Οι τηλεφωνικές απάτες δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά παραβατικότητας. Πίσω από ένα τέτοιο τηλεφώνημα βρίσκονται οργανωμένα κυκλώματα, με διακριτούς ρόλους, συγκεκριμένη μεθοδολογία και ένα σενάριο που, αν και γνώριμο, αποδεικνύεται αποτελεσματικό.
Η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος είναι η υπηρεσία που ασχολείται σοβαρά με την έρευνα σοβαρών υποθέσεων και την εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων, μέσα από συστηματική έρευνα και αξιοποίηση πληροφοριών.
Στο iefimerida μίλησε ο προϊστάμενος της Υποδιεύθυνσης Οικονομικών Εγκλημάτων, αστυνομικός διευθυντής Βασίλειος Πλεξίδας, αναφέροντας ότι βρίσκονται σε έξαρση οι τηλεφωνικές απάτες.
«Αντικείμενο της υπηρεσίας μας αποτελούν μεταξύ άλλων και οι απάτες. Όταν μιλάμε για απάτες εννοούμε επενδυτικές απάτες, τραπεζικές απάτες, απάτες ηλεκτρονικών αγορών μέχρι και... ρομαντικές απάτες. Τον τελευταίο καιρό παρατηρούμε ότι βρίσκονται σε έξαρση οι τηλεφωνικές απάτες, με τη λεία των εγκληματικών οργανώσεων να ξεπερνάει τα 8 εκατομμύρια το πρώτο 8μηνο του 2026».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους τρόπους με τους οποίους οι απατεώνες συστήνονται στα θύματά τους.
«Συνήθως οι δράστες εμφανίζονται στα θύματά τους ως υπάλληλοι εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας, ως κρατικοί λειτουργοί, και με το πρόσχημα βραχυκυκλώματος ή διαρροής ηλεκτρικής ενέργειας πείθουν τα θύματά τους προκειμένου να τους αφαιρέσουν χρήματα, τιμαλφή, χρυσαφικά».
Ποιος είναι ο βασικός πυρήνας αυτών τον εγκληματικών οργανώσεων; Όπως εξήγησε στο iefimerida o αστυνομικός υποδιευθυντής Αναστάσιος Καραγιάννης, που είναι και ο τμηματάρχης του τμήματος προστασίας ατομικής περιουσίας, είναι τα λεγόμενα τηλεφωνικά κέντρα.
«Όταν μιλάμε για τηλεφωνικά κέντρα μιλάμε για οικίες οι οποίες έχουν μετατραπεί σε τηλεφωνικά κέντρα. Στις οικίες αυτές μαζεύεται πλήθος Ρομά οι οποίοι έχουν προηγουμένως εφοδιαστεί με κινητά τηλέφωνα και κάρτες σιμ, οι οποίες είναι δηλωμένες σε αχυράνθρωπους, και εν συνεχεία αυτοί που μπορούν και μιλάνε καλά ελληνικά αντλούνε στοιχεία υποψήφιων θυμάτων είτε από έντυπους τηλεφωνικούς καταλόγους είτε από ηλεκτρονικούς τηλεφωνικούς καταλόγους και καλούνε τα υποψήφια θύματά τους επικαλούμενοι τα σενάρια που έχουν προσχεδιάσει».
Όπως εξήγησε ο κ. Καραγιάννης, πέρα από τα άτομα που πραγματοποιούν τις κλήσεις προς τα υποψήφια θύματα, μέσα στα τηλεφωνικά κέντρα υπάρχουν και άλλα άτομα που επικοινωνούν με τους λεγόμενους «εισπράκτορες».
«Οι εισπράκτορες, κυρίως, ανήκουν και αυτοί στη φυλετική ομάδα των Ρομά, τους στέλνουν τη διεύθυνση του θύματος το οποίο είναι ο στόχος και εν συνεχεία οι εισπράκτορες μαζί με άλλα μέλη του κυκλώματος μεταβαίνουν στη συγκεκριμένη οικία προκειμένου να παραλάβουν τα χρήματα και τα τιμαλφή».
Είναι χαρακτηριστικό πως από τις υποθέσεις που έχουν χειριστεί το τελευταίο διάστημα έχει προκύψει πως δεν υπάρχει -όπως χαρακτηριστικά ανέφερε- εδαφικός περιορισμός στις τηλεφωνικές κλήσεις.
«Έχει διαπιστωθεί από εγκληματικές οργανώσεις οι οποίες έχουν εξαρθρωθεί από την υπηρεσία μας ότι ενώ το τηλεφωνικό κέντρο βρίσκεται στην περιοχή του Ζεφυρίου Αττικής, το θύμα ήταν κάτοικος Λαμίας. Με αποτέλεσμα η διάρκεια της τηλεφωνικής κλήσης να είναι παραπάνω από 2 ώρες προκειμένου οι εισπράκτορες της εγκληματικής οργάνωσης να έχουν τον χρόνο να μεταβούν στην περιοχή της Λαμίας για να παραλάβουν τα τιμαλφή και τα μετρητά».
Το θράσος των απατεώνων είναι τέτοιο που ακόμα και ανήλικο να ακούσουν στην άλλη άκρη της γραμμής, δεν τα παρατάνε, αντιθέτως θέτουν σε εφαρμογή το σχέδιό τους.
Είναι χαρακτηριστικός ο διάλογος που παρουσιάζει το iefimerida, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής κλήσης στην οποία ο απατεώνας συστήθηκε ως εργαζόμενος του ΔΕΔΔΗΕ και ενός ανήλικου αγοριού.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Γνωρίζεις αγόρι μου τι είναι ο υδράργυρος;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Όχι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Στο σαλόνι σας υπάρχει κάποιο τραπέζι ξύλινο;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Θα χρειαστεί να μεταβείτε στον χώρο της κουζίνας να μου κόψετε μία φέτα αλουμινόχαρτο.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Αλουμινόχαρτο δεν νομίζω πως έχουμε.
- -ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πάρε μία πλαστική σακούλα αγόρι μου, θα κάνουμε μία άλλη μέθοδο. Της παλαιάς κοπής. Θα μου βάλεις μέσα στη σακούλα αγόρι μου 2 μπαταρίες Α3.
- -ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Τις έβαλα.
Στη συνέχεια του ζητάει θερμόμετρο, και τελικά περνάει στην τελευταία φάση του σχεδίου:
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι το πήρα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Παρακαλώ πολύ θέλω να το βάλατε μέσα στη σακούλα. Μεταβείτε παρακαλώ πολύ στο δωμάτιο της μαμάς. Τα κοσμήματα από τη φύση τους βγαίνουν με κάποιον υδράργυρο για να μην σκουριάζει και να μην μαυρίζει.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Έχω μεταβεί στο δωμάτιο της μαμάς που έχει όλα τα κοσμήματα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Παρακαλώ πολύ, ό,τι είναι σε κόσμημα, ακόμα και σε χρυσά, ακόμα και τις χρυσές λίρες παρακαλώ πολύ ό,τι είναι σε κόσμημα, ό,τι είναι σε ρολόι χειρός και ό,τι είναι σε λίρα, πρέπει παρακαλώ πολύ να το τοποθετήσετε μέσα σε σακούλα.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Κατάλαβα, ναι.
- -ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Αυτά που βλέπεις μπροστά σου είναι σε κουτάκια ή χύμα;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Έχει και σε κουτάκια κάποια αλλά κάποια είναι και χύμα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Θα ψάξεις όλο το δωμάτιο, θα ανοίξεις όλα τα συρτάρια και ό,τι κουτάκια βλέπεις πρέπει να τα βάλεις όλα μέσα στη σακούλα.
Το παιδί ψάχνει και ακολουθεί τις εντολές του δήθεν υπαλλήλου. Μετά από μερικά λεπτά ενημερώνει ότι τα έβαλε στη σακούλα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πάρε στα χέρια σου ένα χαρτονόμισμα οποιασδήποτε αξίας. Στο τέλος γυαλίζει μία ασημί ταινία. Αυτή ονομάζεται ευρωπαϊκή ταινία. Και αυτό έχει μέσα υδράργυρο. Πρέπει να μπουν μέσα και τα χαρτονομίσματα. Παντού, όπου και αν υπάρχουν.
Αφού τα έχει συγκεντρώσει όλα το παιδί, τότε του ζητάει να κλείσει τη σακούλα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Κλείσε καλά τη σακούλα, αγόρι μου.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι, το έκανα αυτό.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Είναι στο σαλόνι;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πάνω σε τραπέζι, σωστά;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι, είναι πάνω στο τραπέζι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Μεταβείτε στο δωμάτιο της μαμάς.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι, ναι.
Για να τρομάξει το παιδί του λέει πως αν έχει μείνει κάτι εκτός σακούλα θα πιάσει φωτιά το σπίτι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Αν βρεθούν χαρτονομίσματα ή το κέλυφος του χρυσού εκτός σακούλας θα βάλουμε φωτιά αγόρι μου, κατάλαβες;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι, κατάλαβα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πάρε μια δεύτερη σακούλα. Ό,τι βρεις θα το βάλεις μέσα στη σακούλα. Σε λίρα σε κόσμημα σε καδένες χεριού, λαιμού, σκουλαρίκια και ευρωπαϊκή ταινία.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Τις έχω κλείσει και τις δύο, είναι και οι δύο πάνω στα τραπέζι.
Τον στέλνει στην κουζίνα, τον βάζει να μετρήσει όλους τους διακόπτες που υπάρχουν στο σπίτι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Θα επαναφέρουμε το ρεύμα σας αλλά δεν μας αφήνει ο υδράργυρος. Υπάρχει κάποιο θυροτηλέφωνο;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Έχουμε.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πόσα κουμπάκια έχει πάνω;
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Έχει τρία κουμπάκια, έχει την κάμερα και έχει και τηλέφωνο.
Τον στέλνει να ψάξει ξανά αλουμινόχαρτο το παιδί αυτή τη φορά βρίσκει και τότε του ζητάει να κόψει λίγο, να βγάλει από τις πρίζες από τις τηλεοράσεις του σπιτιού και να βάλει το αλουμινόχαρτο στην κάμερα στο θυροτηλέφωνο. Με αυτόν τον τρόπο επί της ουσίας εξασφαλίζει ότι δεν θα δει από την κάμερα ο ανήλικος τον συνεργό του και θα του ανοίξει και την πόρτα της εισόδου της πολυκατοικίας.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Πάτησε μου λίγο τον πρώτο διακόπτη, στο θυροτηλέφωνο.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Το πάτησα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Μπείτε λίγο στον χώρο της κουζίνας. Μεταβείτε στο υπνοδωμάτιο σας λίγο. Καθίστε λίγο στο κρεβάτι.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Ναι.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Ξαπλώστε λίγο παρακαλώ πολύ. Μεταβείτε πάλι στο θυροτηλέφωνό σας. Αφαιρέστε το τηλέφωνο από πάνω. Πατήστε το δεύτερο. Πατήστε.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Το πατάω.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Κλείστε το παρακαλώ πολύ.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Άνοιξε μου λίγο την πόρτα αγόρι μου (εννοεί του σπιτιού). 30 με 40 εκατοστά θέλω να είναι ανοικτή. Μεταβείτε παρακαλώ πολύ λίγο στο υπνοδωμάτιό σας.
- ΑΝΗΛΙΚΟΣ: Έφτασα.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Κλείστε μου την πόρτα του υπνοδωματίου. Ξαπλώστε μου, δεν θέλω να πατάνε τα πόδια στο πάτωμα. Σε καμία περίπτωση δεν θα σηκωθείτε πάνω αν δεν σας το πω εγώ. Θα μετρήσουμε μαζί ως το 100. Πάμε, ξεκινάμε...
Το παιδί ακούγεται να μετράει και τότε του ζητάει να πάει πάλι στο θυροτηλέφωνο.
- ΑΠΑΤΕΩΝΑΣ: Θέλω να ξαναπάς λίγο στο θυροτηλέφωνο. Πάτησέ μου λίγο το δεύτερο κουμπάκι.
Το ξαναστέλνει στο δωμάτιο και του λέει ότι είχαν μείνει στον αριθμό «37». Τότε το παιδί αντιλαμβάνεται ότι κάποιος έχει μπει στο σπίτι και φωνάζει «βοήθεια».
Λόγω της ευκολίας να πετύχουν τον στόχο τους οι δράστες επικεντρώνονται στις τηλεφωνικές απάτες. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ο Αστυνόμος Β', Άγγελος Ντράχας, από το Τμήμα Εγκλημάτων κατά ιδιοκτησίας, εξηγεί:
«Όντως το τελευταίο χρονικό διάστημα με την έξαρση του φαινομένου των απατών έχει παρατηρηθεί μια μετατόπιση από τις παραδοσιακές κλοπές και διαρρήξεις ως προς τις τηλεφωνικές ή κάθε είδους απάτες. Αυτό εξηγείται λογικά γιατί με την τέλεση της απάτης οι δράστες ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο σύλληψης γιατί μειώνουν και τον χρόνο που αλληλοεπιδρούν με το θύμα. Επίσης σημαντικό είναι ότι και προς το παρόν το νομικό πλαίσιο για τις απάτες είναι πιο χαλαρό σε σχέση με τις κλοπές ή τις διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπών που είναι αρκετά αυστηρό με μεγάλες ποινές».
Αυτή η μετατόπιση αποτυπώνεται και σε αριθμούς. Είναι χαρακτηριστικό πως από τον Ιανουάριο έως και τον Σεπτέμβριο του 2025 οι καταγεγραμμένες απάτες ήταν 5.949, ενώ οι κλοπές και οι διαρρήξεις 37.002. Το αντίστοιχο χρονικό διάστημα το 2026 οι απάτες που σημειώθηκαν ήταν 8.482 με τις κλοπές και τις διαρρήξεις να πέφτουν στις 33.476. Αντίστοιχα και οι ληστείες το πρώτο 9μηνο του 2025 ήταν 2.199 και το 2026 1.912.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως από τις αρχές του έτους μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου η λεία απατεώνων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Αστυνομίας, ανέρχεται 195.454.612 ευρώ.