Πάνω από 50 χρόνια μετά το τέλος του Πολέμου του Βιετνάμ εσωτερικό στρατιωτικό έγγραφο αποκαλύπτει ότι το Ανόι εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Ουάσινγκτον ως εν δυνάμει απειλή.
Σύμφωνα με το έγγραφο που δημοσιοποίησε σήμερα Τρίτη η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Project88, το υπουργείο Άμυνας του Βιετνάμ έχει εκπονήσει σχέδιο για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου «πολέμου επιθετικότητας» από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τες «εμπόλεμη δύναμη».
«Το 2ο Σχέδιο Αμερικανικής Εισβολής»
Το διαρρεύσαν έγγραφο με τίτλο «The 2nd US Invasion Plan» («Το Σχέδιο της 2ης Εισβολής των ΗΠΑ») ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2024 και συντάχθηκε λιγότερο από έναν χρόνο μετά την υπογραφή της Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ των δύο χωρών, κατά την επίσκεψη του τότε προέδρου Τζο Μπάιντεν στο Ανόι τον Σεπτέμβριο του 2023.
Παρότι αναγνωρίζει ότι «προς το παρόν ο κίνδυνος πολέμου κατά του Βιετνάμ είναι χαμηλός», το έγγραφο υπογραμμίζει ότι «λόγω της εμπόλεμης φύσης των ΗΠΑ» απαιτείται διαρκής επαγρύπνηση ώστε να αποτραπεί η δημιουργία προσχημάτων για στρατιωτική επέμβαση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη ναυτική υπεροχή των ΗΠΑ και στη δυνατότητα εκμετάλλευσης των εκτεταμένων ακτογραμμών και θαλάσσιων ζωνών του Βιετνάμ.
Φόβοι για «έγχρωμη επανάσταση» στο Βιετνάμ
Πέρα από ένα καθαρά στρατιωτικό σενάριο, το έγγραφο αποκαλύπτει και τη βαθιά ανησυχία της βιετναμέζικης ηγεσίας για ενδεχόμενη υπονόμευση του κομμουνιστικού καθεστώτος μέσω μιας λεγόμενης «έγχρωμης επανάστασης», στα πρότυπα κινημάτων που σημειώθηκαν σε πρώην χώρες της ΕΣΣΔ τη δεκαετία του 2000.
Οι συντάκτες του σχεδίου εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάσχεσης της Κίνας, είναι διατεθειμένες να χρησιμοποιήσουν «μη συμβατικές μορφές πολέμου», πολιτικές παρεμβάσεις και ακόμη και «ευρείας κλίμακας εισβολές» σε χώρες που αποκλίνουν από τη σφαίρα επιρροής τους.
Εσωτερικές αντιφάσεις στο Ανόι
Ο Μπεν Σουόντον, συνδιευθυντής του Project88, σημειώνει ότι οι ανησυχίες αυτές δεν περιορίζονται σε περιθωριακούς κύκλους. «Υπάρχει συναίνεση σε όλη την κυβέρνηση και σε διαφορετικά υπουργεία. Δεν πρόκειται για παρανοϊκές φωνές», δήλωσε.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το έγγραφο αναδεικνύει τις εσωτερικές εντάσεις στην πολιτική ηγεσία του Βιετνάμ, με τη συντηρητική, στρατιωτικά προσανατολισμένη πτέρυγα του Κομμουνιστικού Κόμματος να αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τη στενότερη προσέγγιση με τις ΗΠΑ. Ο Νγκουέν Κακ Ζιανγκ, από το Ινστιτούτο ISEAS–Yusof Ishak στη Σιγκαπούρη, σημειώνει ότι «ο στρατός δεν ένιωσε ποτέ άνετα με τη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση με την Ουάσινγκτον».
Η Κίνα ως αντίπαλος, όχι υπαρξιακή απειλή
Παρά τις χρόνιες διαφορές Πεκίνου–Ανόι στη Νότια Σινική Θάλασσα, το έγγραφο παρουσιάζει την Κίνα περισσότερο ως περιφερειακό αντίπαλο παρά ως υπαρξιακή απειλή για το καθεστώς. Αντιθέτως, οι ΗΠΑ εμφανίζονται ως ο βασικός παράγοντας κινδύνου για την πολιτική σταθερότητα της χώρας.
Η στάση αυτή περιπλέκει τη λεπτή ισορροπία που επιχειρεί να διατηρήσει το Βιετνάμ, καθώς η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό του εταίρο, ενώ οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη αγορά για τις βιετναμέζικες εξαγωγές.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Βιετνάμ δεν απάντησε σε αιτήματα σχολιασμού του Associated Press για το περιεχόμενο της έκθεσης. Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ απέφυγαν να τοποθετηθούν άμεσα επί του εγγράφου με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επαναλαμβάνει ότι η στρατηγική εταιρική σχέση στοχεύει στην «ευημερία και την ασφάλεια» και των δύο χωρών, καθώς και στη σταθερότητα της περιοχής του Ινδο-Ειρηνικού.