Μία από τις πιο πολυσυζητημένες πολιτικές υποθέσεις των τελευταίων επιστρέφει με εκκωφαντικό τρόπο στο προσκήνιο της Κύπρου.
Το πολυσέλιδο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς για την υπόθεση «Κράτος Μαφία» δεν περιορίζεται σε γενικές διαπιστώσεις, αλλά αποδίδει πιθανές ποινικές ευθύνες σε συνολικά 15 φυσικά και νομικά πρόσωπα, φέρνοντας ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης τον τέως Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και τον Ρώσο ολιγάρχη Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ.
Η υπόθεση, που σήμερα προκαλεί πολιτικό σεισμό στη Λευκωσία, έχει τις ρίζες της στο ομώνυμο βιβλίο «Κράτος Μαφία» του δημοσιογράφου και συγγραφέα Μακάριου Δρουσιώτη. Οι σοβαρές καταγγελίες που περιλαμβάνονταν στις σελίδες του βιβλίου για διαπλοκή, κατάχρηση εξουσίας και παρεμβάσεις σε κρίσιμες κρατικές λειτουργίες αποτέλεσαν το έναυσμα για τη διερεύνηση της υπόθεσης από την Αρχή κατά της Διαφθοράς. Ύστερα από πολυετή έρευνα, εξέταση μαρτυριών, εγγράφων και στοιχείων, η Αρχή κατέληξε στο πολυσέλιδο πόρισμα που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, δίνοντας για πρώτη φορά θεσμική διάσταση σε καταγγελίες που επί χρόνια προκαλούσαν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Τα ευρήματα που αφορούν τον Νίκο Αναστασιάδη
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα ευρήματα που αφορούν τον Νίκο Αναστασιάδη. Σύμφωνα με το πόρισμα, η Αρχή κατά της Διαφθοράς καταλογίζει συνολικά επτά περιπτώσεις πιθανών ποινικών αδικημάτων. Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σε τρεις περιπτώσεις απόπειρας επηρεασμού, μία περίπτωση κατάχρησης εξουσίας σε βαθμό κακουργήματος και τρεις περιπτώσεις κατάχρησης εξουσίας σε βαθμό πλημμελήματος ή απόπειρας διάπραξης ποινικού αδικήματος. Πρόκειται για το βαρύτερο σύνολο ευρημάτων που αποδίδεται σε πολιτικό πρόσωπο στο πλαίσιο της συγκεκριμένης έρευνας.
Το ενδιαφέρον όμως δεν περιορίζεται μόνο στον τέως Πρόεδρο. Στη λίστα των προσώπων και οντοτήτων που περιλαμβάνονται στο πόρισμα βρίσκονται οι συνέταιροι της δικηγορικής εταιρείας «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι» Στάθης Λεμής και Φάνος Φιλίππου, η ίδια η δικηγορική εταιρεία, ο τέως βοηθός γενικός εισαγγελέας Ρίκκος Ερωτοκρίτου, ο πρώην πρόεδρος επαρχιακού δικαστηρίου Χάρης Σολομωνίδης, η δικηγορική εταιρεία Α. Νεοκλέους & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε., ο δικηγόρος Παναγιώτης Νεοκλέους, ο Ρώσος ολιγάρχης Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ, ο Ανδρέας Χατζηκυριάκος, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Λαϊκής Τράπεζας Ευθύμιος Μπουλούτας, ο πρώην υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης, ο τέως βουλευτής Γιώργος Βαρνάβας, η τέως προϊστάμενη της ΜΟΚΑΣ Εύα Ρωσσίδου Παπακυριακού και ο ανώτερος αξιωματικός της Αστυνομίας Ιωάννης Σωτηριάδης.
Οι αναφορές της Αρχής καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα πιθανών αδικημάτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απόπειρα επηρεασμού, η κατάχρηση εξουσίας, η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η δωροδοκία δημόσιου λειτουργού, η ενεργός δωροδοκία δημόσιων αξιωματούχων, οι συναλλαγές που υποδηλώνουν διαφθορά, η αθέμιτη κτήση περιουσιακού οφέλους, η συνωμοσία για ανατροπή της πορείας της Δικαιοσύνης, η παραμέληση υπηρεσιακού καθήκοντος και η απόπειρα διάπραξης ποινικού αδικήματος. Η Αρχή δεν αποφαίνεται για την ενοχή οποιουδήποτε προσώπου, αλλά καταγράφει ευρήματα τα οποία, κατά την κρίση της, χρήζουν περαιτέρω ποινικής αξιολόγησης από τις αρμόδιες αρχές.
Η συνύπαρξη των ονομάτων Αναστασιάδη και Ριμπολόβλεφ στο ίδιο πόρισμα είναι εκείνη που έχει προκαλέσει το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον. Άλλωστε, ένα από τα κεντρικά κεφάλαια των καταγγελιών που περιλαμβάνονταν στο βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο ο Ρώσος ολιγάρχης φέρεται να ευνοήθηκε κατά τη διάρκεια της πολύκροτης δικαστικής διαμάχης με την πρώην σύζυγό του. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που διερευνήθηκαν, εξετάστηκε κατά πόσον υπήρξαν παρεμβάσεις ή ενέργειες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση ευνοϊκού περιβάλλοντος για τα συμφέροντα του Ριμπολόβλεφ στην Κύπρο, με το όνομα του τότε Προέδρου να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των καταγγελιών. Ο Νίκος Αναστασιάδης έχει απορρίψει κατηγορηματικά τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς.
Για τον Ριμπολόβλεφ, η Αρχή καταγράφει μία περίπτωση πιθανής απόπειρας επηρεασμού. Ωστόσο, η πολιτική σημασία της αναφοράς του ονόματός του υπερβαίνει το ίδιο το αδίκημα που εξετάζεται. Ο Ρώσος μεγιστάνας υπήρξε επί χρόνια ένα από τα πιο ισχυρά οικονομικά πρόσωπα που συνδέθηκαν με την Κύπρο και η παρουσία του στο πόρισμα επαναφέρει, αναπόφευκτα, τη συζήτηση γύρω από τη σχέση οικονομικής ισχύος και πολιτικής επιρροής.
Η βαρύτητα της υπόθεσης δεν βρίσκεται μόνο στα πρόσωπα, αλλά και στις ιδιότητές τους. Στο πόρισμα συναντώνται ένας τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ένας τέως βοηθός γενικός εισαγγελέας, ένας πρώην πρόεδρος δικαστηρίου, πρώην υπουργός, πρώην βουλευτής, ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί, δικηγόροι, μεγάλες δικηγορικές εταιρείες, τραπεζικά στελέχη και ένας διεθνούς εμβέλειας επιχειρηματίας. Η σύνθεση αυτή είναι που δίνει στην υπόθεση χαρακτηριστικά μιας από τις σημαντικότερες θεσμικές και πολιτικές έρευνες που έχουν διεξαχθεί στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια.
Η δημοσιοποίηση του πορίσματος αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο πολιτικών αντιπαραθέσεων και να αυξήσει την πίεση προς τους θεσμούς για τις επόμενες κινήσεις τους. Το κατά πόσον τα ευρήματα της Αρχής θα οδηγήσουν σε περαιτέρω ποινικές διαδικασίες είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοικτό. Εκείνο που έχει ήδη καταστεί σαφές είναι ότι η υπόθεση «Κράτος Μαφία» περνά πλέον από τη σφαίρα των καταγγελιών και των πολιτικών αντιπαραθέσεων σε ένα νέο στάδιο, με το βλέμμα ολόκληρης της κυπριακής κοινωνίας στραμμένο στις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
Για την Κύπρο, το διακύβευμα είναι ευρύτερο από την τύχη των προσώπων που κατονομάζονται. Είναι μια δοκιμασία για την αξιοπιστία των θεσμών, για την ικανότητα του κράτους να διερευνά υποθέσεις που αγγίζουν τα υψηλότερα κλιμάκια της εξουσίας και για το κατά πόσον η λογοδοσία μπορεί να λειτουργήσει χωρίς εξαιρέσεις. Και γι’ αυτό ακριβώς το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τα πολιτικά πράγματα της χώρας για μεγάλο χρονικό διάστημα.