Η ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας άνοιξε ανήμερα της Πρωτομαγιάς η αντιπυρική περίοδος για το 2026.
Ειδικότερα, έγινε επισήμανση τεσσάρων βασικών απαγορεύσεων και προειδοποιήσεις προς τους πολίτες, για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση, προκειμένου να αποτραπούν πυρκαγιές σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, πάρκα και άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών, περιοχές με ειδικό καθεστώς προστασίας, καθώς και σε λοιπούς χώρους που βρίσκονται πλησίον αυτών και σε οικοπεδικούς χώρους, που έχουν ταλαιπωρήσει και «φτωχύνει» τη χώρα μας, τα τελευταία χρόνια.
Οι επισημάνσεις αυτές εντάσσονται στην γενικότερη προσπάθεια πρόληψης, που αποτελεί τη βάση του σχεδιασμού του υπουργείου, αλλά ταυτόχρονα στηρίζονται και στα πρόσφατα επίσημα στοιχεία, που καταδεικνύουν ότι πολύ μεγάλος αριθμός πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο, κάτι που, εκτός των άλλων, επισύρει συλλήψεις και σοβαρά πρόστιμα για τους παραβάτες, που μπορεί να φτάσουν μέχρι και τα 50.000 ευρώ, ενώ οι εμπρηστές αντιμετωπίζουν ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα.
Στη σύσκεψη υπό τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελο Τουρνά, συμμετείχαν, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νίκος Παπαευσταθίου, η φυσική ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος, οι Επιθεωρητές Βορείου και Νοτίου Ελλάδος, οι Προϊστάμενοι των Κλάδων Επιχειρήσεων και Υποστήριξης Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος (ΑΠΣ), ο Διοικητής και ο Υποδιοικητής του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), οι Συντονιστές Επιχειρήσεων, ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, οι Διοικητές των Περιφερειακών Πυροσβεστικών Διοικήσεων (ΠΕ.ΠΥ.Δ.), οι Διοικητές Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομών (ΔΙ.Π.Υ.Ν.), καθώς και οι Διοικητές των Ειδικών Μονάδων (ΕΜΑΚ, ΕΜΟΔΕ), Πυροσβεστικών Υπηρεσιών (ΠΥ) και Πυροσβεστικών Κλιμακίων (ΠΕΚΕ) από όλη τη χώρα.
Τουρνάς: Προετοιμαζόμαστε για τα δύσκολα -Πιστοί στο δόγμα, προτεραιότητα σε πρόληψη και αυστηρούς ελέγχους
Κατά την τοποθέτησή του, ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη αυξημένης ετοιμότητας, επισημαίνοντας πως «μπορεί ο καιρός ακόμα να είναι βροχερός και να μας ευνοεί, αλλά σύντομα θα έρθουν τα δύσκολα και θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι κι γι’ αυτό».
Αναφορά έκανε και στις φετινές ιδιαιτερότητες, σημειώνοντας ότι η αυξημένη βλάστηση λόγω των καιρικών συνθηκών δημιουργεί νέους κινδύνους: «Η διαφορά μας, η φετινή απειλή είναι αυτή η οργιώδης βλάστηση λόγω της βροχόπτωσης, που πρέπει όλοι να δούμε τι θα κάνουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο».
Για τα αποτελέσματα της προηγούμενης χρονιάς, σημείωσε ότι παρά τις δυσκολίες, η χώρα μας κατέγραψε καλύτερες επιδόσεις συγκριτικά με την τελευταία 20ετία, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο κάηκαν περισσότερα από 10 εκατ. στρέμματα, με χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία να αντιμετωπίζουν εκτεταμένες καταστροφές.
Ο κ. Τουρνάς έδωσε σαφείς κατευθύνσεις για την ενίσχυση της πρόληψης, καλώντας σε στενή συνεργασία με δασικές υπηρεσίες, τοπική αυτοδιοίκηση και αρμόδιους φορείς, καθώς και σε εντατικοποίηση των ελέγχων: «Ας κάνουμε στην περίοδο της πρόληψης ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν για να μειώσουμε τον κίνδυνο», τόνισε χαρακτηριστικά, ενώ, έθεσε συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο «μέχρι 15 Ιουνίου να έχει ολοκληρωθεί αυτή η προσπάθεια».
Ο Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση των μέσων και του ανθρώπινου δυναμικού, σημειώνοντας ότι «φέτος θα επιχειρούν 51 μισθωμένα εναέρια μέσα (από 49 πέρυσι),το Πυροσβεστικό Σώμα έχει ήδη ενισχυθεί με 1.600 στελέχη, ενώ προχωρά η ένταξη ακόμη 600, έχουν διατεθεί νέα οχήματα και εξοπλισμός, ενώ θα έχουμε στη διάθεση μας 100 μη επανδρωμένα μέσα (drones) τα οποία θα επιτηρούν σε 24ωρη βάση».
Αναφερόμενος στις προκλήσεις, επεσήμανε τον μεγάλο αριθμό περιστατικών που καλείται να διαχειριστεί ο μηχανισμός. «Όταν φτάνουμε να έχουμε 120 πυρκαγιές σε μία ημέρα, 9.000 πυρκαγιές συνολικά τον χρόνο η διάσπαση των δυνάμεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα δυσκολίας» είπε.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας του προσωπικού: «Η εκπαίδευση, η επανεκπαίδευση όλου του προσωπικού είναι απαραίτητη και να γίνει ειδικά αυτή την περίοδο».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αντιμετώπιση των εμπρησμών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «φέτος η χρονιά θα αφιερωθεί στη δίωξη του εμπρηστή, είτε από αμέλεια είτε από πρόθεση» ενώ έδωσε παραδείγματα επιβολής υψηλών προστίμων και ποινών που έχουν ήδη επιβληθεί.
Τέλος, ο Υπουργός επεσήμανε τη σημασία της έγκαιρης επέμβασης και της πιστής εφαρμογής του επιχειρησιακού δόγματος: «Μένουμε πιστοί στο δόγμα: επιτήρηση και έγκαιρη προειδοποίηση, κινητοποίηση των δυνάμεων, άμεση επέμβαση, καταστολή» και εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στο Πυροσβεστικό Σώμα και στις διοικήσεις του, τονίζοντας πως, «είναι δύσκολη χρονιά, προετοιμαζόμαστε για τα δύσκολα».
Πάνω από 170 διοικητικά πρόστιμα και 35 συλλήψεις από την αρχή του 2026
Στο πλαίσιο αυτής της «εκστρατείας» ενημέρωσης των πολιτών, προκειμένου να διανύσουμε μια λιγότερο καταστροφική χρονιά, η Πολιτική Προστασία σημειώνει ότι, από την ανάλυση των μέχρι σήμερα στατιστικών στοιχείων, διαπιστώνεται σημαντικός αριθμός ενάρξεων πυρκαγιών, εξαιτίας δραστηριοτήτων και εργασιών στην ύπαιθρο που περιλαμβάνουν το άναμμα, τη χρήση και διατήρηση πυρός, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα, ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από 1/1/2026 έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και συναφείς εκτάσεις και οικοπεδικούς χώρους εκ των οποίων αρκετές εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές.
Απαγορεύσεις με στόχο την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών
- Απαγορεύεται η καύση υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης (κλαδεμάτων, υπολειμμάτων καλλιέργειας, ξηρών χόρτων κ.τ.λ.), απορριμμάτων και εν γένει η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο ανεξαρτήτου δείκτη επικινδυνότητας.
- Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων. Ως θερμές εργασίες νοούνται οι εργασίες που παράγουν σπινθήρες ή περιλαμβάνουν γυμνή φλόγα/θερμότητα, όπως ηλεκτροσυγκόλληση, οξυγονοκόλληση, κοπή, λείανση, χρήση φλόγας ή ηλεκτρικού τόξου, καθώς και χρήση εξοπλισμού που προκαλεί θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα.
- Απαγορεύεται η καύση ειδών πυροτεχνίας στην ύπαιθρο όταν ο δείκτης επικινδυνότητας, είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.
- Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) καθώς και τις λοιπές ημέρες χωρίς την τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.
Οι ποινές που προβλέπονται σε περίπτωση μη τήρησης των απαγορεύσεων
Σε ανακοίνωσή τους το υπουργείο και η Πυροσβεστική, ενημερώνουν τους πολίτες ότι περισσότερες πληροφορίες για τις απαγορευμένες ή/και επιτρεπόμενες, υπό προϋποθέσεις, ενέργειες, δραστηριότητες και εργασίες με τη λήψη μέτρων πυροπροστασίας περιλαμβάνονται στην 9η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β' 2387).
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι η μη τήρηση των διαλαμβανομένων στα ανωτέρω, επισύρει υψηλά διοικητικά πρόστιμα που ανέρχονται μέχρι του ποσού των 50.000 ευρώ σύμφωνα με τα οριζόμενα στην 19η /2024 πυροσβεστική διάταξη (Β΄2550).
Τι αναφέρει ο νέος Ποινικός Κώδικας για τις περιπτώσεις εκδήλωσης πυρκαγιάς και εμπρησμού
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι ο νέος Ποινικός Κώδικας απαγορεύει ρητά τη διατήρηση φωτιάς, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα ή ειδών πυροτεχνίας ή βεγγαλικών σε δάση, δασικές εκτάσεις, πάρκα, άλση, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις σε ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) και οι παραβάτες τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 ευρώ.
Αν από τις ανωτέρω ενέργειες προκληθεί σοβαρή πυρκαγιά τότε ο υπαίτιος διώκεται σε βαθμό κακουργήματος.
Περαιτέρω, ο εμπρησμός βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα τιμωρείται με φυλάκιση ή κάθειρξη χωρίς ανασταλτικό χαρακτήρα και χωρίς δυνατότητα εξαγοράς της ποινής και επιπλέον χρηματική ποινή έως 200.000 ευρώ.
Η Πολιτική Προστασία τονίζει ακόμα ότι οι προπαρασκευαστικές ενέργειες τιμωρούνται επίσης ως κακούργημα, ενώ στις περιπτώσεις εμπρησμού σε δάση από τις οποίες προκλήθηκε πυρκαγιά που είχε ως αποτέλεσμα θάνατο ή βαριά σωματική βλάβη ή εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση δημεύεται κατά την κρίση του δικαστηρίου η περιουσία ή τμήμα περιουσίας του υπαίτιου.
«Η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος και καλούνται όλοι οι πολίτες να επιδεικνύουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης. Η τήρηση των μέτρων είναι υποχρέωση όλων», υπογραμμίζει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Καταλήγοντας αναφέρει ότι σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς ή ανίχνευσης καπνού, οι πολίτες οφείλουν να ειδοποιούν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας στο 199 ή στο 112.