Στην προμήθεια τριών αεροσκαφών KC-390 Embraer από την Πορτογαλία προχώρησε η Ελλάδα, με την διακρατική συμφωνία που υπεγράφη τη Δευτέρα να δίνει την δυνατότητα για την απόκτηση ακόμη τριών.
Οι υπογραφές έπεσαν στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, από τον γενικό διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα, και τον γενικό διευθυντή Εξοπλισμών του πορτογαλικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Αντόνιο Ζοζέ Μπαπτίστα, παρουσία του Νίκου Δένδια και του Πορτογάλου ομολόγου του, Νούνο Μέλο, που πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη θα χρησιμοποιούνται για μεταφορές, αλλά και για εναέριο ανεφοδιασμό των μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας, μια δυνατότητα που, σύμφωνα με τον κ. Δένδια, αποκτά για πρώτη φορά η χώρα μας.
«Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16».
Τι φέρνει η απόκτηση των KC-390
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υπογράμμισε ότι τα συγκεκριμένα αεροσκάφη δίνουν την δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού, εξηγώντας ότι θα επιτρέπει στα ελληνικά μαχητικά να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στον αέρα, χωρίς να χρειάζεται να επιστρέφουν για καύσιμα.
«Θα ήθελα να πω ότι δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού», τόνισε.
Όπως εξήγησε, με τον εναέριο ανεφοδιασμό ο χρόνος παραμονής ενός μαχητικού στον αέρα θα εξαρτάται ουσιαστικά από την αντοχή του χειριστή του και όχι από τα διαθέσιμα καύσιμα.
Ο υπουργός συνέδεσε μάλιστα τη σημασία αυτής της δυνατότητας με τα γεγονότα του 1974 στην Κύπρο, υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού θα μπορούσε να είχε αλλάξει την εξέλιξη της τουρκικής εισβολής.
«Ή, αν θέλετε, να σας το πω με ένα παράδειγμα: αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής», δήλωσε.
Σημαντικό μέρος της συμφωνίας αποτελεί και η μεταφορά τεχνογνωσίας από την Πορτογαλία, η οποία θα συνδράμει στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων για τη χρήση των συγκεκριμένων αεροσκαφών.
Ο κ. Δένδιας ευχαρίστησε επίσης την πορτογαλική πλευρά για τη συμμετοχή ενός KC-390 στην πτήση πάνω από τη Θεσσαλονίκη, κατά τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου.
Επαφές για περαιτέρω αμυντική συνεργασία Ελλάδας-Πορτογαλίας
Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο Υπουργών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, πραγματοποιήθηκαν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ της ελληνικής και της πορτογαλικής αντιπροσωπείας.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας, με έμφαση στην αμυντική καινοτομία και βιομηχανία. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Πορτογαλίας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.
Στις συνομιλίες παρευρέθησαν επίσης ο Υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ Αντιναύαρχος Θεόδωρος Μικρόπουλος ΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Υπαρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Σπυρίδων Λαγάρας ΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΝ, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας & Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Πρέσβυς ε.τ. Μιχαήλ Σπινέλλης, ο Διευθυντής ΣΤ΄ Κλάδου ΓΕΕΘΑ Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, ο Διευθυντής του Γραφείου Διπλωματικού Συνδέσμου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πρέσβης Γιώργος Αρναούτης.
Από την πορτογαλική πλευρά συμμετείχαν ο Αρχηγός του Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας Πτέραρχος Sérgio Pereira, ο Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας António José Baptista, ο Διευθυντής του Στρατιωτικού Γραφείου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, Υποστράτηγος Pedro Sardinha, ο Πρόεδρος της Αποστολής Παρακολούθησης και Εποπτείας του Προγράμματος KC-390 Υποπτέραρχος João Rui Nogueira, ο Επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας Προγραμματισμού και Καινοτομίας της Γενικής Διεύθυνσης Εθνικών Εξοπλισμών Σμήναρχος Carlos Batalha, o Σύμβουλος της Πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Ελλάδα και Προϊστάμενος του Προξενικού της Τμήματος Vicente de Souza Brandão, ως εκπρόσωπος του Πρέσβη και άλλα Στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας.
Ολόκληρη η δήλωση του Νίκου Δένδια
«Αγαπητέ κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Νούνο, είναι μεγάλη μου χαρά που υποδέχομαι σήμερα τη –οφείλω να πω- μεγάλη πορτογαλική αντιπροσωπεία εδώ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κατ’ ακολουθία της δικής μου επίσκεψης στη Λισσαβώνα.
Και θεωρώ ότι είναι μια πολύ σημαντική ημέρα για εμάς και για εσάς. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε τη δυνατότητα να μετατρέψουμε μια εξαιρετική σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες σε μια συνεργασία με πολύ συγκεκριμένο και σημαντικό περιεχόμενο.
Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, υπογράψαμε σήμερα τη Διακρατική Συμφωνία μαζί σας για την προμήθεια 3+3 αεροσκαφών EMBRAER KC-390. Είναι μια αγορά για την Ελλάδα που σηματοδοτεί δύο πρωτιές.
Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος.
Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16.
Θα ήθελα να πω ότι δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Πολλαπλασιάζει τον χρόνο που μένουν στον αέρα, οριοθετεί πλέον τον χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αέρα, επί τη βάσει, στην πραγματικότητα, της αντοχής του χειριστή. Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του.
Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την πορτογαλική πλευρά, γιατί ένα τέτοιο αεροσκάφος πέταξε πάνω από τη Θεσσαλονίκη, πριν από λίγες μέρες, την 28η Οκτωβρίου.
Και βεβαίως, διότι η Πορτογαλία θα μας μεταφέρει και την τεχνογνωσία από τη χρήση αυτών των αεροσκαφών και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των πιλότων μας.
Η συνεργασία μας, όμως, δεν σταματά σε αυτά τα αεροσκάφη, όσο σημαντικά κι αν είναι. Και ξαναλέω, συγχωρήστε με, αλλά δεν μπορώ παρά να υπογραμμίσω την τεράστια σημασία τους. Ή, αν θέλετε, να σας το πω με ένα παράδειγμα: αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής.
Υπάρχουν, όμως, και άλλοι τομείς συνεργασίας μας. Αναφέρομαι στα θαλάσσια drones, στα οποία η Πορτογαλία έχει κάνει εξαιρετικά βήματα. Υπάρχει ένα εξειδικευμένο κέντρο σε μια ναυτική βάση στη Λισσαβώνα, το οποίο επισκέφθηκα, και οφείλω να πω ότι θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε αυτόν τον τομέα, όπως θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε άλλους πολύ ενδιαφέροντες τομείς, όπως η δημιουργία σκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone carriers, και επίσης σκαφών-αεροσκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone killers.
Γενικά, ανοίξαμε ένα κεφάλαιο στενής συνεργασίας με την Πορτογαλία, το οποίο, ως καταληκτική παρατήρηση, θα ήθελα να σας πω ότι θα ασχοληθεί και με τους δορυφόρους.
Σε λίγες ημέρες από σήμερα, θα εγκαινιάσω τη Διοίκηση Διαστήματος της Αεροπορίας. Και ψάχνουμε και είναι ευχάριστο που βρίσκουμε συνεργάτες και σε αυτό το ζήτημα, το ζήτημα της παρουσίας των ευρωπαϊκών χωρών στο Διάστημα. Και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό για τη διάθεσή του να συνεργαστούμε και σε αυτό το θέμα, στο θέμα των δορυφόρων.
Είχα επίσης την ευκαιρία να ενημερώσω την πορτογαλική πλευρά για τα ζητήματα που αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS και την ιδιόρρυθμη, για να την πω με τον πιο κομψό τρόπο, αντίληψη της Τουρκίας για το Δίκαιο της Θάλασσας στην περιοχή μας, σε σχέση μάλιστα με την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου και την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Πορτογαλία είναι μια χώρα η οποία έχει συνυπογράψει την UNCLOS, έχει εκτεταμένες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και είναι μια χώρα που πιστεύει βαθιά στο Δίκαιο της Θάλασσας και την εφαρμογή του.
Κομμάτι των συζητήσεών μας είχε να κάνει και με την ευρωπαϊκή και τη ΝΑΤΟϊκή διάσταση. Και οι δύο χώρες είμαστε μέλη του ΝΑΤΟ και οι δύο χώρες είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάναμε εκτενή συζήτηση και για την εφαρμογή του άρθρου 5, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και του άρθρου 42/7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μας οικογένειας.
Είχαμε επίσης τη δυνατότητα να συζητήσουμε για τις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή μας οικογένεια και μάλιστα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε εκτενώς και για την παρουσία στην Αφρική, όπου, όπως ξέρετε, η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερηφανευτεί ότι έχει επιτύχει θριάμβους. Η Πορτογαλία, όμως, είναι παρούσα στην αφρικανική ήπειρο. Θέλω να πω ότι κι εμείς, με τις μικρές μας δυνάμεις, βοηθάμε όσο μπορούμε, είμαστε παρόντες στη Μοζαμβίκη και ανοίξαμε ένα παράθυρο διαλόγου και συναντίληψης, διότι εάν δεν ασχοληθεί η Ευρώπη με την Αφρική, αυτό θα δημιουργήσει μεσοχρόνια ένα τεράστιο πρόβλημα. Άλλες χώρες, άλλοι παράγοντες, είναι ήδη παρόντες στην Αφρική. Πρέπει και η Ευρώπη να υπάρξει στην αφρικανική ήπειρο. Και η Πορτογαλία μπορεί να παίξει σε αυτό έναν πολύ σημαντικό ρόλο, έναν ηγετικό -τολμώ να πω- ρόλο, λόγω της ιστορικής της παρουσίας στην αφρικανική ήπειρο.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κύριο Υπουργό για την παρουσία του σήμερα στην Αθήνα, να τον ευχαριστήσω για την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας και την υπογραφή της Συμφωνίας Συνεργασίας μεταξύ των Αεροποριών των χωρών μας, να τον ευχαριστήσω για το μεγάλο παράθυρο -για να μην πω τη λεωφόρο- συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Πορτογαλίας που ανοίξαμε σήμερα εδώ, στην Αθήνα.
Αγαπητέ Νούνο, ευχαριστώ θερμά, προσβλέπω σε νέα κεφάλαια υπογραφών συμφωνιών μεταξύ των χωρών μας.
Καλώς ήρθες στην Αθήνα».