Το πρόσφατο τεχνικό περιστατικό με το blackout στο FIR Αθηνών που προκάλεσε καθυστερήσεις και αναστάτωση στις πτήσεις ήταν πρωτοφανές.
Μπορεί να αιφνιδίασε ακόμα κι όσους γνωρίζουν από κοντά την κατάσταση στον τομέα της αεροναυτιλίας, όμως ήταν η αφορμή για να αναδειχθεί με τον πιο καθαρό τρόπο ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια βρισκόταν κάτω από το χαλί: οι κρίσιμες υποδομές κουβαλούν κενά δεκαετιών και απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις.
Μπορεί να αιφνιδίασε ακόμα κι όσους γνωρίζουν από κοντά την κατάσταση στον τομέα της αεροναυτιλίας, όμως ήταν η αφορμή για να αναδειχθεί με τον πιο καθαρό τρόπο ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια βρισκόταν κάτω από το χαλί: οι κρίσιμες υποδομές και τα κενά που κουβαλούν εδώ και δεκαετίες και απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida, εδώ και ένα χρόνο στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών γίνεται μεγάλη προσπάθεια να προχωρήσουν τα έργα υποδομών αεροναυτιλίας.
Όπως επισημαίνουν άνθρωποι που γνωρίζουν τις εξελίξεις, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας έχει επιδοθεί σε έναν αθόρυβο αγώνα δρόμου για να προχωρήσουν απρόσκοπτα τα έργα, ενώ παράλληλα, σε συνεννόηση με τον Έλληνα -και αρμόδιο- Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα έγιναν όσα απαιτούνταν για να ξεμπλοκάρουν οι συζητήσεις με τις Βρυξέλλες.
Κι η αλήθεια είναι πως το τελευταίο χρόνο προχωρά η αναβάθμιση των συστημάτων αεροναυτιλίας με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. Μπορεί το DLS, VCRS, PBN, Radar S Mode να είναι άγνωστοι όροι στο ευρύ κοινό όμως στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών τρέχουν, πλέον, όλοι οι σχετικοί διαγωνισμοί. Ναι, υπάρχουν οι απαραίτητοι έλεγχοι από την ΕΑΔΗΣΥ, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Διοικητικό Εφετείο, που έχουν ως συνέπεια την καθυστέρηση των διαγωνισμών. Όμως, υπάρχει πια συγκεκριμένο σχέδιο δράσης το οποίο εφαρμόζει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών από την άνοιξη του 2025.
Σε ανοιχτή γραμμή με την ΕΕ για να προχωρήσουν κρίσιμα έργα στην αεροναυτιλία
Μιλώντας στο iefimerida, ο κ. Δήμας περιγράφει ένα ευρύ χρονολόγιο επαφών και συναντήσεων με τις εθνικές αλλά κυρίως με τις ευρωπαϊκές αρχές, προκειμένου η χώρα να προχωρήσει έργα που βρίσκονταν για χρόνια σε τέλμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Κυβέρνηση βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το EUROCONTROL και τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αεροπορική Ασφάλεια, προκειμένου να προχωρήσουν κρίσιμα έργα και να βγει η χώρα μας από τα κατάστοιχα των ευρωπαίων ελεγκτών, ενώ υπάρχει και εβδομαδιαία εποπτεία της προόδου των έργων.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται πίσω από τη διαχείριση του τελευταίου επεισοδίου. Για χρόνια, η ΥΠΑ λειτουργούσε ως μια τυπική δημόσια υπηρεσία, με αδυναμία να «τρέξει» γρήγορα κρίσιμα έργα. Από τις μεγάλες τεχνικές αποφάσεις μέχρι τις πιο απλές εργολαβίες καθαριότητας και κοπής χόρτων, όλα περνούσαν από την πολιτική ηγεσία, με αποτέλεσμα το ασφυκτικό διοικητικό πλαίσιο να προκαλεί καθυστερήσεις.
Τον Απρίλιο, η νέα πολιτική ηγεσία στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ξεκίνησε μια ουσιαστική τομή: τη μετατροπή της ΥΠΑ σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Όπως είχε τότε τονίσει και στη Βουλή ο κ. Δήμας, η κίνηση αυτή αποτέλεσε βασική προϋπόθεση για να μπει μια τάξη στην Υπηρεσία, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη και το μεγαλύτερο πρόγραμμα στελέχωσης των υπηρεσιών αεροναυτιλίας των τελευταίων ετών. Ήδη βρίσκεται στο τελικό στάδιο η πρόσληψη 71 επιστημόνων και υπαλλήλων, ενώ για το 2026 έχει εγκριθεί η πρόσληψη επιπλέον 100 υπαλλήλων μέσω ΑΣΕΠ, συμπεριλαμβανομένων 72 Ελεγκτών Εναερίου Κυκλοφορίας, επιλύοντας ένα χρόνιο ζήτημα στελέχωσης του εν λόγω κλάδου.
Παρά το γεγονός πως η Ελλάδα στο παρελθόν είχε βρεθεί αντιμέτωπη με παραπομπές στο Δικαστήριο της ΕΕ για ελλείμματα τόσο στις διαδικασίες Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN) όσο και στις ζεύξεις δεδομένων, φαίνεται τα πράγματα να μπαίνουν σε μια σειρά. Αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας Δήμα είναι το εκτεταμένο Σχέδιο Δράσης (Action Plan), με 364 συγκεκριμένες δράσεις έως το 2028. Ήδη επιταχύνεται η ανάπτυξη των υπηρεσιών Data Link σε όλο το FIR Αθηνών, επιχειρείται να ξεμπλοκάρει η σύμβαση για το σύστημα επικοινωνίας και καταγραφής φωνής, ενώ προχωρούν έργα PBN και η ανάπτυξη νέων ραντάρ Mode S.
Το κυβερνητικό στοίχημα, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, είναι διπλό: να καλυφθεί το συντομότερο δυνατό το κενό χρόνων που άφησε πίσω του ένα δυσλειτουργικό μοντέλο και αφενός να αναπτυχθούν δομές που εξασφαλίζουν μεγαλύτερη αντοχή και λειτουργικότητα στην πράξη.