Μυστήριο καλύπτει την πτώση ενός κινέζικου πορσελάνινου μπολ, ηλικίας 300 ετών, από μια προθήκη του Βρετανικού Μουσείου, με συνέπεια να σπάσει, προκαλώντας ζημιές και σε ένα ακόμη.
Το περιστατικό, για το οποίο δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής εξήγηση, παρόλο που το Βρετανικό Μουσείο ανακοίνωσε ότι διεξάγει έρευνα, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Κίνα, με πολλούς να ζητούν την επιστροφή των κινεζικών πολιτιστικών κειμηλίων.
Το λευκό-μπλε μπολ, που χρονολογείται στην περίοδο Κανγκσί της κινεζικής δυναστείας Τσινγκ (1662-1722), έπεσε στις 4 Οκτωβρίου και χτύπησε ένα μικρό πορσελάνινο κουτί που βρισκόταν στο ράφι ακριβώς από κάτω, σύμφωνα με το κινεζικό ειδησεογραφικό μέσο «The Paper».
Το μπολ, το οποίο το Βρετανικό Μουσείο έχει περιγράψει ως ένα «εξαιρετικής ποιότητας αντίγραφο πορσελάνινου μπολ της δυναστείας Μινγκ του 15ου αιώνα», απεικονίζει γυναίκες σε έναν κήπο να θαυμάζουν έναν πίνακα, να παίζουν ένα παραδοσιακό έγχορδο μουσικό όργανο και να συμμετέχουν σε επιτραπέζια παιχνίδια.
Το δεύτερο αντικείμενο ήταν ένα μικρό λευκό-μπλε πορσελάνινο κουτί, διακοσμημένο με μοτίβα από φρούτα του φυτού «χέρι του Βούδα», κλαδιά ροδακινιάς και καμέλιες. Και τα δύο αντικείμενα κατασκευάστηκαν στο Τζινγκντετζέν, μια πόλη της κινεζικής επαρχίας Τζιανγκσί, η οποία φημίζεται για την παραγωγή πορσελάνης, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Κανγκσί, σύμφωνα με την εφημερίδα «South China Morning Post».
Απομακρύνθηκαν ξαφνικά οι επισκέπτες μόλις συνέβη το περιστατικό
Το μπολ εκτίθετο στην Αίθουσα 95, την αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου που είναι αφιερωμένη στην κινεζική κεραμική. Μία φοιτήτρια δήλωσε στην κινεζική εφημερίδα «New Express» ότι, περίπου το μεσημέρι της 4ης Οκτωβρίου, το προσωπικό απομάκρυνε ξαφνικά τους επισκέπτες από την κατάμεστη αίθουσα.
«Όταν η αίθουσα άνοιξε ξανά, δεν είδα πλέον να εκτίθεται το έκθεμα Β629, ενώ έλειπε και το έκθεμα 634» δήλωσε στην εφημερίδα. «Τα εκθέματα είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και είναι πραγματικά οδυνηρό αυτό που συνέβη. Πιστεύω ότι το μουσείο θα πρέπει να ενισχύσει τα μέτρα ελέγχου των επισκεπτών» πρόσθεσε.
Η ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου
Όσο για το Βρετανικό Μουσείο, σε ανακοίνωσή του στην εφημερίδα «The Telegraph», ο εκπρόσωπός του δήλωσε: «Δυστυχώς, ένα μπολ και ένα μικρό κουτί από την περίοδο Κανγκσί της δυναστείας Τσινγκ, τα οποία ανήκουν στη συλλογή Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ, υπέστησαν ζημιές όταν το μπολ έπεσε από το ράφι του και κατέληξε στο αμέσως χαμηλότερο ράφι. Το ράφι και η βάση στήριξης δεν παρουσιάζουν ενδείξεις αστοχίας, ωστόσο θα συνεχίσουμε να διερευνούμε πώς συνέβη αυτό».
«Και τα δύο αντικείμενα έχουν ήδη παραδοθεί στην εξειδικευμένη ομάδα συντήρησης του μουσείου, προκειμένου να αποκατασταθούν πλήρως. Αντιμετωπίζουμε με εξαιρετική σοβαρότητα την προστασία των αντικειμένων και εφαρμόζουμε αυστηρά μέτρα ασφαλείας μέσα στις προθήκες, ώστε να αποτρέπονται τέτοιου είδους περιστατικά» προστίθεται στην ανακοίνωση.
Ξεναγός του Μουσείου περιγράφει
Ο Παν Τζινγιού, ένας ξεναγός που μιλά κινεζικά και φέρεται να εργάζεται στο Βρετανικό Μουσείο, ανέφερε σε ανάρτησή του στο WeChat ότι πραγματοποιούσε ξενάγηση στην Αίθουσα 95 όταν αυτή έκλεισε απροσδόκητα. Ωστόσο, αρχικά δεν υποψιάστηκε ότι είχε συμβεί κάτι στα κεραμικά εκθέματα.
Σύμφωνα με τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης, άρχισε να πιστεύει τις σχετικές αναφορές μόνο όταν είδε, το επόμενο βράδυ, φωτογραφίες των σπασμένων αντικειμένων να κυκλοφορούν μεταξύ των επαφών του.
Ο ξεναγός επέστρεψε στην αίθουσα στις 7 Οκτωβρίου και ρώτησε το προσωπικό του μουσείου για τις ζημιές. «Έδειξαν έκπληκτοι που είχαμε δει φωτογραφίες, αλλά μου επιβεβαίωσαν ότι πράγματι είχαν σπάσει» δήλωσε στην εφημερίδα «Global Times».
Όπως ανέφερε, η πινακίδα στη θέση όπου βρίσκονταν τα αντικείμενα έγραφε: «Το αντικείμενο έχει απομακρυνθεί για μελέτη». Την επόμενη μέρα, ωστόσο, η ένδειξη άλλαξε σε «Προορισμός: Συντήρηση».
Σύμφωνα με τον κ. Παν, το μπολ είχε τοποθετηθεί ανάποδα πάνω σε μια βάση στήριξης, προφανώς ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν τη βάση του. Παρατηρώντας φωτογραφίες που τραβήχτηκαν μετά την πτώση του, θεώρησε ότι η βάση στήριξης δεν φαινόταν ιδιαίτερα σταθερή και ότι υπήρχε αρκετός χώρος ώστε το μπολ να πέσει.
«Αυτό που με απασχολεί περισσότερο είναι γιατί συνέβη το ατύχημα, πώς θα αποκατασταθούν τα αντικείμενα και πώς μπορούν να αποτραπούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον», έγραψε στην ανάρτησή του.
Η ιστορία της συγκεκριμένης κινεζικής συλλογής - Από τον δανεισμό στη δωρεά
Το μπολ και το κουτί ανήκαν στο Ίδρυμα Κινεζικής Τέχνης Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ, το οποίο ιδρύθηκε το 1952 από τον Βρετανό επιχειρηματία και συλλέκτη Σερ Πέρσιβαλ Ντέιβιντ.
Η συλλογή εκτίθετο στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου έως το 2007, προτού μεταφερθεί στο Βρετανικό Μουσείο το 2009, με μακροχρόνιο δανεισμό.
Το 2024, οι διαχειριστές του ιδρύματος συμφώνησαν να δωρίσουν οριστικά τη συλλογή στο μουσείο, με τη μεταβίβαση να λαμβάνει επίσημη έγκριση από την Επιτροπή Φιλανθρωπικών Οργανώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (Charity Commission) τον Μάρτιο του 2025.
Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 1.700 αντικείμενα και η αξία της εκτιμάται σε ένα δισεκατομμύριο λίρες Αγγλίας, γεγονός που την καθιστά την πολυτιμότερη δωρεά αντικειμένων στην ιστορία των βρετανικών μουσείων, σύμφωνα με την Charity Commission.
Κινέζοι ζητούν την επιστροφή των πολιτιστικών τους αντικειμένων
Οι ζημιές, σε συνδυασμό με την έλλειψη σαφών πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση των εκθεμάτων, έχουν εντείνει την οργή στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ορισμένους χρήστες να ζητούν την επιστροφή των κινεζικών πολιτιστικών αντικειμένων που βρίσκονται στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Global Times», ένας χρήστης έγραψε: «Τα κινεζικά πολιτιστικά κειμήλια, που λεηλατήθηκαν και διασκορπίστηκαν σε όλο τον κόσμο, ενσαρκώνουν την ψυχή του κινεζικού πολιτισμού. Πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και μια μέρα θα επιστρέψουν». Ένας άλλος σχολίασε: «Αν δεν μπορείτε να τα φροντίσετε σωστά, επιστρέψτε τα».