Τουλάχιστον 3.000 εμπορικά καταστήματα υπέστησαν βανδαλισμούς και λεηλασίες το Σαββατοκύριακο στη Γαλλία, με τις ζημιές να υπολογίζονται σε αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
- Ο ιδιοκτήτης του καταστήματος Micromania, Πιέρ Κολέν, μετά τη λεηλασία της επιχείρησής του, διαπίστωσε τη δημιουργία δεκάδων διαδικτυακών εράνων στο όνομά του. Ο ίδιος προειδοποίησε δημόσια τους πολίτες να είναι προσεκτικοί, καθώς δεν γνώριζε τους διοργανωτές.
- Μια συγκεκριμένη καμπάνια που συγκέντρωσε σχεδόν 19.000 ευρώ, αρχικά θεωρήθηκε απάτη από τον Κολέν. Ωστόσο, μετά από συνάντηση με τους διοργανωτές, διαπίστωσε ότι η πρωτοβουλία τους προερχόταν από ειλικρινή διάθεση αλληλεγγύης και στήριξης.
- Οι απόπειρες εξαπάτησης κλιμακώθηκαν με τη δημιουργία ψεύτικου λογαριασμού στην πλατφόρμα X που παρίστανε τον Κολέν. Ο λογαριασμός χρησιμοποιούσε πραγματικά βίντεο του επιχειρηματία για να αποσπάσει χρήματα από ανυποψίαστους πολίτες, παραπλανώντας το κοινό.
- Το φαινόμενο επεκτάθηκε και σε άλλα θύματα, όπως τον καταστηματάρχη Hassan Robiul, με απατεώνες να χρησιμοποιούν τις ίδιες φωτογραφίες για πολλούς εράνους. Οι πολίτες καλούνται να επαληθεύουν την αυθεντικότητα των λογαριασμών και των πρωτοβουλιών στήριξης.
Την ώρα που οι επαγγελματίες προσπαθούν να αποτιμήσουν τις καταστροφές και να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους, ένα κύμα αλληλεγγύης εκδηλώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Χιλιάδες πολίτες θέλουν να προσφέρουν οικονομική βοήθεια, ενώ διαδικτυακοί έρανοι συγκεντρώνουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ για ανθρώπους που έχασαν τις περιουσίες τους. Πίσω, όμως, από τις συγκινητικές εκκλήσεις και τις υποσχέσεις για στήριξη, κρύβονται και απόπειρες εξαπάτησης, με επιτήδειους να χρησιμοποιούν τα ονόματα, τις φωτογραφίες και τις ιστορίες πραγματικών θυμάτων για να αποσπάσουν χρήματα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ιδιοκτήτη του καταστήματος Micromania στη Νίκαια, Πιέρ Κολέν, ο οποίος αναγκάστηκε να προειδοποιήσει δημόσια για τις ψεύτικες καμπάνιες που εμφανίζονται στο όνομά του, αλλά και για λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που παριστάνει ότι είναι ο ίδιος.
Μία καμπάνια συγκέντρωσε σχεδόν 19.000 ευρώ
Ο Κολέν έγινε ένα από τα πρόσωπα που ξεχώρισαν μετά τα επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου στη Νίκαια. Ο ίδιος βρέθηκε αντιμέτωπος με μια βίαιη επίθεση, την ώρα που ομάδα κουκουλοφόρων λεηλατούσε το κατάστημά του.
Η εικόνα του, μπροστά από το κατεστραμμένο κατάστημα, συγκίνησε χιλιάδες χρήστες του Διαδικτύου.
Η ανταπόκριση του κοινού οδήγησε στη δημιουργία διαδικτυακών εράνων για την οικονομική ενίσχυσή του. Ωστόσο, ο ίδιος διαπίστωσε ότι πολλές από αυτές τις πρωτοβουλίες είχαν ξεκινήσει χωρίς να έχει προηγηθεί επικοινωνία μαζί του. Όπως αποκάλυψε μέσω Instagram, περίπου 50 διαφορετικοί έρανοι εμφανίστηκαν στην πλατφόρμα Leetchi και παρουσιάζονταν ως προσπάθειες συγκέντρωσης χρημάτων για τον ίδιο.
Ο επιχειρηματίας θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι δεν γνώριζε τις συγκεκριμένες καμπάνιες και κάλεσε τους χρήστες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
«Βλέπω διαδικτυακούς εράνους, αλλά δεν γνωρίζω τίποτα γι' αυτούς», ήταν το μήνυμα που μετέφερε στους ακολούθους του, ζητώντας τους να αποφεύγουν τέτοιου είδους απάτες και να μην πέφτουν θύματα επιτήδειων.
Σε μία από τις περιπτώσεις που συνδέθηκαν με το όνομα του Κολέν, ο έρανος είχε ήδη συγκεντρώσει σχεδόν 19.000 ευρώ, χωρίς να έχει ξεκινήσει με δική του πρωτοβουλία.
Η συγκεκριμένη περίπτωση, ωστόσο, παρουσιάζει μια σημαντική ιδιαιτερότητα. Αρχικά, ο Collin αντιμετώπισε με έντονο σκεπτικισμό την καμπάνια, θεωρώντας ότι ενδεχομένως επρόκειτο για απάτη. Στη συνέχεια, όμως, επικοινώνησε με ανθρώπους που είχαν αναλάβει τη διοργάνωσή της και συναντήθηκε με ορισμένους από αυτούς.
Όπως εξήγησε σε συνέντευξή του στο BFM Côte d’Azur, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω πρωτοβουλία ξεκίνησε από ειλικρινή διάθεση αλληλεγγύης.
Ψεύτικος λογαριασμός στο X ζητά χρήματα χρησιμοποιώντας πραγματικά βίντεο
Οι απόπειρες εκμετάλλευσης της υπόθεσης δεν περιορίστηκαν στη δημιουργία εράνων χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον επιχειρηματία. Η υπόθεση πήρε ακόμη πιο ανησυχητική τροπή όταν ο Κολέν προειδοποίησε, στις 20 Οκτωβρίου, για λογαριασμό στην πλατφόρμα X που εμφανιζόταν ως ο ίδιος, χρησιμοποιώντας διαφορετικό όνομα.
Ο λογαριασμός, με την ονομασία «Pierre Moreau», δημοσίευσε μήνυμα στο οποίο υποστήριζε ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιούνταν για την ενίσχυση του καταστήματος και τη χρηματοδότηση τρισδιάστατων γλυπτών. Παράλληλα, υποσχόταν ζωντανές μεταδόσεις, μέσα από τις οποίες οι χρήστες θα μπορούσαν να παρακολουθούν τη δημιουργία τους.
Για να ενισχύσει την αξιοπιστία του, ο λογαριασμός χρησιμοποίησε βίντεο στο οποίο ο πραγματικός διαχειριστής της Micromania προειδοποιούσε για τις ψεύτικες διαδικτυακές καμπάνιες που είχαν εμφανιστεί στο όνομά του. Με αυτόν τον τρόπο, το περιεχόμενο μιας πραγματικής προειδοποίησης αξιοποιήθηκε από έναν λογαριασμό που ο ίδιος ο Κολέν κατήγγειλε ως πλαστό.
Ο ίδιος ο Κολέν αντέδρασε μέσω Instagram, ξεκαθαρίζοντας ότι κάποιος στο Twitter, όπως αποκάλεσε την πλατφόρμα, προσποιείται ότι είναι εκείνος και ζητά χρήματα από τον κόσμο. Ζήτησε από τους ακολούθους του να μην καταβάλουν χρήματα, υπογραμμίζοντας ότι ο συγκεκριμένος λογαριασμός δεν τον εκπροσωπεί. Παράλληλα, εξέφρασε την υποψία ότι ορισμένες από τις εικόνες που χρησιμοποιούνται ενδέχεται να έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Πώς να ξεχωρίσετε τους πραγματικούς εράνους από τις απάτες
Μετά τις λεηλασίες του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου, οι διαδικτυακές καμπάνιες οικονομικής ενίσχυσης πολλαπλασιάστηκαν, με ορισμένες να συγκεντρώνουν σημαντικά ποσά και άλλες να εγείρουν σοβαρά ερωτήματα ως προς τη γνησιότητά τους.
Ένα από τα πρόσωπα που συγκίνησαν περισσότερο το κοινό ήταν ο Hassan Robiul, ιδιοκτήτης καταστήματος τηλεφωνίας και υπηρεσιών παραλαβής δεμάτων στην οδό Magenta, στο Παρίσι. Σε βίντεο που κατέγραψε ο δημοσιογράφος Rémy Buisine, ο επιχειρηματίας εμφανίστηκε συντετριμμένος μπροστά στην καταστροφή της επιχείρησής του. Οι εικόνες του προκάλεσαν μεγάλη κινητοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οδήγησαν στη δημιουργία καμπάνιας οικονομικής ενίσχυσης.
Το ποσό που συγκεντρώθηκε ξεπέρασε τις 87.000 ευρώ, σύμφωνα με μία από τις σχετικές αναφορές, ενώ άλλη αναφορά ανέβαζε τη συγκέντρωση σε περισσότερα από 90.000 ευρώ. Η ανταπόκριση συνοδεύτηκε από εκατοντάδες μηνύματα ενθάρρυνσης και συμπαράστασης από πολίτες, μεταξύ των οποίων και κάτοικοι της περιοχής.
Παράλληλα, υπήρξαν και άλλες πρωτοβουλίες που παρουσιάστηκαν ως πραγματικές προσπάθειες στήριξης των πληγέντων. Στη Λιόν, η ιδιοκτήτρια του κοσμηματοπωλείου Rêve de Jade δημοσίευσε βίντεο στο Facebook, με αποτέλεσμα να συγκεντρωθούν περίπου 12.000 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, όμως, στις πλατφόρμες Leetchi και onparticipe.fr εμφανίστηκαν δεκάδες καμπάνιες που υποτίθεται ότι αποσκοπούσαν στην ενίσχυση επαγγελματιών που είχαν πληγεί από τις λεηλασίες. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνταν οι ίδιες φωτογραφίες από κατεστραμμένες βιτρίνες, ενώ ορισμένοι λογαριασμοί επιχειρούσαν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι είχαν προσωπική σχέση με τα θύματα.
Στο X καταγράφηκαν, επίσης, αναρτήσεις χρηστών που παρουσιάζονταν ως συγγενείς ή φίλοι ιδιοκτητών καταστημάτων. Με μηνύματα που επικαλούνταν προσωπικές σχέσεις, όπως ότι επρόκειτο για συγγενή ή γνωστό κάποιου χρήστη, προωθούσαν συνδέσμους προς καμπάνιες συγκέντρωσης χρημάτων.
Είναι σημαντικό να διαπιστώνεται εάν ο ίδιος ο ιδιοκτήτης έχει οργανώσει τον έρανο ή εάν γνωρίζει την ύπαρξή του και έχει επιβεβαιώσει ότι τα χρήματα προορίζονται πράγματι για εκείνον. Η απουσία αυτής της επιβεβαίωσης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι υπάρχει απάτη, αποτελεί όμως λόγο για μεγαλύτερη προσοχή.
Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να εξετάζεται είναι η ηλικία του λογαριασμού που κοινοποιεί τον σύνδεσμο. Ένα προφίλ που δημιουργήθηκε μόλις την προηγούμενη ημέρα και εμφανίζεται ξαφνικά να ζητά δωρεές στο όνομα ενός πληγέντος επαγγελματία μπορεί να αποτελεί ύποπτη ένδειξη.
Επιπλέον, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται σε ενώσεις εμπόρων της περιοχής τους, οι οποίες ενδέχεται να γνωρίζουν ποιες πρωτοβουλίες είναι πραγματικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ένωση εμπόρων της Λιόν, η οποία κοινοποίησε οργανωμένη προσπάθεια συγκέντρωσης χρημάτων για την υποστήριξη των πληγέντων.
Σε κάθε περίπτωση, η προσεκτική επαλήθευση των στοιχείων μιας καμπάνιας είναι καθοριστική, ώστε η διάθεση για βοήθεια να μη μετατρέπεται σε ευκαιρία κέρδους για όσους επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση.