Ένα από τα πιο ιδιαίτερα τοπία της Βόρειας Εύβοιας κρύβεται στην περιοχή του Μαντουδίου και του Προκοπίου. Εκεί όπου για δεκαετίες κυριαρχούσε η εξορυκτική δραστηριότητα, η φύση ανέλαβε σταδιακά να «ξαναγράψει» το τοπίο, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα που σήμερα εντυπωσιάζει με την εικόνα και τη βιοποικιλότητά του.
Πρόκειται για τις περίφημες Λίμνες Μεταλλείων, ένα σύμπλεγμα από 14 λίμνες διαφορετικού μεγέθους, οι οποίες σχηματίστηκαν στις παλιές εξορυκτικές εγκαταστάσεις μετά την εγκατάλειψη της δραστηριότητας.
Η ιστορία της περιοχής συνδέεται με την εξόρυξη και την επεξεργασία λευκόλιθου, ενός ανθρακικού ορυκτού του μαγνησίου.
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, η μεταλλευτική δραστηριότητα γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη, προσφέροντας σημαντική οικονομική άνθηση στην ευρύτερη περιοχή του Μαντουδίου.
Η βιομηχανία παρέμεινε για χρόνια ιδιαίτερα σημαντική, όμως σταδιακά αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα. Οι προσπάθειες ανάκαμψης δεν απέδωσαν, μεταξύ άλλων λόγω της δυσκολίας εντοπισμού νέων κοιτασμάτων, και το 2001 μπήκε οριστικά τέλος στη συγκεκριμένη παραγωγική δραστηριότητα.
Πίσω έμεινε μια τεράστια έκταση, περίπου 10.000 στρεμμάτων, με βαθιές εκσκαφές και κρατήρες που θύμιζε «σεληνιακό» τοπίο.
Η φύση επέστρεψε και δημιούργησε 14 λίμνες
Με την απομάκρυνση της ανθρώπινης δραστηριότητας, το τοπίο άρχισε σταδιακά να αλλάζει.
Η βλάστηση επανεμφανίστηκε, σχηματίστηκαν υγροτοπικές εκτάσεις και μέσα στις παλιές εξορύξεις δημιουργήθηκαν 14 υδάτινοι σχηματισμοί, μετατρέποντας μια περιοχή που κάποτε αποτελούσε σύμβολο βιομηχανικής δραστηριότητας σε έναν ξεχωριστό φυσικό χώρο.
Οι περισσότερες λίμνες παρουσιάζουν σημαντικό βάθος, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει τα 70-80 μέτρα. Το μεγάλο βάθος συνδέεται με το σημείο όπου κατά τη διάρκεια των εξορύξεων συναντούσαν τον υδροφόρο ορίζοντα, γεγονός που περιόριζε την περαιτέρω εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.
Σήμερα, το σκηνικό είναι εντελώς διαφορετικό. Πικροδάφνες, άγρια καλάμια, πεύκα και πλατάνια έχουν καλύψει σημαντικό μέρος της περιοχής, ενώ οι λίμνες αποτελούν καταφύγιο για διάφορα είδη της άγριας ζωής.
Πουλιά, χελώνες και ψάρια βρίσκουν πλέον εκεί τις κατάλληλες συνθήκες για να ζήσουν, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα που αναπτύχθηκε μέσα από φυσικές διεργασίες πάνω σε ένα πρώην βιομηχανικό τοπίο.
Δύο συμπλέγματα λιμνών στη Βόρεια Εύβοια
Η περιοχή που καταλαμβάνουν οι λίμνες εκτείνεται σε περίπου 1.000 στρέμματα από την έκταση των παλιών μεταλλείων.
Οι υδάτινοι σχηματισμοί χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο βασικά συμπλέγματα. Το πρώτο βρίσκεται ανάμεσα στο Μαντούδι και το Προκόπι, στη θέση που είναι γνωστή ως «Παρασκευόρεμα». Το δεύτερο εντοπίζεται στις πλαγιές του Καντηλιού, ανάμεσα στις περιοχές Δαφνώνα, Τρούπι, Κάκαβος, Σπαθάρι και Καλύβια.
Το αποτέλεσμα είναι ένα τοπίο που δύσκολα παραπέμπει στην εικόνα που είχε η περιοχή όταν λειτουργούσαν τα μεταλλεία. Οι λίμνες, οι δασωμένες πλαγιές και η άγρια βλάστηση δημιουργούν ένα σκηνικό που έχει οδηγήσει αρκετούς επισκέπτες να το παρομοιάσουν, τηρουμένων των αναλογιών, ακόμη και με τοπία των Άλπεων.
Πώς θα φτάσετε στις Λίμνες Μεταλλείων
Η πρόσβαση από την Αθήνα είναι σχετικά εύκολη, με τη διαδρομή να διαρκεί περίπου δύο ώρες, ανάλογα με την κίνηση και το σημείο εκκίνησης.
Αφού περάσετε στην Εύβοια και φτάσετε στη Χαλκίδα, ακολουθείτε πορεία προς τη βόρεια Εύβοια, με προορισμό το Μαντούδι. Η απόσταση από τη Χαλκίδα μέχρι το Μαντούδι είναι περίπου 58 χιλιόμετρα.
Οι Λίμνες Μεταλλείων αποτελούν σήμερα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η φύση μπορεί να μεταμορφώσει έναν χώρο που είχε διαμορφωθεί έντονα από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Δείτε αεροφωτογραφίες από την Eurokinissi:
