Με μία πρωτοφανή πληθυσμιακή κατάρρευση βρίσκεται αντιμέτωπο ένα από τα πιο εμβληματικά είδη της Πάρνηθας το κόκκινο ελάφι.
Ένα αναπόσπαστο κομμάτι της φυσικής ταυτότητας του βουνού, το κόκκινο ελάφι όπου πριν από τουλάχιστον δέκα χρόνια ο αριθμός του ξεπερνούσε τα 1000, σήμερα φτάνει τα 35.
Η δραματική αυτή μείωση έχει ανοίξει έναν έντονο διάλογο γύρω από τα αίτια της εξαφάνισης του είδους από τον Εθνικό Δρυμό, με επίκεντρο ωστόσο την παρουσία και την αύξηση του πληθυσμού των λύκων στην περιοχή.
Την ώρα που φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και κάτοικοι ζητούν άμεσα μέτρα διαχείρισης για τη διάσωση των ελαφιών, επιστημονικοί και περιβαλλοντικοί οργανισμοί επιμένουν στην ανάγκη τεκμηριωμένης προσέγγισης για την προστασία της βιοποικιλότητας. Το ζήτημα της Πάρνηθας εξελίσσεται πλέον σε μια δύσκολη εξίσωση, όπου η διατήρηση δύο προστατευόμενων ειδών φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τη διαχείριση της άγριας ζωής στην Ελλάδα.
Σήμα κινδύνου στην Πάρνηθα: Από 1.300 ελάφια έμειναν μόλις 35
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας Πάρνηθας κ. Λαζάρου Βασίλης, περιγράφει και εξηγεί αναλυτικά στο Iefimerida, τι συμβαίνει με την μείωση του πληθυσμού των κόκκινων ελαφιών στο βουνό της Πάρνηθας. Παράλληλα, παραθέτει τις προτάσεις αλλά και «κολλήματα» που υπάρχουν στο να βρεθεί η λύση.
«Η κατάσταση είναι δραματική αυτή την στιγμή. Μπορεί να έχουν μείνει περίπου 35 ελάφια. Είναι πολύ λίγα. Για εμάς είναι το πιο εμβληματικό είδος της Πάρνηθας. Με αυτά μεγαλώσαμε και ζήσαμε. Ο μεγαλύτερος φυσικός εχθρός του είναι ο λύκος. Από την επανεμφάνιση του τα ελάφια άρχησαν να μειώνονται. Ενώ το 2013 ήταν στα 1300 τώρα είναι στα 35», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Λαζάρου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει καταθέσει ο ΣΥΝ ΠΑ, η καταμέτρηση που είχε κάνει το WWF το 2009, είχε καταγράψει περίπου 700 ελάφια, ενώ το 2014 ο ΟΦΥΠΕΚΑ κατέγραψε 1.110 ελάφια την εαρινή περίοδο και κάποια χρονική στιγμή το 2013 υπήρξαν ενδείξεις ότι έφτασαν και τα 1.300.
Η εμφάνιση του λύκου
Ο λύκος εμφανίστηκε το 2009 και από τότε άρχισε να αυξάνατε. «Κατά τα λεγόμενα της Καλλιστώ είναι γύρω στους 60 στην Πάρνηθα», λέει ο Λαζάρου και συνεχίζει: «Αυτός ο αριθμός είναι υπέρογκος, για το μέρος μας. Το υπουργείο σε μελέτη που έχει κάνει μας λέει ότι έπρεπε να έχει 4 με 6 το πολύ».
Η προστασία των ελαφιών
Μαζί με έξι δήμους και το ΣΥΝ ΠΑ, γίνεται μία τεράστια προσπάθεια για να σωθεί το είδος. Ο πρόεδρος του συνδέσμου υπογραμμίζει στη Iefimerida πώς η κυριότερη λύση είναι να επαναλειτουργήσει το καταφύγιο στην Πάρνηθα όπου το 2007 κάηκε από την φωτιά και έκλεισε.
«Όσα ελάφια ήταν μέσα τα βγάλαμε έξω και το καταφύγιο δεν ξαναλειτούργησε. Τώρα είναι απαραίτητη προϋπόθεση να λειτουργήσει και πάλι. Τα ελάφια ζουν ελεύθερα όχι πάνω στην Πάρνηθα, κυκλοφορούν δυστυχώς μέσα στον οικιστικό ιστό, στην Βαρυμπόμπη, στις Αχαρνές, στο Κρυονέρι, στην Αυλώνα. Ωστόσο εάν δεν ληφθούν μέτρα για τον λύκο δεν θα αλλάξει τίποτα».
Η προστασία των λύκων και οι επιθέσεις
Ο κ. Λαζάρου φέρνει στο προσκήνιο το περίπλοκο ζήτημα «των λύκων» και πως το έχουν διαχειριστεί οι αρμόδιοι φορείς.
«Να σας υπενθυμίσω ότι πέρσι τον Απρίλιο ο εισαγγελέας περιβάλλοντος εξέδωσε εισαγγελική παραγγελία η οποία ανέφερε «παρακαλώ οι λύκοι να απομακρυνθούν από την Πάρνηθα». Τότε όμως κάποιοι χλεύασαν την απόφαση του εισαγγελέα. Υπάρχει μία επιτροπή Φύση 2000, η οποία συνεδρίασε και συμμετείχαν πολλοί επιστήμονες εκ των οποίων και από τον ΟΦΥΠΕΚΑ. Εκεί τότε είπαν όπως δεν είναι δυνατόν και δεν μπορούν να πιαστούν οι λύκοι. Άρα δεν έγινε κάτι.
Έπειτα όμως όταν άρχισαν οι επιθέσεις από λύκους, -είχαμε μία πριν δύο χρόνια στο καταφύγιο μπάφι, ένας λύκος άρπαξε ένα σκυλάκι από το λουράκι ενός παιδιού και το κατασπάραξε, το Φεβρουάριο επίθεση σε δρομέα, μετά σε ποδηλάτη-. Τότε η «Καλλιστώ» θορυβήθηκε και άρχισε να τους πιάνει, αφού πλέον κυκλοφορούν πολλοί λύκοι με περιλαίμιο (gps). Όπως καταλαβαίνετε πέφτουμε σε αντιφάσεις», σχολιάζει ο πρόεδρος του ΣΥΝ ΠΑ.
Οι προτάσεις και η θήρευση του λύκου
Όπως αναφέρει ο κ. Λαζάρου, το ΣΥΝ ΠΑ ως επίσημος φορέας μαζί με τους έξι δήμους, για τη διάσωση του κόκκινου ελαφιού, πριν από δύο μήνες απέστειλαν ένα έγγραφο στο προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), το οποίο το καλούν να λάβει άμεσα μέτρα διαχείρισης του πληθυσμού των λύκων μέσω θηρευσης.
«Και το λέω αυτό διότι πλέον η ευρωπαϊκή ένωση μας έδωσε το ελεύθερο σε όλα τα κράτη - μέλη και από το άκρος προστατευόμενο είδος που είναι ο λύκος τον «έβαλε» στα απλώς προστατευόμενα. Δηλαδή δίνει το δικαίωμα στα κράτη να λάβει τις αποφάσεις με τον τρόπο που επιθυμεί. Οι σκανδιναβικές χώρες κάθε χρόνο θηρεύουν το λύκο. Ενώ σε αυτές τις χώρες έχουν προστεθεί και η Γαλλία και άλλα κράτη. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Ακόμα και να θέλουμε να μεταφέρουμε τον λύκο σε ένα άλλο βουνό της Ελλάδας θα δημιουργήσουμε άλλα προβλήματα όπως στην κτηνοτροφία. Προσπαθούν να μας επιβάλουν τον λύκο στις ζωές μας», σημειώνει στο Iefimerida ο κ. Λαζάρου.
Οι φωτιές
Όσον αφορά τις φωτιές και στο ερώτημα εάν έχουν συμβάλει στην εξαφάνιση του είδους ο κ. Λαζάρου απαντά το εξής:
«Οι φωτιές δεν έχουν επηρεάσει αρνητικά το ελάφι καθώς δημιουργήθηκαν βοσκότοποι. Ουσιαστικά τα επηρέασαν θετικά. Από 700 που είχαμε το 2007 το 2013 είχαμε 1.300. Παλιά στην χώρα μας πολλές φωτιές τις έβαζαν οι βοσκοί για να δημιουργηθούν βοσκότοποι με για τα ζώα τους. Προφανώς δεν λέμε να μπαίνουν φωτιές, απλώς αυτό που ακούγεται ότι έχουν συμβάλει στην μείωση του αριθμού των ελαφιών δεν ισχύει».