Σε φάση ταχείας ανάπλασης βρίσκεται η Θεσσαλονίκη με την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής, που εστιάζουν στη βελτίωση του οδικού και συγκοινωνιακού της χάρτη, και στην αναβάθμιση των δομών Υγείας και Παιδείας.
Ο πρωθυπουργός κατά τη χθεσινή του επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη υποσχέθηκε μια «τελείως διαφορετική πόλη από πλευράς μεγάλων έργων υποδομής», ενώ ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τη συμπρωτεύουσα προβλέπει παρεμβάσεις με στόχο την αναβάθμιση της πόλης και συνολικά της Βορείου Ελλάδας ως κόμβος οικονομίας, εμπορίου και πολιτισμού.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τη Θεσσαλονίκη
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται ένα πλέγμα παρεμβάσεων στις δημόσιες συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης, με αιχμή την κατασκευή του Μετρό και τον διπλασιασμό του στόλου των αστικών λεωφορείων, για την ουσιαστική βελτίωση των μετακινήσεων στην πόλη.
Το εμβληματικότερο έργο είναι το Μετρό της Θεσσαλονίκης. Με τη λειτουργία του βελτιώθηκε ουσιαστικά η ποιότητα των μετακινήσεων των κατοίκων και των επισκεπτών. Με βάση τα στοιχεία του ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ, η κίνηση των οχημάτων στο κέντρο της πόλης μειώθηκε κατά τουλάχιστον 15% και περιορίστηκαν οι εκπομπές ρύπων, ενώ σε λίγους μήνες, θα παραδοθεί σε λειτουργία η επέκταση στην Καλαμαριά, η οποία θα προσθέσει 4,8 χλμ. γραμμής και 5 νέους σταθμούς (Νομαρχία, Καλαμαριά, Αρετσού, Νέα Κρήνη, Μίκρα). Η νέα γραμμή εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί καθημερινά περίπου 85 χιλιάδες επιβάτες και αναμένεται επιπλέον μείωση του αριθμού των κυκλοφορούντων οχημάτων στο κέντρο της πόλης κατά περίπου 10.500 αυτοκίνητα ημερησίως. Πρόκειται εκ των πραγμάτων για ένα δύσκολο τεχνικό έργο, που αφορά στη σύνδεση της επέκτασης στη βασική γραμμή του Μετρό, ενός υπερσύγχρονου μέσου το οποίο λειτουργεί χωρίς οδηγό και υποστηρίζεται από ένα πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι απαιτείται να εξασφαλιστεί η πλήρης συμβατότητα των συστημάτων, να γίνουν οι δοκιμές και ακολούθως, η πιστοποίηση του δικτύου από διεθνώς αναγνωρισμένο οργανισμό. Στόχος είναι να τελειώσει το έργο έως το καλοκαίρι.
«Τρέχει» ο Flyover
Υψίστης σημασίας έργο για τη συμπρωτεύουσα αποτελεί η Υπερυψωμένη Λεωφόρος Ταχείας Κυκλοφορίας, που αποτελεί το πιο καινοτόμο οδικό έργο που υλοποιείται αυτή τη στιγμή σε ολόκληρη τη χώρα, προϋπολογισμού 462.768.000 ευρώ. Όποιος διέρχεται από τον Περιφερειακό, παρατηρεί τα εργοτάξια σε πλήρη δραστηριότητα, καθημερινά και νυχθημερόν. Το 50% του φυσικού αντικειμένου του έργου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και ο ρυθμός θα ενταθεί, καθώς έχουν αναπτυχθεί και τα δύο καλούπια. Με την ολοκλήρωση του οδικού άξονα, εντός χρονοδιαγράμματος (Μάιος 2027) προβλέπεται να διπλασιαστεί η χωρητικότητα του οδικού δικτύου, από 5 σε 10 χιλιάδες οχήματα, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και τις περιφερειακές ροές. Αντικείμενο του έργου του Flyover είναι η κυκλοφοριακή αναβάθμιση και αστικοποίηση της εσωτερικής Περιφερειακής Οδού Θεσσαλονίκης στο τμήμα από τον Α/Κ K5 (Νοσοκομείο Παπαγεωργίου) έως τον Α/Κ Κ12 (σύνδεση με Ε.Ο. Θεσσαλονίκης – Μουδανιών) με την κατασκευή μιας Υπερυψωμένης Ταχείας Λεωφόρου μήκους 13 χλμ. η οποία αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά τις κυκλοφοριακές συνθήκες της πόλης. Περιλαμβάνονται 9 ανισόπεδοι κόμβοι, 8 νέες γέφυρες και 3 νέες σήραγγες.
«Είμαι απολύτως σίγουρος ότι όταν τελειώσει και ολοκληρωθεί, περίπου σε έναν χρόνο και κάτι από τώρα, οι Θεσσαλονικείς θα πουν “χαλάλι, άξιζε την ταλαιπωρία”. Είναι πραγματικά μία πολύ σημαντική παρέμβαση, ένας αστικός αυτοκινητόδρομος δωρεάν, ο οποίος θα διευκολύνει ουσιαστικά το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Θεσσαλονίκης», τόνισε ο πρωθυπουργός κατά την χθεσινή του επίσκεψη στο εργοτάξιο του Flyover. Στο ίδιο πλαίσιο, στον ΟΑΣΘ «τρέχει» το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του στόλου με νέα λεωφορεία αντιρρυπαντικής τεχνολογίας.
Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης
Ένας από τους σταθμούς στην χθεσινή επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη ήταν ο Λιμένας Θεσσαλονίκης, όπου ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την εξέλιξη του επενδυτικού προγράμματος του ΟΛΘ και την πορεία υλοποίησης του έργου επέκτασης του Προβλήτα 6. Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε μάλιστα το λιμάνι ως την «κρυφή προίκα» της Θεσσαλονίκης και συνολικά της Βόρειας Ελλάδας. Στα μέσα του 2029 εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο το έργο της επέκτασης της 6ης προβλήτας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, που θα αναβαθμίσει σημαντικά την εμπορική και γεωπολιτική του σημασία, ενώ εντός του ίδιου χρονοδιαγράμματος ή το αργότερο έως το 2030 εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί και τα έργα σύνδεσης με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. Τον περασμένο Ιανουάριο έπεσαν οι υπογραφές για τη σύμβαση για την κατασκευή του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη, που σηματοδοτεί την έναρξη υλοποίησης ενός έργου εθνικής και ιστορικής σημασίας. Το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος κατασκευάζεται στον χώρο του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, σημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μνήμη των εκτοπισμένων Εβραίων της πόλης κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το υπό κατασκευή μουσείο, στη δυτική είσοδο της πόλης, αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη μνήμη, αλλά και μοχλό ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή, αλλάζοντας συνολικά την εικόνα της εισόδου της Θεσσαλονίκης.
Σχολική στέγη και Υγεία
Εξαιρετική βαρύτητα δίνεται από το Υπουργείο Υποδομών στο το πεδίο της σχολικής στέγης. Ενδεικτικά, αυτή την στιγμή υλοποιούνται μέσω ΣΔΙΤ 17 σχολεία στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας από την ΚΤΥΠ (16 εξ αυτών στον Νομό Θεσσαλονίκης και ένα στον Νομό Πιερίας). Πρόκειται για σύγχρονες σχολικές μονάδες που καλύπτουν όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, σχεδιασμένες με υψηλές προδιαγραφές ενεργειακής αποδοτικότητας, αντισεισμικής θωράκισης, πλήρους προσβασιμότητας και ψηφιακών υποδομών. Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, μέσω της ΚΤΥΠ, υλοποιεί και το Πρόγραμμα Ανακαίνισης Σχολικών Κτιρίων «Μαριέττα Γιαννάκου». Στην πρώτη φάση του προγράμματος ανακαινίσθηκαν 80 σχολεία στην Κεντρική Μακεδονία και το πρόγραμμα θα συνεχιστεί.
Στον κρίσιμο τομέα της Δημόσιας Υγείας υπό κατασκευή είναι το Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΙΣΝ στο Φίλυρο, το πρώτο αποκλειστικά παιδιατρικό Νοσοκομείο εκτός Αθηνών, που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός της επόμενης χρονιάς. Το νέο Νοσοκομείο, το οποίο σχεδιάζεται στη φιλοσοφία του «campus», περιλαμβάνει υπερσύγχρονες κλινικές υπηρεσίες, εξειδικευμένα τμήματα και τελευταίας τεχνολογίας ιατρικό εξοπλισμό και θα παρέχει δευτεροβάθμιες ιατρικές υπηρεσίες και τριτοβάθμια παιδιατρική περίθαλψη όχι μόνο στην πόλη της Θεσσαλονίκης, αλλά σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα. Στις αρχές του 2028 θα παραδοθεί το νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο», δυναμικότητας 425 κλινών, με τα δύο νέα νοσοκομεία να βελτιώνουν τον χάρτη της δημόσιας Υγείας της συμπρωτεύουσας. Παράλληλα τρέχει το έργο ανέγερσης ανεξάρτητου κτιρίου αφιερωμένου σε κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες και εργαστήρια της Αιματολογικής Κλινικής, καθώς και Ειδικής Νοσηλευτικής Μονάδας 11 κλινών – μονώσεων για εσωτερικούς ασθενείς στο Νοσοκομείο «Παπανικολάου» και η επέκταση και αναδιαμόρφωση των χώρων του Τ.Ε.Π. του «Ιπποκρατείου».
Εργασίες για την ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου της ΔΕΘ
Στις αρχές του 2027 τοποθετείται η έναρξη των εργασιών για την ανάπλαση του εκθεσιακού κέντρου ΔΕΘ-Helexpo. Το σχέδιο, που έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία όπου κυριαρχεί η συζήτηση για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, προβλέπει σύγχρονες εκθεσιακές εγκαταστάσεις, την αναβάθμιση του Βελλιδείου σε σύγχρονο συνεδριακό κέντρο και τη δημιουργία ενός μεγάλου χώρου πρασίνου περίπου 120.000 τ.μ., που θα αποτελέσει έναν σημαντικό πνεύμονα πρασίνου στο κέντρο της πόλης, συνδυάζοντας παράλληλα εκθεσιακές και συνεδριακές δραστηριότητες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό κατασκευαστεί πάρκινγκ 600 θέσεων, το οποίο θα καλύψει τις ανάγκες για στάθμευση όχι μόνο της Έκθεσης, αλλά συνολικά του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές ότι εν θα κατασκευαστεί ξενοδοχείο, ούτε θα υπάρχει συμμετοχή ιδιώτη, καθώς το έργο θα υλοποιηθεί αποκλειστικά από εθνικούς πόρους, ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ.
Στο ίδιο πλαίσιο έχει δρομολογηθεί η ανάπτυξη του πρώην στρατοπέδου Γκόνου (έκτασης 672 στρεμμάτων). Η εγγύτητα του ακινήτου με τον λιμένα Θεσσαλονίκης, την Εγνατία οδό και την παρακείμενη σιδηροδρομική υποδομή, καθώς και η γειτνίασή του με τα Βαλκάνια, του προσδίδουν σημαντικά γεωστρατηγικά χαρακτηριστικά, καθώς καταλαμβάνει στρατηγική θέση στη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης, ευρισκόμενο σε κοντινή απόσταση με σημαντικούς οδικούς, σιδηροδρομικούς και ακτοπλοϊκούς κόμβους. Ειδικότερα, βρίσκεται σε απόσταση περίπου 3χλμ. από την Εγνατία Οδό και 500μ. από την σιδηροδρομική γραμμή. Τα εναλλακτικά σενάρια αξιοποίησης του πρώην στρατοπέδου Γκόνου περιλαμβάνουν την ολιστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής του ακινήτου με μείγμα χρήσεων logistics και μεταποίησης και Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου. Παράλληλα, έως το 2027 αναμένεται η δημιουργία ενός περιαστικού δάσους αναψυχής εμβαδού 3.309 στρεμμάτων, που προβλέπει την αναδάσωση και βελτίωση της βλάστησης στη δασική θέση «Ρέμα Μύλος» του δήμου Παύλου Μελά, ενώ σε εξέλιξη είναι το έργο αναδάσωσης και εμπλουτισμού του περιαστικού δάσους Σέιχ Σου, με έκταση 30.858 στρέμματα.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δρομολογεί, ταυτόχρονα, την ανακατασκευή του Δικαστικού Μεγάρου στη Θεσσαλονίκη, ενώ από το 2027 σχεδιάζεται να ξεκινήσει η λειτουργία του νέου Εφετείου που θα στεγαστεί στο χώρο του λιμανιού.
Τα οδικά έργα
Προτεραιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αποτελεί επίσης και η βελτίωση των οδικών προσβάσεων προς τους βασικούς αυτοκινητοδρόμους, ώστε να ενισχυθεί η πολυτροπικότητα των ευρωπαϊκών διαδρόμων, τμήμα των οποίων είναι η Εγνατία Οδός και η ΠΑΘΕ, καθώς και η απρόσκοπτη ροή της εφοδιαστικής αλυσίδας. Συγκεκριμένα, η σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού συνεπάγεται τον εκσυγχρονισμό του Αυτοκινητόδρομου που διατρέχει όλη τη Βόρεια Ελλάδα και σε λίγους μήνες, θα συνδεθεί με τον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας, Ε65, κοντά στα Γρεβενά. Επί της ουσίας, η ολοκλήρωση του βόρειου τμήματος του Ε65 θα απελευθερώσει τεράστια δυναμική για το εμπόριο, τον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό. Πρόκειται για έναν σύγχρονο και ασφαλή αυτοκινητόδρομο, ο οποίος θα συνδέσει απευθείας την ΠΑΘΕ με την Εγνατία Οδό, τη Στερεά Ελλάδα και τη Θεσσαλία με τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο, με ασφάλεια και άνεση. Σύμφωνα με τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, δύο ακόμη σημαντικά οδικά έργα στην Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία έχουν δρομολογηθεί: Η αναβάθμιση του οδικού άξονα που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με την Έδεσσα και η κατασκευή του κάθετου οδικού άξονα Δράμα – Αμφίπολη (Παλαιοκώμη). Στην ενότητα των σιδηροδρομικών έργων προέχει η πλήρης αποκατάσταση της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας – Θεσσαλονίκης, μετά τις καταστροφικές συνέπειες των «Daniel» και «Elias» τον Σεπτέμβριο του 2023. Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη γεωστρατηγική σημασία της πόλης της Θεσσαλονίκης, ως κόμβου του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών που συνδέει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη Μεσόγειο και τα διεθνή δίκτυα.