Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο έχει προκαλέσει βαθιά ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στο ΝΑΤΟ.
Την ώρα που οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία στο Παρίσι, είναι αναγκασμένοι να δουν πως θα χειριστούν και την κατάσταση με την Γροιλανδία όπου ο Τραμπ επανήλθε στις δηλώσεις περί αναγκαιότητας απόκτησης της περιοχής.
Σύμβουλός του μάλιστα κλιμάκωσε σήμερα λέγοντας πως η Γροιλανδία «δικαιωματικά αποτελεί μέρος των ΗΠΑ».
Επτά ηγέτες ευρωπαϊκών κρατών, με τη στήριξη κι άλλων ευρωπαίων, όπως της Ελλάδας, τόνισαν -χωρίς να κατονομάσουν τις ΗΠΑ- πως η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της.
Την ίδια ώρα, η ανησυχία πως ο Τραμπ με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα επιβάλει την «απόκτηση» της περιοχής, το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε μία εξαιρετικά δύσκολη θέση αφού το ισχυρότερο μέλος της, αμφισβητεί την κυριαρχία ενός άλλου μέλους της (Δανία).
Και το BBC σε ανάλυσή του, θυμάται την τελευταία φορά που η Συμμαχία βρέθηκε σε ανάλογα δύσκολη θέση: στην εισβολή της Τουρκίας της Κύπρου.
Το ΝΑΤΟ δεν έχει μηχανισμό αντίδρασης -Το παράδειγμα της Κύπρου
Το άρθρο αναφέρει πως το βασικότερο πρόβλημα στις απειλές του Τραμπ, είναι ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προτιμούν να «διαχειρίζονται» τον Αμερικανό πρόεδρο αντί να τον αντιμετωπίζουν ευθέως, φοβούμενες τις συνέπειες, με αποτέλεσμα να καταλήγουν να είναι «θεατές» των εξελίξεων.
Σχολιάζει πως η κρίση στη Γροιλανδία συνδέεται επίσης με τη μόνιμη αδυναμία της ΕΕ να επιβάλει γεωπολιτικό βάρος και εμφανίζεται συνεχώς φοβική. Αναφέρει ως παράδειγμα ότι δεν κατάφερε να αξιοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια για την Ουκρανία, ενώ δέχτηκε αμερικανικούς δασμούς χωρίς αντίσταση και τώρα πρέπει το ΝΑΤΟ να δει πως θα χειριστεί τη Δανία.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να διαλύσει τόσο την ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ, κάτι που επεσήμανε και η Μέτε Φρεντέρισκεν που σχολίασε χθες ότι μονομερής κίνηση των ΗΠΑ μπορεί να «σπάσει» τη Συμμαχία.
«Ο λόγος είναι ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει σαφή μηχανισμό για περίπτωση επιθετικής ενέργειας από ένα μέλος εναντίον άλλου - όπως απέδειξε η περίπτωση της Κύπρου το 1974, όταν η Συμμαχία δεν παρενέβη» επισημαίνει το BBC.
Το συμπέρασμα που κυριαρχεί στην Ευρώπη είναι ένα, προσθέτει το δημοσίευμα: «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. Κι αυτό καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη. Οι Ευρωπαίοι καλούνται πλέον να αναθεωρήσουν τις εξαρτήσεις τους από την Ουάσιγκτον, να οργανωθούν πιο ενιαία και ίσως να σκεφτούν νέες μορφές συλλογικής άμυνας. Γιατί, αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να κινηθούν μονομερώς, η Ευρώπη ίσως δεν έχει άλλη επιλογή πέρα από το να αντιμετωπίσει μια κρίση που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε αδιανόητη».
Γιατί έχει σημασία η Γροιλανδία για τις ΗΠΑ
Η Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας, έχει τεράστια στρατηγική σημασία λόγω της θέσης της στην Αρκτική. Παρά το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ήθελαν το ζήτημα αυτό να μείνει ξεχωριστό από τον φάκελο της Ουκρανίας, αυτό αποδείχθηκε αδύνατο. Η πίεση προς την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, ήταν έντονη: να μην προκαλέσει την Ουάσιγκτον, για να μη διακινδυνεύσει τη βοήθεια προς το Κίεβο.
Τελικά, ορισμένοι μεγάλοι Ευρωπαίοι παίκτες εξέδωσαν κοινή δήλωση: η Γροιλανδία είναι μέρος του ΝΑΤΟ και η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να αντιμετωπιστεί συλλογικά. Ταυτόχρονα τόνισαν ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία αποφασίζουν για τα κυριαρχικά τους ζητήματα. Η δήλωση χαιρετίστηκε από τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, αλλά επικρίθηκε διότι δεν υπεγράφη από όλους τους Ευρωπαίους, χάνοντας έτσι την ευκαιρία για ενιαίο μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.
Το παράδοξο είναι εμφανές: Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν από τον Τραμπ να υπερασπιστεί την κυριαρχία της Ουκρανίας απέναντι σε ρωσικές φιλοδοξίες, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιες οι ΗΠΑ απειλούν την κυριαρχία της Δανίας, στενής συμμάχου στο ΝΑΤΟ. Έτσι τίθεται το ερώτημα: αν ο Τραμπ επιχειρήσει πράγματι να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, πρόκειται για υπαρξιακή απειλή όχι μόνο για το ΝΑΤΟ, αλλά και για την ΕΕ;
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία, ακόμη και προτείνοντας αγορά ή στρατιωτική επιβολή. Υποστηρίζει ότι η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει το νησί, ισχυριζόμενος πως «ρωσικά και κινεζικά πλοία βρίσκονται παντού». Η Κοπεγχάγη απαντά πως επενδύει πλέον δισεκατομμύρια στην αμυντική θωράκιση, ενώ ήδη φιλοξενεί αμερικανική βάση εκεί από τον Ψυχρό Πόλεμο.
Ωστόσο, μετά τα γεγονότα στη Βενεζουέλα, οι Ευρωπαίοι λαμβάνουν πολύ σοβαρά την απειλή. Πολλοί βλέπουν την κατάσταση ως απόδειξη της ευρωπαϊκής αδυναμίας έναντι του Τραμπ. Ενδεικτικό είναι ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καθυστέρησαν να στηρίξουν ρητά τη Δανία. Η σιωπή του Λονδίνου, του Παρισιού και του Βερολίνου ήταν αρχικά εκκωφαντική.
Ο Τραμπ εξετάζει το πώς θα αποκτήει τη Γροιλανδία
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ όσο υπάρχει αναβρασμός στην ΕΕ, είναι σε συζητήσεις με τους συμβούλους του για το πως θα αποκτήσει τη χώρα του βορείου ημισφαιρίου. Μάλιστα, το δημοσίευμα αναφέρει πως δεν αποκλείει τα στρατιωτικά μέσα, αλλά αυτό που θέλει είναι να την αποκτήσει ώστε να μην μπορέσουν να ελέγξουν την περιοχή «βασικοί αντίπαλοι».
«Ο πρόεδρος και η ομάδα του συζητούν μια σειρά από επιλογές για την επιδίωξη αυτού του σημαντικού στόχου εξωτερικής πολιτικής και, φυσικά, η αξιοποίηση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μια επιλογή στη διάθεση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων», ανέφερε ο Λευκός Οίκος.
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συζητήσεις σχετικά με τους τρόπους απόκτησης της Γροιλανδίας είναι ενεργές στο Οβάλ Γραφείο και ότι οι σύμβουλοι συζητούν μια ποικιλία επιλογών.