Νέους και αυστηρότερους κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών φέρνει η ΕΕ, με αλλαγές που αφορούν από τις χειραποσκευές μέχρι τις αποζημιώσεις για καθυστερήσεις, τις ακυρώσεις και τις επιστροφές χρημάτων.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 2 Οκτωβρίου 2026, τροποποιεί το ισχύον πλαίσιο για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών. Ο Κανονισμός τίθεται τυπικά σε ισχύ στις 22 Οκτωβρίου 2026, όμως οι νέες διατάξεις θα εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η προστασία των επιβατών και να γίνουν πιο σαφείς οι υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών σε περίπτωση καθυστέρησης, ακύρωσης, άρνησης επιβίβασης ή προβλημάτων με τις αποσκευές.
Οι νέοι κανόνες εφαρμόζονται στους επιβάτες που αναχωρούν από αεροδρόμιο κράτους-μέλους της ΕΕ, ανεξάρτητα από το αν η πτήση εκτελείται από ευρωπαϊκή ή μη ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία.
Καλύπτονται επίσης επιβάτες που αναχωρούν από αεροδρόμιο τρίτης χώρας με προορισμό αεροδρόμιο της ΕΕ, εφόσον η πτήση εκτελείται από αερομεταφορέα της Ένωσης και ο επιβάτης δεν έχει ήδη λάβει στη χώρα αναχώρησης ισοδύναμη αποζημίωση και βοήθεια.
Διορθώσεις ονόματος
Δεν επιτρέπεται η άρνηση επιβίβασης επιβατών με την αιτιολογία ότι χρησιμοποίησαν τη δική τους έντυπη έκδοση ψηφιακά εκδοθείσας κάρτας επιβίβασης, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή είναι τυπωμένη ευκρινώς και σε μηχαναγνώσιμη μορφή.
Δεν επιτρέπεται η άρνηση επιβίβασης επιβατών με την αιτιολογία ότι δεν κατέβαλαν πρόσθετο τέλος για να χρησιμοποιήσουν τη δική τους έντυπη έκδοση ψηφιακά εκδοθείσας κάρτας επιβίβασης.
Αν το κινητό τηλέφωνο αδειάσει από μπαταρία και ο επιβάτης δεν μπορεί να εμφανίσει τα απαραίτητα έγγραφα, θα μπορεί να ζητήσει δωρεάν εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης.
Παράλληλα, ένα ορθογραφικό λάθος στο όνομα δεν θα μπορεί από μόνο του να οδηγήσει σε άρνηση επιβίβασης. Οι διορθώσεις ορθογραφικών λαθών ή διοικητικές αλλαγές θα παρέχονται τουλάχιστον μία φορά δωρεάν, εφόσον ζητηθούν το αργότερο 48 ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση.
Επιπλέον, η μη πραγματοποίηση μιας πτήσης στο σκέλος της αναχώρησης δεν θα μπορεί να αποτελεί λόγο για να απαγορευτεί στον επιβάτη η επιβίβαση σε μεταγενέστερη πτήση επιστροφής που περιλαμβάνεται στην ίδια σύμβαση μεταφοράς.
Αν κάποιος έχει κλείσει εισιτήριο μετ’ επιστροφής και δεν ταξιδέψει στην πρώτη πτήση (αναχώρησης), η αεροπορική εταιρεία δεν μπορεί πλέον να ακυρώσει αυτόματα την πτήση της επιστροφής του.
Τι ισχύει για τις χειραποσκευές
Σημαντική αλλαγή αφορά το προσωπικό αντικείμενο που μεταφέρει ο επιβάτης στην καμπίνα.
Ως προσωπικό αντικείμενο ορίζεται μη παραδοτέα αποσκευή που είτε έχει μέγιστες διαστάσεις 40 x 30 x 15 εκατοστά είτε μπορεί να τοποθετηθεί κάτω από το κάθισμα μπροστά από τον επιβάτη.
Για μεγαλύτερη χειραποσκευή που τοποθετείται στους πάνω χώρους της καμπίνας μπορεί να προβλέπεται επιπλέον χρέωση. Ωστόσο, οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να παρουσιάζουν με σαφήνεια, πριν από την αγορά, τις διαθέσιμες επιλογές, τις διαστάσεις, το βάρος και τον αριθμό των αποσκευών που περιλαμβάνονται σε κάθε τιμή, καθώς και τυχόν πρόσθετες χρεώσεις.
Αν η χειραποσκευή δεν μπορεί να τοποθετηθεί στην καμπίνα για καθαρά οργανωτικούς λόγους, όπως επειδή δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμος χώρος στους χώρους αποθήκευσης, η παράδοσή της στο αμπάρι δεν θα συνεπάγεται επιπλέον χρέωση για τον επιβάτη.
Αποζημιώσεις έως 600 ευρώ
Οι βασικές κατηγορίες αποζημίωσης διατηρούνται, με βάση την απόσταση του ταξιδιού:
- 250 ευρώ για ταξίδια έως και 1.500 χιλιόμετρα,
- 400 ευρώ για ενδοενωσιακά ταξίδια άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για άλλα ταξίδια μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων,
- 600 ευρώ για τα υπόλοιπα ταξίδια.
Για τις πτήσεις της τελευταίας κατηγορίας, η αποζημίωση μπορεί να μειωθεί κατά 50% όταν ο επιβάτης φτάσει στον προορισμό του με καθυστέρηση που δεν ξεπερνά τις τέσσερις ώρες, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο Κανονισμός.
Το δικαίωμα αποζημίωσης αφορά, μεταξύ άλλων, επιβάτες που φτάνουν στον τελικό προορισμό τους με καθυστέρηση άνω των τριών ωρών, καθώς και περιπτώσεις ακύρωσης και άρνησης επιβίβασης, σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις του Κανονισμού.
Πότε δεν καταβάλλεται αποζημίωση
Η αεροπορική εταιρεία δεν υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση όταν αποδεικνύει ότι η ακύρωση, η καθυστέρηση ή η χαμένη ανταπόκριση προκλήθηκε από εξαιρετικές περιστάσεις, οι οποίες δεν μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.
Στον Κανονισμό υπάρχει μη εξαντλητικός κατάλογος τέτοιων περιστάσεων. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, φυσικές και περιβαλλοντικές καταστροφές, δυσμενείς καιρικές συνθήκες που δεν επιτρέπουν την ασφαλή εκτέλεση της πτήσης, πόλεμος ή εξέγερση, σοβαρές διασυνοριακές απειλές για την υγεία, περιστατικά απείθαρχων επιβατών, ορισμένοι κίνδυνοι ασφαλείας, τρομοκρατικές ενέργειες και δολιοφθορές.
Ακόμη και στις περιπτώσεις αυτές, όμως, το δικαίωμα του επιβάτη σε βοήθεια δεν εξαφανίζεται.
Αναψυκτικά κάθε δύο ώρες και γεύμα μετά από τρεις
Σε περίπτωση μεγάλης αναμονής, οι επιβάτες δικαιούνται δωρεάν «ελαφρά γεύματα και ποτά» κάθε δύο ώρες.
Επιπλέον, προβλέπεται γεύμα μετά από τρεις ώρες αναμονής και στη συνέχεια κάθε πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα την ημέρα. Παρέχονται επίσης πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
Όταν απαιτείται διαμονή για μία ή περισσότερες νύχτες, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να προσφέρει δωρεάν ξενοδοχείο, καθώς και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο.
Εάν η διαταραχή οφείλεται σε εξαιρετικές περιστάσεις που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και με τη λήψη όλων των εύλογων μέτρων, η εταιρεία μπορεί να περιορίσει την ξενοδοχειακή διαμονή σε τρεις νύχτες.
Επιστροφή χρημάτων μέσα σε επτά ημέρες
Σε περίπτωση διαταραχής, ο επιβάτης θα μπορεί να επιλέξει μεταξύ επιστροφής χρημάτων, επαναδρομολόγησης προς τον τελικό προορισμό του το συντομότερο δυνατό ή επαναδρομολόγησης σε μεταγενέστερη ημερομηνία.
Η επιστροφή για τα τμήματα του ταξιδιού που δεν πραγματοποιήθηκαν προβλέπεται αυτόματα μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες από την επιλογή του επιβάτη. Η επιστροφή γίνεται κανονικά με ηλεκτρονική τραπεζική μεταφορά, εκτός εάν ο επιβάτης συμφωνήσει ρητά σε άλλο τρόπο. Σε περίπτωση ενεργοποίησης σχεδίου έκτακτης ανάγκης από το αεροδρόμιο, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί.
Μετά από πέντε ώρες καθυστέρησης στην αναχώρηση, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να προσφέρει στον επιβάτη επιστροφή χρημάτων.
Επαναδρομολόγηση ακόμη και με άλλη εταιρεία, τρένο ή λεωφορείο
Η εναλλακτική μεταφορά δεν χρειάζεται να πραγματοποιείται αποκλειστικά με την ίδια αεροπορική εταιρεία. Μπορεί να γίνει με άλλη πτήση ή άλλο μέσο μεταφοράς, υπό συγκρίσιμες συνθήκες.
Εάν ο αερομεταφορέας δεν έχει προσφέρει μέσα σε τρεις ώρες μια κατάλληλη εναλλακτική μεταφορά, ο επιβάτης μπορεί να οργανώσει μόνος του τη μετακίνησή του.
Αν η αεροπορική εταιρεία δεν προσφέρει κατάλληλη λύση και ο επιβάτης αναγκαστεί να οργανώσει μόνος του την επαναδρομολόγησή του, θα πρέπει να επιλέξει αναγκαίες και εύλογες λύσεις. Η εταιρεία θα οφείλει να επιστρέψει τα σχετικά έξοδα, έως ποσού ίσου με το 400% της πλήρους τιμής του εισιτηρίου ή των εισιτηρίων, μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες από την υποβολή του αιτήματος.
Voucher μόνο με τη συγκατάθεση του επιβάτη
Οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να υποχρεώνουν τον επιβάτη να δεχθεί κουπόνι αντί για χρηματική επιστροφή ή αποζημίωση.
Το voucher μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο εφόσον ο επιβάτης δώσει ρητή συγκατάθεση. Θα έχει μέγιστη διάρκεια 12 μηνών, με δυνατότητα μίας παράτασης έως 12 ακόμη μήνες εφόσον συμφωνήσουν ρητά και τα δύο μέρη.
Αν δεν χρησιμοποιηθεί ολόκληρο, το υπόλοιπο ποσό θα πρέπει να επιστραφεί αυτόματα στον επιβάτη το αργότερο μέσα σε επτά ημέρες μετά τη λήξη του.
Τι συμβαίνει σε περίπτωση καθυστέρησης στην πίστα
Για τις καθυστερήσεις στην πίστα του αεροδρομίου, οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να παρέχουν τακτικές ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο.
Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν επαρκή θέρμανση ή ψύξη στην καμπίνα, δωρεάν πρόσβαση στις τουαλέτες και, υπό τις προϋποθέσεις ασφαλείας, πόσιμο νερό.
Εφόσον η καθυστέρηση στην πίστα ξεπεράσει τις δύο ώρες, ο επιβάτης δεν μπορεί να παραμένει υποχρεωτικά στο αεροσκάφος, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι ασφαλείας, ασφάλειας αεροπορίας, μετανάστευσης ή ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που εμποδίζουν την αποχώρηση.
Χαμένες ανταποκρίσεις
Εάν μια καθυστέρηση έχει ως αποτέλεσμα ο επιβάτης να χάσει την επόμενη πτήση της ίδιας διαδρομής, η αεροπορική εταιρεία πρέπει να εξασφαλίσει επαναδρομολόγηση.
Εάν δεν μπορεί να προσφέρει επαναδρομολόγηση μέσα σε πέντε ώρες από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης της πτήσης ανταπόκρισης, ο επιβάτης δικαιούται επίσης επιστροφή χρημάτων.
Εάν τελικά φτάσει στον τελικό προορισμό του με καθυστέρηση άνω των τριών ωρών, μπορεί να δικαιούται και αποζημίωση.
Νέοι κανόνες για το overbooking
Σε περίπτωση υπεράριθμων κρατήσεων, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει πρώτα να αναζητήσει εθελοντές που θα δεχθούν να μην επιβιβαστούν, προσφέροντας τα αντίστοιχα οφέλη.
Εάν δεν βρεθούν αρκετοί εθελοντές, μπορεί να αρνηθεί την επιβίβαση σε άλλους επιβάτες. Όσοι υποστούν άρνηση επιβίβασης δικαιούνται αποζημίωση 250, 400 ή 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση, καθώς και επιλογή μεταξύ επιστροφής χρημάτων και επαναδρομολόγησης και την προβλεπόμενη βοήθεια. Η αποζημίωση και η επιστροφή χρημάτων σε περίπτωση αναγκαστικής άρνησης επιβίβασης πρέπει να παρέχονται το αργότερο μέσα σε επτά ημέρες.
Δωρεάν θέση δίπλα σε παιδιά κάτω των 14 ετών
Μία από τις αλλαγές που αφορούν άμεσα τις οικογένειες είναι η δωρεάν επιλογή διπλανής θέσης.
Ο Κανονισμός ορίζει ως «παιδί» το άτομο κάτω των 14 ετών. Ο συνοδός παιδιού που ταξιδεύει στο πλαίσιο της ίδιας σύμβασης μεταφοράς θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καθίσει δωρεάν σε διπλανή θέση, χωρίς κάποια επιπλέον χρέωση για την επιλογή θέσης. Το ίδιο ισχύει για συνοδούς ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα και άλλων επιβατών που εμπίπτουν στις ειδικές κατηγορίες του Κανονισμού.
Τα βρέφη και τα παιδιά που χρειάζονται καρότσι θα μπορούν, χωρίς πρόσθετο κόστος, να το χρησιμοποιούν έως την πύλη επιβίβασης ή την πόρτα του αεροσκάφους, με την επιστροφή του στην πόρτα του αεροσκάφους, εκτός εάν υπάρχουν περιορισμοί ασφαλείας, χωρητικότητας ή λειτουργίας.
Αναβάθμιση και υποβάθμιση θέσης
Εάν ο επιβάτης τοποθετηθεί σε ανώτερη κατηγορία από εκείνη που αγόρασε, δεν μπορεί να του ζητηθεί επιπλέον πληρωμή.
Εάν τοποθετηθεί σε χαμηλότερη κατηγορία, δικαιούται αυτόματη επιστροφή τουλάχιστον 30% της τιμής της πτήσης για διαδρομές έως 1.500 χιλιόμετρα, 50% για τις προβλεπόμενες ενδοευρωπαϊκές διαδρομές άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για άλλες διαδρομές μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων, και 75% για τις υπόλοιπες. Η επιστροφή πρέπει να γίνει μέσα σε 14 ημέρες από την υποβάθμιση.
Αποσκευές και καταγγελίες
Για τις κατεστραμμένες, καθυστερημένες ή χαμένες αποσκευές, ο Κανονισμός προβλέπει ότι οι αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια θα πρέπει να διαθέτουν ειδική φόρμα, ηλεκτρονική ή έντυπη, ώστε ο επιβάτης να μπορεί να υποβάλει άμεσα την καταγγελία του.
Για τις κατεστραμμένες παραδοτέες αποσκευές ισχύει προθεσμία επτά ημερών, ενώ για καθυστερημένες αποσκευές η σχετική προθεσμία είναι 21 ημέρες.
Εννέα μήνες για αίτημα αποζημίωσης
Οι επιβάτες θα πρέπει να υποβάλλουν το αίτημά τους για αποζημίωση μέσα σε εννέα μήνες από την ημερομηνία αναχώρησης.
Ο αερομεταφορέας οφείλει να επιβεβαιώνει άμεσα την παραλαβή του αιτήματος και, μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες, είτε να καταβάλλει την αποζημίωση είτε να εξηγεί γιατί δεν οφείλεται. Όταν επικαλείται εξαιρετικές περιστάσεις, θα πρέπει να προσδιορίζει την περίσταση και να αιτιολογεί τη σύνδεσή της με την καθυστέρηση ή την ακύρωση.
Περισσότερη ενημέρωση πριν από την αγορά
Τέλος, οι αεροπορικές εταιρείες και οι μεσάζοντες θα πρέπει να ενημερώνουν με σαφή τρόπο τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους.
Πριν από την αγορά, θα πρέπει να αναφέρουν εάν το εισιτήριο αφορά μία ενιαία σύμβαση μεταφοράς ή συνδυασμό χωριστών συμβάσεων, καθώς αυτό μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τα δικαιώματα του επιβάτη σε περίπτωση χαμένης ανταπόκρισης.
Θα πρέπει επίσης να παρέχονται πληροφορίες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των επιβατών, τη διαδικασία διόρθωσης ονόματος, τους όρους της σύμβασης, τη διαδικασία επιστροφής χρημάτων, την ανάκτηση προσωπικών αντικειμένων ή χειραποσκευών που ξεχάστηκαν στην καμπίνα και τα στοιχεία επικοινωνίας για βοήθεια σε περίπτωση προβλήματος.
Αναλυτικά για τον νέο κανονισμό δείτε εδώ.