Σε μια περίοδο όπου η υγεία των παιδιών και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν κεντρικές προτεραιότητες της κοινωνίας, ένα νέο, καινοτόμο εκπαιδευτικό πρόγραμμα κάνει τα πρώτα του βήματα στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα «Υγιείς Καρδιές – Χαρούμενα Παιδιά, Δυνατός Πλανήτης» εντάσσεται πιλοτικά στην Πρώιμη Παρέμβαση υπό την αιγίδα του Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί από την Ελληνική Ομοσπονδία Συλλόγων Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών-Νηπιαγωγείων και ΚΔΠΑ (ΕΟΣΙΠΑΙΣ) με τον συντονισμό της Προέδρου της ΕΟΣΙΠΑΙΣ Χαράς Σελλή και την επιστημονική επιμέλεια και σχεδιασμό της εκπαιδευτικού, Ειρήνης Βασιλάκη, εξειδικευμένης στη βιωματική μάθηση και της επίσης εκπαιδευτικού – βιολόγου. Κωνσταντίνας Καττή.
Η πρόληψη ξεκινά από νωρίς
Η βασική φιλοσοφία του προγράμματος είναι απλή αλλά ουσιαστική: η πρόληψη θεμελιώνεται στα πρώτα χρόνια της ζωής. Μέσα από ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο αλλά ταυτόχρονα βιωματικό πλαίσιο, επιδιώκεται η διαμόρφωση παιδιών με υγιείς συνήθειες, ισορροπημένη ανάπτυξη και περιβαλλοντική συνείδηση.
Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας 2021–2027, ευθυγραμμίζεται με το Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Προσχολικής Αγωγής και συνδέεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, μετατρέποντας τις διεθνείς κατευθύνσεις σε καθημερινή εκπαιδευτική πράξη.
Ολιστική ανάπτυξη μέσα από την εμπειρία
Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκεται η ολιστική ενδυνάμωση του παιδιού. Θέματα όπως η διατροφή, η σωστή μάσηση, η αναπνοή, η στάση σώματος, η συναισθηματική ανάπτυξη και η περιβαλλοντική ευαισθησία αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία.
Για παράδειγμα, η εκπαίδευση στη σωστή μάσηση δεν αφορά μόνο τη διατροφή, αλλά συμβάλλει στη στοματοκινητική ανάπτυξη, στη βελτίωση του λόγου και στην καλλιέργεια της αυτορρύθμισης.
Αντίστοιχα, η συνειδητή ρινική αναπνοή συνδέει το παιδί με το σώμα του και την ποιότητα του περιβάλλοντος στο οποίο ζει.
Μάθηση μέσα από παιχνίδι και δράση
Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσα από βιωματικές δραστηριότητες:
- παιχνίδια ρόλων
- αφήγηση παραμυθιών
- μικρομαγειρική
- ανακύκλωση και κομποστοποίηση
Τα παιδιά ανακαλύπτουν έμπρακτα ότι η φροντίδα του σώματος και η φροντίδα της Γης είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Μαθαίνουν ότι όπως το σώμα επεξεργάζεται την τροφή, έτσι και ο πλανήτης «μεταμορφώνει» ό,τι δέχεται από τον άνθρωπο
Καινοτομία με κοινωνικό αποτύπωμα
Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στη σύνδεση διαφορετικών πεδίων σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Για πρώτη φορά, η πρόληψη υγείας, η εκπαίδευση στη μάσηση, η συναισθηματική νοημοσύνη και η περιβαλλοντική εκπαίδευση συνδυάζονται σε μια συνεκτική προσέγγιση για την προσχολική ηλικία. Η μάθηση παύει να είναι θεωρητική και γίνεται εμπειρία: κίνηση, συνεργασία, ρυθμός και συναίσθημα.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει η οικογένεια. Μέσα από ειδικά σχεδιασμένο υλικό και θεματικά εργαστήρια, ενισχύεται η σύνδεση σχολείου και σπιτιού. Στόχος είναι η δημιουργία μιας κοινής στάσης ζωής, ώστε τα παιδιά να βιώνουν συνέπεια και συνέχεια στην καθημερινότητά τους. Η αξιολόγηση του προγράμματος είναι διαμορφωτική και παιδοκεντρική. Βασίζεται στην παρατήρηση και στη συνεργασία με τους γονείς, δίνοντας έμφαση στην ατομική εξέλιξη κάθε παιδιού και όχι στη σύγκριση.
Σε δήλωσή της στο iefimerida.gr η υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, Δόμνα Μιχαηλίδου, αναφέρει:
«Το πρόγραμμα “Υγιείς Καρδιές – Χαρούμενα Παιδιά, Δυνατός Πλανήτης” αναδεικνύει πόσο καθοριστική είναι η προσχολική ηλικία για τη διαμόρφωση βασικών δεξιοτήτων και συνηθειών που συνδέονται με την υγεία και την ευεξία. Η διατροφή, η κίνηση, η συναισθηματική ισορροπία και η σχέση με τη φύση διαμορφώνουν από πολύ νωρίς την καθημερινότητα των μικρών παιδιών και τον τρόπο με τον οποίο γνωρίζουν τον κόσμο γύρω τους.
Γι’ αυτό έχει τόσο μεγάλη αξία οι παιδικοί σταθμοί να προσφέρουν ένα περιβάλλον που καλλιεργεί τη συμμετοχή, ενθαρρύνει την ανακάλυψη, στηρίζει τις μικρές καθημερινές κατακτήσεις και συμβάλλει στην καλλιέργεια της αυτονομίας και της αυτοπεποίθησης.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση, ένα οικογενειοκεντρικό πρόγραμμα για παιδιά έως 6 ετών, που δίνει τη δυνατότητα στήριξης με έως 20 συνεδρίες τον μήνα, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παιδιού. Πρόκειται για μια παρέμβαση που έρχεται την περίοδο που διαμορφώνονται βασικά στοιχεία της ανάπτυξης και μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία του παιδιού, όχι μόνο ως προς τις δεξιότητές του αλλά και ως προς την καθημερινότητά του. Αυτός είναι και ο κοινός πυρήνας αυτών των πρωτοβουλιών: να δίνουμε από νωρίς τα κατάλληλα εφόδια, τη φροντίδα και τα στηρίγματα που βοηθούν κάθε παιδί να προχωρά με περισσότερη ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και περισσότερες δυνατότητες για το μέλλον».
Σε δική του δήλωση στο iefimerida.gr για το πρόγραμμα ο γενικός γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, Κωνσταντίνος Γλούμης – Ατσαλάκης, αναφέρει:
“Η έγκαιρη επένδυση στην πρώιμη παιδική ηλικία αποτελεί μια από τις πιο αποτελεσματικές πολιτικές κοινωνικής συνοχής. Μέσα από την ανάπτυξη υπηρεσιών πρώιμης παρέμβασης για παιδιά έως 6 ετών, δίνουμε έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση αναπτυξιακών δυσκολιών και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων των παιδιών στο φυσικό τους περιβάλλον, σε στενή συνεργασία με τις οικογένειες και τους επαγγελματίες της εκπαίδευσης. Παράλληλα, αντιμετωπίζουμε ολιστικά και κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας, όπως η παιδική παχυσαρκία, μέσα από παιδαγωγικά προγράμματα που ενθαρρύνουν υγιεινές συνήθειες και ενεργό τρόπο ζωής από νωρίς. Η ανταλλαγή καλών πρακτικών και η συνέργεια των εμπλεκόμενων φορέων ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών μας. Με στρατηγικό σχεδιασμό και συνέπεια, δημιουργούμε ένα πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά κάθε παιδί, συμβάλλοντας στη μείωση των ανισοτήτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής από τα πρώτα χρόνια”.