Το κιτρίνισμα των φύλλων στη λεμονιά είναι συχνό, αλλά συνήθως οφείλεται σε συγκεκριμένες, διορθώσιμες αιτίες.
Η λεμονιά είναι από τα πιο όμορφα φυτά για καλλιέργεια στο σπίτι, με αρωματικά άνθη, λαμπερό φύλλωμα και κυρίως, δίνει καρπούς. Ταυτόχρονα όμως μας το «δείχνει» πολύ γρήγορα όταν κάτι δεν πάει καλά, με πιο συχνό σημάδι το κιτρίνισμα των φύλλων της. Το θετικό είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι και εύκολη στον εντοπισμό και αντιμετωπίζεται.
1. Υπερβολικό πότισμα και προβλήματα στις ρίζες
Η πιο συχνή αιτία για το κιτρίνισμα είναι το υπερβολικό πότισμα. Όταν τα φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν, ενώ το χώμα παραμένει υγρό, είναι πολύ πιθανό οι ρίζες να έχουν αρχίσει να ασφυκτιούν ή να σαπίζουν. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχετε το χώμα πριν ποτίσετε: αν σε βάθος περίπου πέντε εκατοστών είναι ακόμα υγρό, δεν χρειάζεται νερό. Εξίσου σημαντικό είναι η γλάστρα να έχει καλή αποστράγγιση και να μην μένει νερό στο πιατάκι μετά το πότισμα. Αν υπάρχει ήδη σήψη της ρίζας, χρειάζεται η άμεση μεταφύτευση της λεμονιάς σε φρέσκο χώμα καθώς και η αφαίρεση των κατεστραμμένων ριζών.
2. Έλλειψη θρεπτικών στοιχείων
Το κιτρίνισμα που εμφανίζεται με συγκεκριμένο μοτίβο συχνά δείχνει έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Όταν τα παλαιότερα, χαμηλότερα φύλλα κιτρινίζουν σταδιακά, αυτό συνήθως υποδηλώνει έλλειψη αζώτου. Αν το κιτρίνισμα εμφανίζεται στα φύλλα ενώ οι νευρώσεις τους παραμένουν πράσινες, τότε είναι πιθανό να υπάρχει έλλειψη σιδήρου ή μαγνησίου. Ωστόσο, η εικόνα αυτή μπορεί να είναι παραπλανητική, καθώς το υπερβολικά υγρό χώμα εμποδίζει την απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, ακόμη και όταν αυτά υπάρχουν στο έδαφος. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να προηγείται πάντα έλεγχος του ποτίσματος πριν από οποιαδήποτε λίπανση. Την άνοιξη και το καλοκαίρι, βοηθά η τακτική εφαρμογή λιπάσματος για εσπεριδοειδή, περίπου κάθε 4–6 εβδομάδες.
3. Έλλειψη νερού και ακανόνιστο πότισμα
Όταν τα φύλλα είναι κιτρινισμένα, ξηρά και εύθραυστα, το φυτό συνήθως υποφέρει από έλλειψη νερού. Η λεμονιά δεν αντέχει τις μεγάλες διακυμάνσεις, δηλαδή περιόδους ξηρασίας που εναλλάσσονται με υπερβολικό πότισμα. Χρειάζεται σταθερή υγρασία στο χώμα, χωρίς όμως αυτό να παραμένει μόνιμα βρεγμένο. Καλύτερο είναι το βαθύ πότισμα που φτάνει μέχρι τις ρίζες, παρά οι μικρές ποσότητες νερού περιοδικά, που απλώς βρέχουν την επιφάνεια.
4. Περιορισμός ριζικού συστήματος λόγω μικρής γλάστρας
Ένα συχνά παραγνωρισμένο πρόβλημα εμφανίζεται όταν η λεμονιά δεν χωράει πια στη γλάστρα της. Σε αυτή την περίπτωση οι ρίζες δεν έχουν αρκετό χώρο για να αναπτυχθούν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων. Αυτό μπορεί να προκαλέσει το κιτρίνισμα των φύλλων, το οποίο εύκολα συγχέεται μετά με άλλα προβλήματα. Αν παρατηρήσετε ρίζες να αναπτύσσονται κυκλικά μέσα στο χώμα ή να προεξέχουν από τις τρύπες αποστράγγισης, είναι ένδειξη ότι το φυτό χρειάζεται μεταφύτευση σε ελαφρώς μεγαλύτερη γλάστρα με φρέσκο χώμα, και κατά προτίμηση κάντε την μεταφύτευση την άνοιξη.
5. Παράσιτα στα φύλλα και στους βλαστούς
Ακάρεα, αφίδες και κοκκοειδή τρέφονται από τους χυμούς των φύλλων και εξασθενούν τη λεμονιά, προκαλώντας κηλίδες και κιτρίνισμα στο φύλλωμα. Εμφανίζονται συχνότερα σε ζεστές και ξηρές συνθήκες και μπορούν να εξαπλωθούν γρήγορα σε γειτονικά φυτά. Συνήθως εντοπίζονται στην κάτω πλευρά των φύλλων, γι’ αυτό και ο έλεγχος πρέπει να γίνεται εκεί με προσοχή. Αρχικά, ο καθαρισμός των φύλλων με ένα υγρό πανί μπορεί να μειώσει τον πληθυσμό τους, ενώ στη συνέχεια συνιστάται ψεκασμός με φυτικό έλαιο neem (φυσικό εκχύλισμα μεεντομοαπωθητική και εντομοκτόνο δράση), ή σαπούνι για ψεκασμό στα φυτά. Η εφαρμογή χρειάζεται επανάληψη κάθε 7 με 10 ημέρες, ώστε να διακοπεί ο κύκλος αναπαραγωγής των παρασίτων.