Η Ελλάδα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» -Οι ασύλληπτες επιδόσεις του, σε ποιους απευθύνεται

Στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στην επιστημονική έρευνα επενδύει η Ελλάδα, με τη χώρα να περνά σε νέα εποχή με τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο».

Με ομιλία του ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, εγκαινίασε χθες τη νέα εθνική υποδομή υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων «Δαίδαλος», η οποία υπόσχεται να ενισχύσει την έρευνα, την καινοτομία και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).

Τι είναι και πώς λειτουργεί ο «Δαίδαλος»

Ο «Δαίδαλος» είναι υπερυπολογιστής γενικού σκοπού, που μπορεί να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων και να εκτελεί πολύπλοκους υπολογισμούς με μεγάλη ταχύτητα. Βασίζεται στην αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE), με επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης.

Η ΤΝ είναι ένα από τα βασικά πεδία αξιοποίησής του, όμως οι δυνατότητές του καλύπτουν και την υπολογιστική φυσική και χημεία, τη βιολογία, τη μετεωρολογία, την κλιματική έρευνα, την ενέργεια, τις μεταφορές, τη βιομηχανία και την κυβερνοασφάλεια.

Σε ποιους απευθύνεται, οι τομείς που θα επηρεάσει

Η υποδομή θα είναι διαθέσιμη στην ελληνική και ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα, σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, σε νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στη βιομηχανία και στον δημόσιο τομέα.

Ενδεικτικά:

• Υγεία: εκπαίδευση μοντέλων ΤΝ με ανωνυμοποιημένα δεδομένα για έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών και εργαλεία εξατομικευμένης ιατρικής.
• Πολιτική προστασία: σύνθετα κλιματικά μοντέλα για την κατανόηση ακραίων καιρικών φαινομένων και την πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιάς.
• Επιχειρηματικότητα: προσομοιώσεις νέων προϊόντων ή παραγωγικών διαδικασιών, με λιγότερο χρόνο δοκιμών πριν από την παραγωγή.

Θα υποστηρίζει επίσης την ανάπτυξη παραγωγικής ΤΝ και μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, με εφαρμογές στην ελληνική γλώσσα, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και στην πολιτιστική κληρονομιά.

Μητσοτάκης: Από το gov.gr στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Στην ομιλία του ο πρωθυπουργός περιέγραψε τη διαδρομή της χώρας: «Το ταξίδι της Ελλάδος από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία ήταν και παραμένει συναρπαστικό. Το 2019 ξεκινήσαμε με μια απλή σχετικά ιδέα, από μια κεντρική πύλη, το gov.gr, να κάνουμε πιο εύκολη την επικοινωνία πολίτη, επιχειρήσεων με το κράτος.

Όμως, από τη στιγμή που η ΤΝ μπήκε στη ζωή μας ήταν σαφές ότι έπρεπε να περάσουμε στο επόμενο βήμα: πώς την αξιοποιούμε, όχι μόνο για να παρέχουμε καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες μας, αλλά για να δημιουργήσουμε υποδομές που θα μας επιτρέψουν να είμαστε στην πρώτη γραμμή αυτής της επανάστασης».

Τόνισε επίσης ότι η επένδυση αυτή λειτουργεί και ως ασπίδα: «Αν δεν επενδύσουμε σε τεχνολογίες αυτού του είδους, μπορεί να είμαστε ευάλωτοι σε κάποιον που μπορεί να θέλει να μας κόψει την πρόσβαση στην τεχνολογία».

Οι ασύλληπτες επιδόσεις του «Δαίδαλου»

Με μετρημένη επίδοση 85,69 PetaFlops (μονάδα ταχύτητας των υπερυπολογιστών, όπου 1 PetaFlop ισούται με ένα τετράκις εκατομμύριο πράξεις το δευτερόλεπτο), ο «Δαίδαλος» είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει ποτέ η Ελλάδα.

Στη διεθνή κατάταξη TOP500 βρίσκεται στην 31η θέση, ενώ στη λίστα Green500, που μετρά την ενεργειακή αποδοτικότητα, ανεβαίνει στην 23η.

Όπως επισημαίνεται, η χώρα εντάσσεται πλέον στις 14 χώρες του κόσμου με τόσο ισχυρή παρουσία στην κατάταξη των υπερυπολογιστών.

Το μηχάνημα στεγάζεται στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, μέσα στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Ο χώρος των περίπου 1.500 τ.μ., αναγνωρισμένο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, μετατράπηκε σε υποδομή υψηλής τεχνολογίας με εγκατεστημένη ισχύ 6,3 MVA, η οποία πληροί τις απαιτήσεις διαθεσιμότητας και αξιοπιστίας του Uptime Institute.

Για την ενεργειακή κάλυψη της εγκατάστασης λειτουργεί στο πάρκο και φωτοβολταϊκό 2 MWp για ιδιοκατανάλωση, ενώ η υγρή ψύξη και η δυνατότητα ελεύθερης ψύξης για το μεγαλύτερο μέρος του έτους περιορίζουν την ενέργεια που απαιτείται.

Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 58,9 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ και υλοποιήθηκε σε δύο στάδια από την ΕΔΥΤΕ (GRNET). Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε τον υπολογιστικό εξοπλισμό, τα συστήματα αποθήκευσης, το λογισμικό και την εκπαίδευση, με προϋπολογισμό 41 εκατ. ευρώ, ενώ η MainSys ανέλαβε τις ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές και το κέντρο δεδομένων, με 17,9 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση προήλθε από το Ταμείο Ανάκαμψης («Ελλάδα 2.0», NextGenerationEU) και την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC.

Ο «Δαίδαλος» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού «PHAROS AI Factory», ενός από τα πρώτα εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης του ευρωπαϊκού δικτύου.

Ο υπερυπολογιστής προσφέρει την ισχύ και το «PHAROS» τη συνδυάζει με δεδομένα, τεχνογνωσία, εργαλεία, εκπαίδευση και υποστήριξη, με προτεραιότητα στην υγεία, στη γλώσσα και τον πολιτισμό και στη βιωσιμότητα. Στόχος είναι η ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της χώρας και η ανάπτυξη εγχώριων μοντέλων και εφαρμογών.

Οι πρώτοι χρήστες θα αποκτήσουν πρόσβαση σταδιακά μέσα στον Δεκέμβριο, μετά την πλήρη παραμετροποίηση του συστήματος. Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν προτάσεις έργων μέσω προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ και της EuroHPC και, όπου προβλέπεται, μέσω του PHAROS, και η αξιολόγησή τους θα γίνεται με βάση την επιστημονική ή τεχνολογική αξία, τις υπολογιστικές ανάγκες και τη διαθεσιμότητα πόρων. Οι ακριβείς όροι και προθεσμίες θα ανακοινωθούν με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας.

Όσο για το κοινό, ο χώρος έχει σχεδιαστεί ώστε να δέχεται επισκέψεις, αλλά η πρόσβαση στον εξοπλισμό είναι ελεγχόμενη και οι οργανωμένες επισκέψεις θα ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο.