Ο ΥΠ ΕΞ των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, φέρεται να έχει πραγματοποιήσει μυστικές συνομιλίες με τον εγγονό και στενό συνεργάτη του ιστορικού ηγέτη της Κούβας Ραούλ Κάστρο, σύμφωνα με το Axios.
Οι επαφές του Ρούμπιο με τον 41χρονο Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκες Κάστρο –γνωστό ως «Ραουλίτο»– φέρονται να έγιναν παρακάμπτοντας τους επίσημους κυβερνητικούς διαύλους της Αβάνας, την ώρα που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει δραστικά την πίεση στην Αβάνα.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης διευκρίνισε στο Axios ότι δεν πρόκειται για «διαπραγματεύσεις», αλλά για «συζητήσεις σχετικά με το μέλλον», επιβεβαιώνοντας ωστόσο ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί.
Ο Ρούμπιο παρακάμπτει την επίσημη ηγεσία στην Αβάνα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Ρούμπιο δεν έχει συνομιλήσει με τον πρόεδρο της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ -στον οποίο οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις-, ούτε με άλλα υψηλόβαθμα στελέχη καθώς στην Ουάσιγκτον θεωρούν ότι πρόκειται για εκπροσώπους «κομματικών μηχανισμών» χωρίς ευελιξία να διαπραγματευτούν ουσιαστικές αλλαγές για τη νησιωτική χώρα της Καραϊβικής,
Αντίθετα, το επιτελείο Ρούμπιο βλέπει στον νεότερο Κάστρο και τον κύκλο του μια γενιά περισσότερο πραγματιστών, με επιχειρηματική οπτική, που αναγνωρίζει ότι το επαναστατικό κομμουνιστικό μοντέλο έχει αποτύχει στην Κούβα και ότι μια προσέγγιση με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αποδειχθεί ωφέλιμη.
Ο 94χρονος Ραούλ Κάστρο εξακολουθεί, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, να θεωρείται ο πραγματικός πόλος εξουσίας στο νησί. Ο εγγονός του χαρακτηρίζεται «το αγαπημένο του παιδί», με στενές διασυνδέσεις στο στρατιωτικο-επιχειρηματικό συγκρότημα GAESA, που ελέγχει μεγάλο μέρος της κουβανικής οικονομίας.
Η Κούβα σε οριακή κατάσταση
Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Έπειτα από 67 χρόνια αμερικανικών κυρώσεων και εσωτερικής κακοδιαχείρισης, η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιά κρίση: διακοπές ρεύματος, ελλείψεις τροφίμων και καυσίμων, κατάρρευση του τουρισμού, νοσοκομεία που περιορίζουν χειρουργεία και αυξανόμενα κοινωνικά προβλήματα.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψη του έκπτωτου πλέον προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο στις αρχές Ιανουαρίου. Το Καράκας αποτελούσε βασικό προμηθευτή φθηνού πετρελαίου προς την Αβάνα. Η αμερικανική επιχείρηση φέρεται να προκάλεσε σοκ στην κουβανική ηγεσία.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον δεν απέκλεισε συμφωνίες με επιμέρους παράγοντες του καθεστώτος, όπως συνέβη με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, κάτι που τροφοδοτεί σενάρια περί «επιλεκτικής μετάβασης» και όχι πλήρους ανατροπής.
Οργή στο Μαϊάμι, προσεκτικοί χειρισμοί
Το ενδεχόμενο συμφωνίας που δεν θα περιλαμβάνει πλήρη απομάκρυνση της οικογένειας Κάστρο προκαλεί ήδη αντιδράσεις στους Κουβανοαμερικανούς της Φλόριντα. Ρεπουμπλικανοί βουλευτές ζητούν ακόμη και δίωξη του Ραούλ Κάστρο για την κατάρριψη αεροσκάφους το 1996.
Η κουβανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, αρνήθηκε ότι υπάρχει «διάλογος υψηλού επιπέδου» με τις ΗΠΑ, κάνοντας λόγο μόνο για «ανταλλαγή μηνυμάτων». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν διέψευσε τις επαφές, αλλά απέφυγε να σχολιάσει.
Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίζεται να εξετάζει «επιλογές», δίνοντας ρόλο-κλειδί στον Ρούμπιο για την παρουσίαση σεναρίων. «Μιλάμε με την Κούβα αυτή τη στιγμή… και θα πρέπει οπωσδήποτε να κάνουν μια συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το ερώτημα παραμένει αν οι μυστικές επαφές σηματοδοτούν την αρχή μιας ιστορικής στροφής στις σχέσεις ΗΠΑ–Κούβας ή αν πρόκειται για ακόμη έναν γύρο πίεσης στην Αβάνα, που δείχνει πιο ευάλωτη από ποτέ.