείνα των Βρετανών φοιτητών, όπως συνέβαινε πριν από το Brexit. Σήμερα, όμως, αντιμετωπίζονται ως διεθνείς φοιτητές, με το κόστος των σπουδών τους να είναι σε πολλές περιπτώσεις έως και τετραπλάσιο.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η βρετανική πλευρά αντιπροτείνει ένα σύστημα σημαντικά μειωμένων διδάκτρων, χωρίς να αποδέχεται την πλήρη εξομοίωση με τα ποσά που καταβάλλουν οι εγχώριοι φοιτητές. Οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν για έξι μήνες, ενώ οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να καλύπτει και τους Βρετανούς φοιτητές που επιθυμούν να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια της ΕΕ.

Η διαφωνία προκάλεσε ένταση μέχρι την τελευταία στιγμή, με τις δύο πλευρές να αναζητούν συμβιβασμό ώστε να μη ναυαγήσει το συνολικό πακέτο.

Η Ντάουνινγκ Στριτ υποστηρίζει ότι οι βασικές συμφωνίες έχουν ολοκληρωθεί και ότι πλέον ξεκινά η διαδικασία εφαρμογής τους. Από την ευρωπαϊκή πλευρά, ωστόσο, έχει επισημανθεί ότι η εκκρεμότητα των διδάκτρων πρέπει να διευθετηθεί, προκειμένου να προχωρήσει χωρίς εμπόδια η ενεργοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων.

Η Βρετανία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στενότερης σχέσης με την ΕΕ

Όσον αφορά στη νέα γενιά, πραγματοποιήθηκε συμφωνία για το πρόγραμμα κινητικότητας που θα δίνει σε έως 100.000 Βρετανούς και ισάριθμους Ευρωπαίους κάθε χρόνο τη δυνατότητα να ζουν, να εργάζονται, να σπουδάζουν ή να ταξιδεύουν στην άλλη πλευρά της Μάγχης για διάστημα έως τριών ετών.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το πρόγραμμα θα αφορά νέους ηλικίας 18 έως 31 ετών και φιλοδοξεί να αποκαταστήσει μέρος των ευκαιριών που χάθηκαν μετά την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ. Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση, να καταβάλλουν το σχετικό τέλος και να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για τη διαμονή τους. Δεν θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε κοινωνικά επιδόματα ούτε θα μπορούν να μετακινούνται με εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους.

Για τους Βρετανούς που θα επιλέξουν να εγκατασταθούν σε χώρα της ΕΕ, θα υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής προορισμού, με ανώτατο όριο τις τρεις χώρες κατά τη διάρκεια της τριετίας. Προϋπόθεση θα είναι η παραμονή τουλάχιστον 12 μηνών στην αρχική χώρα πριν από οποιαδήποτε μετακίνηση.

Οι θέσεις για τους Ευρωπαίους θα κατανέμονται μεταξύ των κρατών-μελών ανάλογα με τον πληθυσμό τους.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συμφωνία προβλέπει ότι οι πρώτοι νέοι θα μπορούν να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα έως τον Ιανουάριο του 2030, ενώ οι σχετικές ρυθμίσεις εντάσσονται στο ευρύτερο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των συμφωνιών από το 2028.

Η παραχώρηση του Λονδίνου στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι αξιοσημείωτη. Αρχικά, η βρετανική κυβέρνηση είχε προτείνει ανώτατο όριο 50.000 συμμετεχόντων, επιδιώκοντας να περιορίσει τις μεταναστευτικές ροές, καθώς το μεταναστευτικό αποτέλεσε έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες του δημοψηφίσματος του 2016. Τελικά, αποδέχθηκε την αύξηση του ορίου στις 100.000 θέσεις ετησίως για κάθε πλευρά.

«Αυτή η συμφωνία είναι για εσάς», δήλωσε ο Μπέρναμ απευθυνόμενος στους νέους, σημειώνοντας ότι η τελευταία δεκαετία υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Όπως ανέφερε, οι περιορισμένες ευκαιρίες μετά το Brexit επιβαρύνθηκαν ακόμη περισσότερο από τις συνέπειες της πανδημίας, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη δημιουργία νέων προοπτικών για σπουδές και εργασία.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι οι δύο πλευρές μετατρέπουν τη νέα πολιτική τους προσέγγιση σε συγκεκριμένα αποτελέσματα προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων, αλλά και της ασφάλειας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα