Μία νέα εφαρμογή για την επαλήθευση ηλικίας στις πλατφόρμες social media παρουσίασε η επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε σήμερα μια νέα εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας για χρήστες ψηφιακών πλατφορμών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την αποτροπή πρόσβασης ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Όρια ηλικίας στα social media: Σε ποιες χώρες λειτουργεί πιλοτικά η νέα εφαρμογή
Η εφαρμογή βρίσκεται ήδη σε πιλοτική φάση σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Δανία και η Κύπρος. Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν. το σύστημα είναι τεχνικά έτοιμο και αναμένεται να διατεθεί σύντομα στο κοινό.
Όπως επεσήμανε οι ψηφιακές τεχνολογίες προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες στα παιδιά, διευκολύνοντας τη μάθηση μέσω διαδραστικών εργαλείων, την επικοινωνία με το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, καθώς και την πρόσβαση σε ευρύ φάσμα γνώσεων. Παράλληλα, συμβάλλουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι τα οφέλη αυτά συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο, επισημαίνοντας την αυξανόμενη συχνότητα φαινομένων διαδικτυακού εκφοβισμού.
Τα social media φτιαγμένα για να εθίζουν
Η ίδια ανέφερε ότι πολλές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης βασίζονται σε μηχανισμούς που ενισχύουν την εξάρτηση των χρηστών, όπως η αδιάκοπη κύλιση περιεχομένου, τα σύντομα βίντεο και η έντονη προσωποποίηση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του χρόνου που τα παιδιά περνούν μπροστά σε οθόνες, εις βάρος της φυσικής και κοινωνικής τους δραστηριότητας, ενώ αυξάνει και την πιθανότητα έκθεσης σε επιβλαβές ή παράνομο περιεχόμενο.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η νέα εφαρμογή, εμπνευσμένη από αντίστοιχες ψηφιακές λύσεις που αναπτύχθηκαν κατά την περίοδο της COVID-19, θα επιτρέπει στους χρήστες να επιβεβαιώνουν την ηλικία τους κατά την είσοδο σε διαδικτυακές υπηρεσίες, κατά τρόπο ανάλογο με τον έλεγχο ταυτότητας για την αγορά αλκοόλ.
Μεταξύ των βασικών χαρακτηριστικών της εφαρμογής είναι η ευχρηστία, καθώς οι πολίτες θα μπορούν να την εγκαθιστούν και να τη ρυθμίζουν μέσω επίσημων εγγράφων, όπως διαβατήριο ή ταυτότητα. Παράλληλα, διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς η επιβεβαίωση της ηλικίας πραγματοποιείται χωρίς κοινοποίηση επιπλέον στοιχείων, διατηρώντας την ανωνυμία του χρήστη. Η εφαρμογή είναι συμβατή με πολλαπλές συσκευές, όπως κινητά τηλέφωνα, tablets και υπολογιστές, ενώ βασίζεται σε λογισμικό ανοιχτού κώδικα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι χώρες όπως η Ιρλανδία, πέραν των ήδη συμμετεχουσών, σχεδιάζουν να ενσωματώσουν την εφαρμογή στα εθνικά ψηφιακά πορτοφόλια.
Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προηγείται της τηλεδιάσκεψης ηγετών κρατών-μελών της ΕΕ, που πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του προέδρου της Γαλλία, Εμανουέλ Μακρόν, με αντικείμενο τη διαμόρφωση κοινού ευρωπαϊκού σχεδίου για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πλήρης εφαρμογή ηλικιακών ορίων στην Ελλάδα από το 2027
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα συνεχίζει με γρήγορα βήματα προς την απαγόρευση εισόδου σε πλατφόρμες social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, με πλήρη εφαρμογή από το 2027.
Από το 2027, ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου δεν θα είναι αιφνίδια ή οριζόντια, καθώς δεν προβλέπεται αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών, αλλά μια σταδιακή διαδικασία προσαρμογής.
Κεντρικός πυλώνας του νέου συστήματος είναι η ανάπτυξη και υποχρεωτική χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας. Οι ίδιες οι πλατφόρμες καλούνται να εφαρμόσουν τεχνολογικά εργαλεία που θα διασφαλίζουν ότι οι χρήστες πληρούν το ηλικιακό όριο. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διαδικασία επανεπαλήθευσης (re-verification), μέσω της οποίας θα εντοπίζονται λογαριασμοί που έχουν δηλώσει ψευδή στοιχεία και θα αποκλείονται από τη χρήση.
Η ευθύνη εφαρμογής μεταφέρεται έτσι κυρίως στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες οφείλουν όχι μόνο να ελέγχουν αλλά και να αποτρέπουν-μπλοκάρουν την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών.
Ο ρόλος του κράτους παραμένει κρίσιμος, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στην εποπτεία και τον συντονισμό. Στην Ελλάδα, τον έλεγχο της εφαρμογής αναλαμβάνουν η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Σε περίπτωση παραβάσεων, οι ελληνικές αρχές ενεργοποιούν τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ελέγχου στο πλαίσιο του Digital Services Act, ο οποίος αναλαμβάνει την αξιολόγηση και την επιβολή κυρώσεων.
Καθοριστική είναι και η συμβολή του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο έχει τον κεντρικό συντονισμό της στρατηγικής, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα από τον Δημήτρη Παπαστεργίου, τον υπουργό Επικρατείας, 'Ακη Σκέρτσο και τον υπουργό Υγείας, 'Αδωνι Γεωργιάδη. Υπό την ευθύνη του κ. Παπαστεργίου, προωθείται ένα συνεκτικό μοντέλο που συνδυάζει τεχνολογικά εργαλεία, ρυθμιστική παρέμβαση και ενίσχυση της γονικής εποπτείας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ανάπτυξη του KidsWallet, μιας εφαρμογής που λειτουργεί ως μέσο επιβεβαίωσης ηλικίας αλλά και εργαλείο ελέγχου για τους γονείς. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη συζήτηση για τη θέσπιση ενός ενιαίου «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης».