Τι λέει το πόρισμα Τσεβά για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου -Τι αποκαλύπτει η έρευνα Καλλιβρετάκη, η πολιτική αντιπαράθεση

Τι λέει το πόρισμα Τσεβά για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου -Τι αποκαλύπτει η έρευνα Καλλιβρετάκη, η πολιτική αντιπαράθεση

EΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΛΙΝΑ ΜΠΑΧΑΡΙΔΗ
Πολυτεχνειο τανκ
Το τανκ απέναντι από την πύλη του Πολυτεχνείου / Φωτογραφία: Αρχείο Μ. Νταλούκας

Η συζήτηση για τους νεκρούς της εξέγερσης του Πολυτεχνείου επανέρχεται στο προσκήνιο με αφορμή τις πολιτικές αντιδράσεις που προκάλεσαν οι δηλώσεις του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το πόρισμα Τσεβά του 1974. Τι αναφέρει για τα γεγονότα και τους νεκρούς του Πολυτεχνείου;

Μετά την πτώση της δικτατορίας, στις 5 Σεπτεμβρίου 1974, με την υπ' αριθμόν 1868 παραγγελία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, ανατέθηκε στον εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για τα αιματηρά γεγονότα του Νοεμβρίου 1973.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
 Στιγμιότυπο από τη δίκη των πρωταιτίων της χούντας
Στιγμιότυπο από τη δίκη των πρωταιτίων της χούντας

Στο πλαίσιο της έρευνάς του, ο Δημήτρης Τσεβάς εξέτασε μάρτυρες, συγκέντρωσε έγγραφα και άλλο αποδεικτικό υλικό, πραγματοποίησε αυτοψίες και διερεύνησε τις συνθήκες θανάτου και τραυματισμού πολιτών.

Το πόρισμά του, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 1974, καταγράφει 18 επώνυμες περιπτώσεις νεκρών, καθώς και 16 επιπλέον ανώνυμες περιπτώσεις, για τις οποίες υπήρχαν μαρτυρίες και ενδείξεις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο ίδιος διαχώρισε τις περιπτώσεις σε τρεις κατηγορίες: 15 επισήμως ανακοινωθέντες νεκρούς, τρεις επιπλέον θανάτους που είχαν εξακριβωθεί και 16 ανώνυμες περιπτώσεις που θεωρήθηκε ότι προέκυπταν βάσιμα από τα στοιχεία της έρευνας.

Επομένως, οι 34 περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στο πόρισμα δεν αντιστοιχούν σε 34 πλήρως ταυτοποιημένους νεκρούς. Πρόκειται για περιπτώσεις με διαφορετικό βαθμό αποδεικτικής τεκμηρίωσης.

Ο Τσεβάς, άλλωστε, αναγνωρίζει ρητά ότι ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν είχε εξακριβωθεί.

Στην εισαγωγή του κεφαλαίου για τους νεκρούς επισημαίνει ότι ο φόρος αίματος από την καταστολή της εξέγερσης ήταν βαρύς, ενώ εκφράζει την πεποίθηση ότι οι θάνατοι ήταν περισσότεροι από όσους είχαν ανακοινωθεί επισήμως.

Παράλληλα, σημειώνει ότι, παρά τη δημόσια έκκληση για αναφορά περιστατικών θανάτων ή εξαφανίσεων, δεν προέκυψαν νέες καταγγελίες μέσω αυτής της διαδικασίας. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η απουσία τέτοιων καταγγελιών δεν αποδεικνύει πως δεν υπήρξαν και άλλα θύματα.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το τανκ απέναντι από την πύλη του Πολυτεχνείου
Το τανκ απέναντι από την πύλη του Πολυτεχνείου


Η αναφορά για τους σπουδαστές του Πολυτεχνείου

Ιδιαίτερη σημασία έχει μία συγκεκριμένη διατύπωση του πορίσματος, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης.

Ο Δημήτρης Τσεβάς αναφέρει ότι κανένας από τους σπουδαστές του Πολυτεχνείου δεν σκοτώθηκε κατά το συγκεκριμένο τριήμερο, επικαλούμενος το υπ' αριθμόν 33437/11.10.1974 έγγραφο της Συγκλήτου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Η συγκεκριμένη αναφορά αφορά τους σπουδαστές του ιδρύματος και δεν ισοδυναμεί με διαπίστωση ότι δεν υπήρξαν νεκροί από την εξέγερση.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Επίσης, η αναφορά στην ιδιότητα των θυμάτων δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη για το εάν σημειώθηκαν ή όχι θάνατοι εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων.

Το πόρισμα δεν τεκμηριώνει θανάτους μέσα στο ίδρυμα. Καταγράφει, όμως, θανάτους που συνδέονται με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τη βίαιη καταστολή τους.

Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική, καθώς η εξέγερση και η επέμβαση των δυνάμεων ασφαλείας δεν περιορίστηκαν στο εσωτερικό του κτιρίου. Οι συγκρούσεις και οι πυροβολισμοί επεκτάθηκαν στους γύρω δρόμους και σε άλλες περιοχές της Αθήνας.

Συνεπώς, η μη τεκμηρίωση θανάτων εντός των εγκαταστάσεων δεν αναιρεί τους θανάτους που καταγράφονται από την καταστολή της εξέγερσης.

 Ιστορική φωτογραφία από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, με φοιτητές στην πύλη
Ιστορική φωτογραφία από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, με φοιτητές στην πύλη
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τι τεκμηριώνει η ιστορική έρευνα του Καλλιβρετάκη

Το ζήτημα των θυμάτων επανεξετάστηκε συστηματικά από τον ιστορικό Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, στο πλαίσιο της έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Η μελέτη του, με τίτλο «Πολυτεχνείο '73: Το ζήτημα των θυμάτων - Νεκροί και τραυματίες», δημοσιεύθηκε το 2004 και βασίστηκε στη διασταύρωση δικαστικών, αρχειακών και άλλων ιστορικών στοιχείων.

Ο Καλλιβρετάκης κατέγραψε 24 πλήρως τεκμηριωμένες επώνυμες περιπτώσεις νεκρών από τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1973.

Παράλληλα, διατήρησε σε ξεχωριστή κατηγορία 16 ανώνυμες περιπτώσεις, για τις οποίες υπήρχαν επίσημες ή επώνυμες μαρτυρίες με συγκεκριμένα στοιχεία, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί πλήρης ταυτοποίηση και τεκμηρίωση.

Η έρευνα εξέτασε επιπλέον 30 επώνυμες περιπτώσεις που εμφανίζονταν σε παλαιότερους καταλόγους θυμάτων, αλλά δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς ώστε να συμπεριληφθούν στον κατάλογο των 24 επιβεβαιωμένων νεκρών.

Επομένως, ο αριθμός των 24 αφορά τις πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις και δεν πρέπει να συγχέεται με το σύνολο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ανάμεσα στους νεκρούς περιλαμβάνονται ο 17χρονος μαθητής Διομήδης Κομνηνός, που σκοτώθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1973, ο πεντάχρονος Δημήτρης Θεοδώρας, που σκοτώθηκε στην περιοχή Ζωγράφου στις 17 Νοεμβρίου, και ο 20χρονος Μιχαήλ Μυρογιάννης, ο οποίος σκοτώθηκε στις 18 Νοεμβρίου από πυροβολισμό του συνταγματάρχη Νικόλαου Ντερτιλή.

Οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν ότι τα θύματα δεν ήταν αποκλειστικά φοιτητές ή άνθρωποι που συμμετείχαν στην κατάληψη του Πολυτεχνείου. Ανάμεσά τους υπήρχαν μαθητές, εργαζόμενοι, κάτοικοι και περαστικοί.

Επιπλέον, οι θάνατοι δεν περιορίστηκαν χρονικά στη νύχτα της εισβολής του στρατού στο ίδρυμα. Η καταστολή και οι συνέπειές της επεκτάθηκαν και στις επόμενες ημέρες.

Φωτογραφία από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973
Φωτογραφία από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από το πόρισμα Τσεβά στους 24 τεκμηριωμένους νεκρούς

Η διαφορά ανάμεσα στους 18 επώνυμους νεκρούς του πορίσματος Τσεβά και στους 24 της μεταγενέστερης ιστορικής καταγραφής συνδέεται και με την εξέλιξη της δικαστικής διερεύνησης.

Τον Ιούλιο του 1975, ο αντεισαγγελέας Ιωάννης Ζαγκίνης πρότεινε την παραπομπή κατηγορουμένων για 23 ανθρωποκτονίες και 126 απόπειρες ανθρωποκτονίας.

Κατά την επεξεργασία της δικογραφίας προστέθηκαν τέσσερις επώνυμοι νεκροί, ενώ παραλείφθηκε ένας από τους 18 του αρχικού πορίσματος. Παράλληλα, έγιναν δεκτές δύο από τις 16 ανώνυμες περιπτώσεις.

Κατά τη δίκη του Πολυτεχνείου, το φθινόπωρο του 1975, κατατέθηκαν εκ νέου στοιχεία για τον νεκρό που είχε παραλειφθεί, ανεβάζοντας τον αριθμό των τεκμηριωμένων θανάτων σε 24.

Η έρευνα Καλλιβρετάκη αξιοποίησε αυτή τη διαδρομή, μαζί με πρόσθετα ιστορικά στοιχεία, για να συγκροτήσει τον κατάλογο των 24 πλήρως τεκμηριωμένων θυμάτων.

Οι δύο έρευνες, επομένως, δεν καταλήγουν σε αντίθετα συμπεράσματα ως προς την ύπαρξη νεκρών. Διαφέρουν ως προς τον χρόνο διεξαγωγής, τη μεθοδολογία και την έκταση των διαθέσιμων στοιχείων.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

«Πόλεμος» ανακοινώσεων

Πολιτικές αντιδράσεις προκάλεσε η τοποθέτηση του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, σχετικά με τους νεκρούς της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, ο υπουργός αναφέρθηκε στο πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά. «Παραμένω πιστός στο πόρισμα Τσεβά. Πάρτε το και διαβάστε το, να σας λυθούν οι ιστορικές απορίες» ανέφερε, προκαλώντας αντιδράσεις για ένα ιστορικά τεκμηριωμένο ζήτημα.

Η αναφορά στο πόρισμα Τσεβά αποτέλεσε την αφορμή για νέα πολιτική αντιπαράθεση, που συνεχίστηκε με ανταλλαγή αιχμηρών ανακοινώσεων.

Αιχμές από Μεϊμαράκη κατά Γεωργιάδη

Σύμφωνα με πηγές του iefimerida, την επίμαχη δήλωση του Άδωνι Γεωργιάδη φέρεται να σχολίασε σε συνομιλητές του ο ευρωβουλευτής και πρώην πρόεδρος της ΝΔ Βαγγέλης Μεϊμαράκης, λέγοντας με νόημα «δυστυχώς, ο Λαλιώτης έχει δίκιο», καθώς η εξέγερση του Πολυτεχνείου διήρκεσε τρεις ημέρες.

Η παρέμβαση Λαλιώτη

Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ σχολίασε τις δηλώσεις Γεωργιάδη έξω από τα γραφεία της Χαριλάου Τρικούπη, το βράδυ της Δευτέρας, αναφέροντας: «Γράψτε τα ονόματα των νεκρών και στείλτε τα στον αντιπρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας».

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη συνέχεια, προσέθεσε: «Ξέρετε πόσες σφαίρες έπεσαν κατά αμάχων τότε; 22.000, σύμφωνα με το βιβλίο του Καλλιβρετάκη».

«Πυρά» από Παύλο Χρηστίδη

Πυρά για τις δηλώσεις του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, αναφορικά με τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, εξαπέλυσε με ανάρτησή του στα social media ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Χρηστίδης.

«Αν ο κύριος Γεωργιάδης θέλει να μάθει την ιστορία, θα μπορούσε να έρθει στο κοιμητήριο Ζωγράφου. Εκεί που σήμερα τιμήσαμε τη μνήμη του Δημήτρη Θεοδωρά, του Διομήδη Κομνηνού και του Μιχάλη Μυρογιάννη. Δεν ενδιαφέρεται όμως για να μάθει ιστορία. Παρά μόνο για την προσωπική προβολή και την τραμπική του καμπάνια. Ο κύριος Γεωργιάδης είναι πρόβλημα του κυρίου Μητσοτάκη».

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η απάντηση του Άδωνι Γεωργιάδη:

«Επειδή έχω πραγματικά απηυδήσει σήμερα από την διαστρέβλωση των θέσεών μου και από την προχειρότητα των πολιτικών μου αντιπάλων, αν και είχα αποφασίσει να μην πω κάτι, εδώ θα κάνω μια εξαίρεση για να καταλάβετε.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης έκανε αυτή την ανάρτηση για να καταδείξει το πόσο ακροδεξιός είμαι και τι πρόβλημα έχει η Κυβέρνηση και ο Μητσοτάκης με μένα κ.λπ.:

''Αν ο κύριος Γεωργιάδης θέλει να μάθει την ιστορία, θα μπορούσε να έρθει στο κοιμητήριο Ζωγράφου.

Εκεί που σήμερα τιμήσαμε την μνήμη του Δημήτρη Θεοδωρά, του Διομήδη Κομνηνού και του Μιχάλη Μυρογιάννη.

Δεν ενδιαφέρεται όμως για να μάθει ιστορία. Παρά μόνο για την προσωπική προβολή και την τραμπική του καμπάνια.

Ο κύριος Γεωργιάδης είναι πρόβλημα του κυρίου Μητσοτάκη''.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εγώ τι απήντησα χθες στο σχετικό ερώτημα; Ότι με καλύπτει πλήρως το πόρισμα του Εισαγγελέως Τσεβά κ.λπ.

Ε, λοιπόν, ας ενημερώσει κάποιος τον κ. Χρηστίδη, ορθό και τα τρία ονόματα νεκρών του Πολυτεχνείου που αναφέρει, συμπεριλαμβάνονται στο πόρισμα Τσεβά. Συγκεκριμένα στον κατάλογο του πορίσματος Τσεβά:

''Δημήτρης Θεοδωράς
8 — Δημήτριος Θεοφ. Θεοδωράς, 6 ετών
Οδός Ορεινής Ταξιαρχίας, Ζωγράφου, στις 17/11/1973

Διομήδης Κομνηνός
1 — Διομήδης Ιωάννου Κομνηνός, 17 ετών
Έξω από το Πολυτεχνείο, στις 16/11/1973

Μιχάλης Μυρογιάννης
14 — Μιχαήλ Δημητρίου Μυρογιάννης, 20 ετών
Διασταύρωση Πατησίων και Στουρνάρη, στις 18/11/1973''

Δηλαδή εγώ ανέφερα και τους 3 νεκρούς που ''τιμά'' ο κ. Χρηστίδης. Δεν τους αμφισβήτησα, αντιθέτως είπα ότι αποδέχομαι πλήρως το πόρισμα αυτό.

Ο συμπαθής αλλά λίγος κύριος Χρηστίδης δεν έχει ιδέα τι λέει στην πραγματικότητα το πόρισμα Τσεβά, το πότε γράφτηκε κ.λπ. Σας ενημερώνω ότι έως σήμερα αυτό για το οποίο από το πρωί με κατηγορούν είναι το μόνον επίσημο πόρισμα του Ελληνικού Κράτους για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Φτάνει πια με την καπήλευση και την προπαγάνδα, κανένας από αυτούς που σήμερα φωνάζουν δεν είναι πιο δημοκράτης από μας, και την Χούντα δεν την πολέμησαν μόνον οι αριστεροί αλλά και οι δεξιοί. Η Δημοκρατία ανήκει σε όλους μας το ίδιο».

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Πολυτεχνείο πόρισμα νεκροί
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα