Μετά την ανακούφιση από τη διαπίστωση πως δεν υπήρχαν εγκλωβισμένοι, η προσοχή στρέφεται στα αίτια της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα.
- Η κατάρρευση της πολυκατοικίας αποδίδεται, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, σε αστοχία του εδάφους.
- Εξετάζεται το ενδεχόμενο η εκσκαφή να προχώρησε σε μεγαλύτερο βάθος από το επιτρεπτό, υπονομεύοντας τα θεμέλια. Παράλληλα, πιθανολογείται η αφαίρεση παλιάς μεσοτοιχίας που λειτουργούσε ως πλευρική στήριξη, προκαλώντας καθίζηση.
- Μαρτυρίες εργατών για κλίση του κτιρίου επιβεβαιώνουν την τελική φάση της αστοχίας.
- Η κλίση ήταν το τελευταίο προειδοποιητικό σημάδι πριν η καθίζηση της θεμελίωσης οδηγήσει στην αλυσιδωτή και ταχύτατη κατάρρευση της κατασκευής.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, Βασίλης Μπαρδάκης, εξηγεί στο iefimerida πώς η πιθανή αστοχία του εδάφους και η ανεπαρκής αντιστήριξη κατά τις εργασίες στο διπλανό οικόπεδο μπορεί να οδήγησαν στην κατάρρευση της τετραώροφης πολυκατοικίας.
Στο μικροσκόπιο των ειδικών βρίσκεται η κατάρρευση της τετραώροφης πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, η οποία σημειώθηκε την ώρα που βρίσκονταν σε εξέλιξη εργασίες εκσκαφής και καθαίρεσης στο διπλανό οικόπεδο. Αν και τα ακριβή αίτια θα προκύψουν από την αυτοψία και την τεχνική πραγματογνωμοσύνη, τα πρώτα στοιχεία οδηγούν σε ένα συγκεκριμένο σενάριο.
Ο κ. Μπαρδάκης, μιλώντας στο iefimerida, περιγράφει βήμα προς βήμα την αλληλουχία των γεγονότων που, σύμφωνα με την εκτίμησή του, οδήγησαν στην κατάρρευση.
«Το πιο πιθανό είναι να είχαμε αστοχία του εδάφους», αναφέρει, εξηγώντας ότι κατά τη διάρκεια των εργασιών στο γειτονικό οικόπεδο ενδέχεται να αφαιρέθηκε κάποιο στοιχείο που μέχρι εκείνη τη στιγμή λειτουργούσε υποστηρικτικά ή να μην εφαρμόστηκαν τα αναγκαία μέτρα αντιστήριξης. «Κάτι έμεινε χωρίς να αντιστηρίζεται, δηλαδή κάποιο στοιχείο της γειτονικής οικοδομής έμεινε χωρίς να αντιστηρίζεται και έτσι αστόχισε το έδαφος. Μετά πήρε κλίση και μετά είναι αλυσιδωτή η διαδικασία. Μετά καθαιρέθηκε», λέει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον κ. Μπαρδάκη, ένα από τα βασικά ενδεχόμενα είναι ότι η εκσκαφή προχώρησε σε μεγαλύτερο βάθος από όσο επέτρεπαν οι συνθήκες, αποκαλύπτοντας ή ακόμη και υπονομεύοντας τα θεμέλια της γειτονικής πολυκατοικίας.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται κατά τις εργασίες να αφαιρέθηκε κάποια παλιά μεσοτοιχία ή άλλο κατασκευαστικό στοιχείο που, έστω και έμμεσα, συνέβαλε στη στήριξη του κτιρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως εξηγεί, η απώλεια της πλευρικής στήριξης θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθίζηση του πέδιλου της θεμελίωσης, προκαλώντας την αρχική μετακίνηση της κατασκευής.
«Κλειδί» η αντιστήριξη στις εργασίες δίπλα σε υφιστάμενα κτίρια
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών επισημαίνει ότι στις εργασίες εκσκαφής δίπλα σε υφιστάμενα κτίρια η αντιστήριξη αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα ασφάλειας. «Η έλλειψη ή η ανεπάρκεια των απαραίτητων μέτρων μπορεί να μεταβάλει την ισορροπία του εδάφους και να θέσει σε κίνδυνο τη στατικότητα των γειτονικών κατασκευών, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παλαιά κτίρια». Όπως σημειώνει, οι πολυκατοικίες προηγούμενων δεκαετιών παρουσιάζουν συχνά εγγενείς κατασκευαστικές αδυναμίες, γεγονός που τις καθιστά περισσότερο ευάλωτες όταν αλλάζουν οι συνθήκες στήριξης του εδάφους.
Καθοριστικό στοιχείο στην ανασύνθεση των τελευταίων στιγμών πριν από την κατάρρευση αποτελούν και οι μαρτυρίες των εργατών του διπλανού εργοταξίου, οι οποίοι φώναζαν ότι το κτίριο έγερνε.
Η κλίση ήταν το «τελευταίο προειδοποιητικό σημάδι»
Αυτό, σύμφωνα με τον κ. Μπαρδάκη, σημαίνει ότι η κλίση αυτή ήταν το τελευταίο προειδοποιητικό σημάδι πριν από την ολική αστοχία της κατασκευής. «Η καθίζηση του πέδιλου της θεμελίωσης είχε ήδη ξεκινήσει, το κτίριο άρχισε να χάνει την ευστάθειά του και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα ενεργοποιήθηκε η αλυσιδωτή διαδικασία που κατέληξε στην κατάρρευση. Αστόχησε το έδαφος, μετά πήρε κλίση και μετά είναι αλυσιδωτή η διαδικασία», λέει περιγράφοντας με λιτό τρόπο τη μηχανική εξέλιξη του φαινομένου.
Ο κ. Μπαρδάκης σπεύδει πάντως να διευκρινίσει ότι τα οριστικά συμπεράσματα θα εξαχθούν μόνο μετά την ολοκλήρωση της τεχνικής διερεύνησης και την εξέταση όλων των δεδομένων από τους πραγματογνώμονες. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, τα μέχρι στιγμής στοιχεία συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η αστοχία του εδάφους, σε συνδυασμό με τις εργασίες στο γειτονικό οικόπεδο και την πιθανή ανεπαρκή αντιστήριξη, αποτέλεσαν τους κρίκους μιας αλληλουχίας που οδήγησε στην ολική κατάρρευση της τετραώροφης πολυκατοικίας.