Στην Καστανιά Ημαθίας, στις καταπράσινες πλαγιές στο Βέρμιο δεσπόζει η Παναγία Σουμελά, ένας από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς και προσκυνηματικούς τόπους του Ελληνισμού.
Η Μονή της Παναγίας Σουμελά αποτελεί διαχρονικά σημείο αναφοράς για την ιστορία, την πίστη και την πολιτιστική παράδοση των Ελλήνων του Πόντου, προσελκύοντας κάθε χρόνο τον Δεκαπενταύγουστο πλήθος επισκεπτών και προσκυνητών.
Η εικόνα της Παναγίας της Σουμελά
Η εικόνα της Παναγίας Σουμελά από τον Πόντο, μετά από ενέργειες του Ελευθέριου Βενιζέλου το 1930, μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και για τουλάχιστον 20 χρόνια φιλοξενήθηκε στο Βυζαντινό Μουσείο. Ωστόσο επιθυμία των Ποντίων ήταν να βρεθεί κάποιο μέρος βραχώδες και ήσυχο, παρόμοιο με αυτό στον Πόντο, ώστε να χτιστεί μία νέα Μονή που θα φιλοξενούσε την εικόνα.
Ο ναός της Παναγίας Σουμελά χτίστηκε το 1951 στην περιοχή της Καστανιάς στο Βέρμιο. Κάθε χρόνο, στα υψώματα του Βερμίου όρους, εορτάζεται η Κοίμηση της Θεοτόκου.
Δεκαπενταύγουστος στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο
Για ακόμα μία χρονιά το εορταστικό πρόγραμμα για το «Πάσχα του καλοκαιριού» περιλαμβάνει μια σειρά από θρησκευτικές τελετές και πολιτιστικές δράσεις, με αποκορύφωμα τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου.
Οι εκδηλώσεις αναδεικνύουν τη σημασία της Παναγίας Σουμελά ως τόπου πίστης και μνήμης, αλλά και ως ζωντανό κέντρο της ποντιακής παράδοσης.
Πρόκειται για παράδοση αιώνων όπου χιλιάδες πιστών εισρέουν στο χώρο του Προσκυνήματος, για να αποτίνουν φόρο τιμής στη Μεγαλόχαρη.
Όπως αναφέρει ανακοίνωση του Ιερού Ναού, το ΔΣ του Προσκυνήματος και Σωματείου «ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ», οργανώνoυν την Πανήγυρη στις 14 και 15 Αυγούστου, με πολλές εκδηλώσεις στα υψώματα του Βερμίου, παρουσία των εκπροσώπων της θρησκευτικής στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας, των Ομοσπονδιών και προέδρων των Ποντιακών Σωματείων, ιδίως δε της Ποντιακής Νεολαίας, καθώς και χιλιάδων πιστών απ' όλο τον κόσμο.
Λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας Σουμελά
Την παραμονή και μετά τον μέγα Αρχιερατικό Εσπερινό γίνεται η λιτάνευση της Αγίας Εικόνας της «ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ».
Ανήμερα της εορτής, γίνεται Αρχιερατική Λειτουργία παρουσία πιστων και πολλών επισήμων.
Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας γίνεται λιτάνευση της Ιεράς Εικόνος και κατάθεση στεφάνων στην προτομή του Αλέξανδρου Υψηλάντη.
Στη συνέχεια, στην Πλατεία του Προσκυνήματος, παρουσία πλήθους κόσμου, γίνεται η έναρξη των ποντιακών καλλιτεχνικών δρώμενων από διακόσια και πλέον παιδιά χορευτικών συγκροτημάτων ποντιακών σωματείων από όλη την Ελλάδα, καθώς και εκπροσώπων της ποντιακής νεολαίας της διασποράς.