Το σοβαρό ατύχημα με τον παίκτη του Survivor στον Άγιο Δομίνικο, την ώρα που έκανε ψαροντούφεκο, φέρνει στον δημόσιο διάλογο τη συζήτηση για τους κανόνες ασφαλείας που ισχύουν για ταχύπλοα, jet ski και ψαροντουφεκάδες και λουόμενους.
Το περιστατικό, που σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες σημειώθηκε όταν τουριστικό σκάφος χτύπησε τον παίκτη στη θάλασσα, επαναφέρει στο προσκήνιο μια πραγματικότητα που οι άνθρωποι της θάλασσας γνωρίζουν καλά. Κάθε χρόνο, με την αύξηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, των ενοικιαζόμενων σκαφών και των ταχυπλόων, μεγαλώνει και ο κίνδυνος ατυχημάτων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου συνυπάρχουν λουόμενοι, ψαροντουφεκάδες και σκάφη αναψυχής.
Δύο άνθρωποι που γνωρίζουν όσο λίγοι την κατάσταση που επικρατεί στις ελληνικές θάλασσες, ο Μάριος Μυρωνάκης, πρόεδρος της Ενωσης Σχολών Ναυαγοσωστικής και πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ταχυπλόων Σκαφών Ελλάδος, και ο cpt Γιώργος Βάλλης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών, περιγράφουν στο iefimerida ένα τοπίο όπου η νομοθεσία συχνά υπάρχει, αλλά η εφαρμογή της παραμένει ζητούμενο.
Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για τα σκάφη κοντά σε παραλίες
Ο κ. Μυρωνάκης εξηγεί ότι το ελληνικό πλαίσιο ασφαλείας για τις παραλίες και τα ταχύπλοα είναι σαφές και ιδιαίτερα αυστηρό.
«Η ελληνική νομοθεσία είναι ξεκάθαρη και ιδιαίτερα αυστηρή. Στις πολυσύχναστες παραλίες είναι υποχρεωτικό να υπάρχουν σημαδούρες που οριοθετούν μέχρι πού επιτρέπεται να κολυμπούν οι λουόμενοι. Μέσα σε αυτή τη ζώνη απαγορεύεται να εισέλθει οποιοδήποτε σκάφος. Τα σκάφη θαλάσσιας αναψυχής έχουν συγκεκριμένους διαύλους με σημαδούρες δεξιά και αριστερά και από εκεί και μόνο επιτρέπεται η προσέγγιση και η απομάκρυνση από την παραλία», αναφέρει.
Οι χαρακτηριστικές κίτρινες σημαδούρες που υπάρχουν σε αρκετές οργανωμένες παραλίες αποτελούν ουσιαστικά το θαλάσσιο όριο ασφαλείας για τους λουόμενους. Ωστόσο, η εικόνα που καταγράφεται σε πολλά νησιά και τουριστικές περιοχές είναι διαφορετική. Ταχύπλοα που περνούν δίπλα από ανθρώπους που κολυμπούν, jet ski που κινούνται μέσα σε ζώνες λουομένων και μικρά σκάφη που προσεγγίζουν ακτές με μεγάλη ταχύτητα συνθέτουν μια καθημερινότητα, κάθε καλοκαίρι, που προκαλεί ανησυχία.
Ο κ. Βάλλης κάνει λόγο για σοβαρό έλλειμμα επιτήρησης και εφαρμογής κανόνων. «Δεν υπάρχουν οριοθετημένες σημαδούρες σε όλες τις παραλίες, δεν υπάρχουν δίαυλοι για jet ski και μικρά σκάφη και έτσι περνούν όπου θέλουν, ακόμη και ανάμεσα στους λουόμενους. Είναι όλα στον αέρα και τα μέτρα ασφαλείας αφήνονται στην τύχη τους», τονίζει.
Τα jet ski δεν επιτρέπεται να πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από τον τελευταίο λουόμενο
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα jet ski δεν επιτρέπεται να πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από τον τελευταίο λουόμενο, ενώ γενικότερα πρέπει να κινούνται σε απόσταση τουλάχιστον 300 μέτρων από την ακτή. Παράλληλα, όταν πλησιάζουν σε παράκτιες περιοχές, η ταχύτητά τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 5 κόμβους.
«Τα ταχύπλοα σκάφη και τα jet ski απαγορεύεται να πλησιάζουν σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από τον τελευταίο λουόμενο. Γενικότερα, πρέπει να βρίσκονται τουλάχιστον 300 μέτρα μακριά από την ακτή και όταν πλησιάζουν πρέπει να κινούνται κάτω από 5 κόμβους», εξηγεί ο κ. Μάριος Μυρωνάκης.
Από την πλευρά του, ο κ. Γιώργος Βάλλης υποστηρίζει ότι στην πράξη δεν υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και σύγχρονο σύστημα κανόνων που να εφαρμόζεται αποτελεσματικά στις ελληνικές θάλασσες.
«Στη Νότια Γαλλία υπάρχει σαφής νομοθεσία. Στα 300 μέτρα από την ακτή κινείσαι με 5 κόμβους, στα 500 μέτρα με 10 κόμβους και πέρα από εκεί με υπηρεσιακή ταχύτητα. Στις εισόδους και εξόδους λιμανιών ισχύουν επίσης 5 κόμβοι και στα στενά ή στους δύσκολους διαύλους 8 με 10 κόμβοι. Στην Ελλάδα αυτά είναι ανύπαρκτα και όλα λειτουργούν χωρίς πραγματικό έλεγχο», αναφέρει.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η συνεχής αύξηση των ενοικιαζόμενων ταχυπλόων και των jet ski, ειδικά σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, από τουρίστες χωρίς ουσιαστική εμπειρία στη θάλασσα, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο ατυχημάτων.
«Άνθρωποι παίρνουν δίπλωμα ταχύπλοου με ελάχιστο κόστος και χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση»
Ο κ. Βάλλης περιγράφει ένα πλαίσιο ανεπαρκούς εκπαίδευσης και εύκολης πρόσβασης στα διπλώματα χειρισμού.
«Άνθρωποι παίρνουν δίπλωμα ταχύπλοου με ελάχιστο κόστος και χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση και μετά βγαίνουν στη θάλασσα με σκάφη υψηλής ταχύτητας. Αυτό δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους τόσο για τους λουόμενους όσο και για τους ίδιους», σημειώνει.
Το ατύχημα του παίκτη του «Survivor» έφερε στο επίκεντρο και ένα ακόμη ζήτημα, που είναι η ασφάλεια στο ψαροντούφεκο. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ότι κάθε δύτης ή ψαροντουφεκάς πρέπει να διαθέτει σημαδούρα που να δηλώνει τη δραστηριότητά του, ενώ τα σκάφη οφείλουν να κρατούν απόσταση τουλάχιστον 300 μέτρων.
«Οι δύτες και οι ψαροντουφεκάδες υποχρεούνται να έχουν σημαδούρα που να δηλώνει τη δραστηριότητά τους. Τα σκάφη δεν μπορούν να τους πλησιάσουν και πρέπει να βρίσκονται τουλάχιστον 300 μέτρα μακριά. Εάν πλησιάζουν από απομακρυσμένες ακτές, πρέπει να κινούνται με ταχύτητα κάτω από 5 κόμβους μέσα στη ζώνη των 200 μέτρων», εξηγεί ο κ. Μυρωνάκης.
Από την πλευρά του, ο κ. Βάλλης, ωστόσο, υποστηρίζει ότι ακόμη και σε αυτό το κομμάτι υπάρχουν σοβαρά νομοθετικά κενά.
«Δεν υπάρχει ειδικό πρωτόκολλο για το ψαροντούφεκο. Βουτάει ένας δύτης μόνος του και κάνει ό,τι θέλει. Θα πρέπει να υπάρχει υποχρεωτικά σημαδούρα ή τσαμαδούρα, να υπάρχει βάρκα από πάνω ή ένας συνοδός, ώστε να μην είναι μόνος του και κάποιος να τον επιτηρεί. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ένα δεμένο πλαίσιο με σαφείς προβλέψεις και υψηλά πρόστιμα», τονίζει.
Το πρόβλημα, όπως λένε οι άνθρωποι της θάλασσας, δεν είναι μόνο οι παραβάσεις αλλά και η γενικότερη απουσία κουλτούρας ασφάλειας. Σε πολλές παραλίες δεν υπάρχουν ναυαγοσώστες, δεν υπάρχουν καθορισμένοι δίαυλοι για τα σκάφη και οι έλεγχοι είναι περιορισμένοι, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής τουριστικής κίνησης.
Ο κ. Μυρωνάκης επισημαίνει ότι οι ποινές που προβλέπει η νομοθεσία είναι αυστηρές όταν προκληθεί ατύχημα.
«Η νομοθεσία προβλέπει πολύ αυστηρά πλαίσια τόσο για διοικητικά πρόστιμα όσο και για ποινικές ευθύνες όταν υπάρξει παραβίαση και ιδιαίτερα όταν προκληθεί τραυματισμός ή δυστύχημα», σημειώνει.
Την ίδια ώρα, ο κ. Βάλλης υπογραμμίζει ότι χωρίς πραγματική επιτήρηση και εφαρμογή των κανόνων, ακόμη και η πιο αυστηρή νομοθεσία μένει κενό γράμμα.
«Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στον σχεδιασμό και στην τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Όσο δεν εφαρμόζονται κανόνες και δεν υπάρχουν έλεγχοι, η ασφάλεια στη θάλασσα θα συνεχίσει να εξαρτάται από την τύχη», λέει.
Και ενώ το καλοκαίρι βρίσκεται προ των πυλών και οι ελληνικές παραλίες ετοιμάζονται να γεμίσουν ξανά από εκατομμύρια λουόμενους, το σοβαρό ατύχημα του παίκτη του «Survivor» λειτουργεί για πολλούς ως μια ακόμη προειδοποίηση. Γιατί στη θάλασσα, ένα λάθος δευτερόλεπτο αρκεί για να μετατρέψει μια στιγμή χαλάρωσης σε τραγωδία.