Συγκεκριμένα σχέδια για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες με το Ιράν, ζητούν άμεσα οι ΗΠΑ από τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
- Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, με το κλείσιμό τους λόγω συγκρούσεων να εκτοξεύει τις τιμές. Μια πολυεθνική πρωτοβουλία υπό τη Βρετανία έχει δεσμευτεί για την επαναλειτουργία τους μετά τις εχθροπραξίες.
- Η πρόσφατη 14ήμερη εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν-Ισραήλ παραμένει εύθραυστη, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, καθιστώντας αβέβαια τα σχέδια για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
- Η κρίση αποκαλύπτει βαθιές διαφωνίες στο ΝΑΤΟ, με κράτη-μέλη να αρνούνται εμπλοκή ή χρήση βάσεων, προκαλώντας την ανοιχτή δυσαρέσκεια του Τραμπ και εντείνοντας το κλίμα.
- Η ένταση αναζωπυρώνει συζητήσεις για το μέλλον του ΝΑΤΟ, καθώς κρίσιμες διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται με απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, επιδιώκοντας τη διάσωση της εκεχειρίας και την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο του NATO, η Ουάσιγκτον επιθυμεί σαφείς και εφαρμόσιμες δεσμεύσεις εντός ολίγων ημερών.
Το αίτημα τέθηκε σε διαδοχικές συναντήσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και εκπροσώπων της Συμμαχίας στον Λευκό Οίκο, το Πεντάγωνο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ιδιαίτερη σημασία είχε η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε μια περίοδο αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ της Ουάσιγκτον και των συμμάχων.
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το κλείσιμό τους τις τελευταίες εβδομάδες, λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των διεθνών τιμών ενέργειας και σε αυξανόμενες ανησυχίες για ελλείψεις καυσίμων.
Μια πολυεθνική πρωτοβουλία υπό την ηγεσία της Βρετανίας, στην οποία συμμετέχουν περισσότερες από 40 χώρες -μεταξύ αυτών ευρωπαϊκά κράτη, η Ιαπωνία και ο Καναδάς-, έχει ήδη δεσμευτεί να συμβάλει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μόλις σταματήσουν οι εχθροπραξίες.
Εκεχειρία υπό πίεση και συνεχιζόμενες επιθέσεις
Η πρόσφατη συμφωνία εκεχειρίας 14 ημερών μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ θεωρείται ιδιαίτερα εύθραυστη. Αν και προέβλεπε την παύση των επιθέσεων και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, στην πράξη οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.
Η Τεχεράνη κατηγορεί το Ισραήλ ότι παραβιάζει τη συμφωνία εξαπολύοντας επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση και καθιστά αβέβαιη την υλοποίηση των διεθνών σχεδίων για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συνεχιζόμενη ένταση δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο οι σύμμαχοι μπορούν να ανταποκριθούν στο αυστηρό χρονοδιάγραμμα που θέτει η Ουάσιγκτον, σχολιάζει το πρακτορείο.
Ρήγματα στις σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ
Η κρίση αναδεικνύει και τις βαθύτερες διαφωνίες εντός του ΝΑΤΟ. Τις τελευταίες εβδομάδες, αρκετά κράτη-μέλη αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων για επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ενώ εμφανίστηκαν απρόθυμα να εμπλακούν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ όσο συνεχίζονται οι συγκρούσεις.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του, κατηγορώντας τους συμμάχους για έλλειψη στήριξης. Σε ανάρτησή του, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαζόμασταν», εντείνοντας το ήδη φορτισμένο κλίμα.
Παράλληλα, ο Ρούτε επιχειρεί να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης εντός της Συμμαχίας.
Αβεβαιότητα για το μέλλον της Συμμαχίας
Η ένταση έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τον ρόλο και το μέλλον του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη χρησιμότητα της Συμμαχίας, ενώ δεν έχει αποκλείσει ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ.
Από την πλευρά τους, κορυφαίοι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υπογραμμίζουν ότι οι σύμμαχοι πρέπει να αποδείξουν έμπρακτα τη συμβολή τους στη συλλογική ασφάλεια, διαφορετικά η Ουάσιγκτον θα επανεξετάσει τη στάση της.
Διπλωματικός πυρετός και κρίσιμες συνομιλίες
Μέσα σε αυτό το τεταμένο περιβάλλον, οι διπλωματικές διεργασίες συνεχίζονται. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αναμένεται να ηγηθεί αμερικανικής αποστολής στο Ισλαμαμπάντ για απευθείας συνομιλίες με το Ιράν, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η εκεχειρία και να ανοίξει ο δρόμος για αποκλιμάκωση.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς θα κρίνει όχι μόνο την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ - ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο-, αλλά και τη συνοχή της δυτικής συμμαχίας με φόντο μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών.