Τρεις υποθέσεις στις οποίες η ιατροδικαστική εξέταση άλλαξε την πορεία της υπόθεσης. Πισπιρίγκου, Μουρτζούκου και τώρα ο Κολωνός.
Η υπόθεση του θανάτου της 31χρονης στον Κολωνό στις 28 Φεβρουαρίου, και οι διαδοχικές αλλαγές στην ιατροδικαστική εκτίμηση βάση των εγγράφων που έχει στη διάθεσή του το iefimerida, επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης: πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των ιατροδικαστών και πόσο μεγάλες μπορεί να είναι οι συνέπειες όταν οι αρχικές εκτιμήσεις αποδεικνύονται λανθασμένες.
Στην υπόθεση του Κολωνού, για τον 38χρονο σύντροφό της γυναίκας που βρέθηκε νεκρή, η εικόνα που σχηματίστηκε τις πρώτες ώρες μετά τον θάνατό της άλλαξε μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα. Αρχικά σε βάρος του ασκήθηκε ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία με δόλο σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, για διακοπή κύησης, για διακεκριμένη περίπτωση ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης κατ’ εξακολούθηση και για παράνομη προμήθεια και κατοχή αναβολικών.
Η κατηγορία της διακοπής κύησης, όμως, αποσύρθηκε σχεδόν μία ώρα αργότερα, όταν προέκυψαν νεότερα στοιχεία από την ιατροδικαστική εξέταση.
Σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, ο ιατροδικαστής στην αρχική του εκτίμηση ανέφερε ότι η 31χρονη «παρείχε την εντύπωση εγκυμονούσας κατά τον τέταρτο με πέμπτο μήνα κύησης».
Σημείωνε δε ότι με βάση τα πρώτα ευρήματα ο θάνατος δεν φαινόταν να έχει επέλθει από παθολογικά αίτια εκφράζοντας την ανησυχία του «ως προς την τέλεση εγκληματικής ενέργειας».
Η εικόνα αυτή άλλαξε πλήρως 2 ημέρες αργότερα. Σε συμπληρωματική κατάθεσή του στην αστυνομία, στις 2 Μαρτίου, μετά τη διενέργεια νεκροψίας – νεκροτομής, ο ίδιος ιατροδικαστής ανέφερε ότι οι κακώσεις που εντοπίστηκαν δεν προκάλεσαν εσωτερική αιμορραγία ικανή να επιφέρει τον θάνατο.
Παράλληλα, αναθεώρησε πλήρως την αρχική εκτίμηση περί εγκυμοσύνης, επισημαίνοντας ότι η διάταση της κοιλιάς οφειλόταν τελικά σε μεγάλη ποσότητα ασκιτικού υγρού, αποτέλεσμα προχωρημένης κίρρωσης του ήπατος.
Την επόμενη ημέρα, 3/3/2026, καταθέτοντας ενώπιον της ανακρίτριας, ανέφερε ότι τα τραύματα ήταν συμβατά με πτώση και πρόσκρουση στα σκαλοπάτια, σημειώνοντας ότι στο σημείο είχε βρεθεί αίμα. Ως εξήγηση ίσως για τις αρχικές εκτιμήσεις του ανέφερε ότι… «ο φωτισμός της οικίας δεν ήταν επαρκής» κατά την πρώτη εξέταση.
Στην ίδια κατάθεση, επιφυλασσόμενος για το τι θα δείξουν οι τοξικολογικές- ιστολογικές εξετάσεις, υπογράμμιζε ότι η προχωρημένη κίρρωση του ήπατος μπορούσε να προκαλέσει έντονη αδυναμία και καταβολή δυνάμεων, γεγονός που ενδεχομένως να οδήγησε την 31χρονη σε πτώση.
Τόνιζε, πάντως, ότι τα τραύματα από την πτώση δεν ήταν από μόνα τους ικανά να προκαλέσουν τον θάνατο. «Δεν αποκλείεται η πτώση της στα σκαλιά να είναι αποτέλεσμα της δυσλειτουργίας που έφερε η κίρρωση του ήπατος στον οργανισμό της, καθώς η κόπωση και η αδυναμία είναι ένα από τα βασικά της συμπτώματα της …. Η πτώση της στο σκαλάκι δεν είναι από μόνη της ικανή να φέρει το θάνατό της καθώς δεν έπληξε κύρια ζωτικά όργανα ούτε τον εγκέφαλο της, ούτε προκάλεσε κάποιο κάταγμα μακροσκοπικώς ορατό στα οστά του κρανίου. Το ήπαρ της θανούσης ήταν σε τέτοιο προχωρημένο στάδιο κίρρωσης που μοναδική θεραπεία ήταν η μεταμόσχευση».
Με τα δεδομένα αυτά, μετά την απολογία του ο 38χρονος κρίθηκε προσωρινά κρατούμενος για τη διακεκριμένη περίπτωση ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης κατ’ εξακολούθηση (καθώς βρέθηκαν και παλαιότερα χτυπήματα στο σώμα του θύματος) και όχι για ανθρωποκτονία.
Εξέλιξη που αναδεικνύει, για ακόμη μία φορά, τον κρίσιμο ρόλο των ιατροδικαστών στην ποινική διαδικασία. Οι εκτιμήσεις τους συχνά αποτελούν το βασικό θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζονται οι ποινικές διώξεις και οι δικαστικές αποφάσεις. Όταν αυτές οι εκτιμήσεις αλλάζουν ή αποδεικνύονται εσφαλμένες, η επίδραση στη δικαστική πορεία μιας υπόθεσης μπορεί να είναι καθοριστική.
Πισπιρίγκου-Μουρτζούκου και τα λάθη των ιατροδικαστών
Το ζήτημα έχει τεθεί έντονα τα τελευταία χρόνια και σε άλλες δύο περιπτώσεις που συγκλόνισαν το πανελλήνιο. Στην υπόθεση της Ρούλας Πισπιρίγκου, οι αρχικές ιατροδικαστικές εκτιμήσεις για τους θανάτους των κοριτσιών της δεν είχαν αποδώσει εγκληματική ενέργεια, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα η έρευνα να κινηθεί με καθυστέρηση. Έπρεπε να πεθάνει και το τρίτο της παιδί για να γίνουν νέες πραγματογνωμοσύνες και επανεξέταση των στοιχείων που κατέληξαν σε διαφορετικά συμπεράσματα, τα οποία οδήγησαν τελικά στην παραπομπή και καταδίκη της σε τρις ισόβια.
Αντίστοιχη υπόθεση ήταν κι αυτή της Ειρήνης Μουρτζούκου: πέντε μωρά νεκρά που ο θάνατός τους αρχικά αποδόθηκε σε παθολογικά αίτια. Κι αν δεν ήταν η δημοσιογραφική έρευνα και επιμονή ίσως να μην είχε αποκαλυφθεί ποτέ τι πραγματικά συνέβη. Ότι σε όλες τις περιπτώσεις ( η κατηγορούμενη έχει ομολογήσει για τους 4 θανάτους) το δικό της χέρι ήταν που πήρε τη ζωή αυτών των παιδιών.
Το ξήλωμα των ιατροδικαστών της Πάτρας και η παραπομπή των υπολοίπων εμπλεκομένων
Οι εν λόγω δύο υποθέσεις μάλιστα αποτέλεσαν τον «καταλύτη» για το «ξήλωμα» της ιατροδικαστικής Πατρών, την παραπομπή εμπλεκόμενων ιατροδικαστών στη δικαιοσύνη αλλά και παρεμβάσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης όσον αφορά στη λειτουργία των ιατροδικαστικών υπηρεσιών.
Με βάση τα παραπάνω, γεγονός είναι πάντως πως κάθε τέτοια υπόθεση επαναφέρει το ίδιο ερώτημα: πόσο μπορούμε να εμπιστευτούμε τους ιατροδικαστές; Διότι όταν το πρώτο συμπέρασμα σε μια τόσο κρίσιμη διαδικασία αποδεικνύεται λανθασμένο, το κόστος δεν είναι μόνο επιστημονικό.
Τα λάθη, οι αστοχίες ή οι πρόωρες ιατροδικαστικές εκτιμήσεις, δύναται να καθυστερήσουν την αποκάλυψη ενός εγκλήματος, να στρέψουν την έρευνα σε λάθος κατεύθυνση ή, ακόμη χειρότερα, να στείλουν αθώους στη φυλακή για αδικήματα που δεν διέπραξαν με συνέπεια την περαιτέρω απώλεια της ήδη κλονισμένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς την δικαιοσύνη.