Αντιδράσεις στον χώρο της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης προκαλεί γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που απαγορεύει τη φοίτηση παιδιών προσχολικής ηλικίας σε κέντρα ξένων γλωσσών.
Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας με ανακοίνωσή της προειδοποιεί ότι η απαγόρευση διδασκαλίας αγγλικών σε νήπια από τα κέντρα ξένων γλωσσών μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα παρανομίας και απορρύθμισης στην ιδιωτική εκπαίδευση, τονίζοντας ότι υπάρχει κίνδυνος για έκρηξη του φαινομένου των παράνομων κέντρων μελέτης.
Η ανακοίνωση της ΟΙΕΛΕ:
Ιδιαίτερη αίσθηση έχει προκαλέσει στο χώρο της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης η υπ. αριθμ. 16/2026 γνωμοδότηση του ΝΣΚ, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται η φοίτηση παιδιών προσχολικής ηλικίας, δηλαδή προνηπίων και νηπίων, στα Κέντρα Ξένων Γλωσσών και η παρακολούθηση μαθημάτων αγγλικής γλώσσας σε αυτά. Ανεξαρτήτως των θεωρητικών θέσεων και διαφοροποιήσεων που μπορεί να έχει κάποιος για το ζήτημα της εκμάθησης ξένων γλωσσών σε μικρές ηλικίες, φαίνεται πως η απαγόρευση αυτή θα γεννήσει ένα κύμα «κατάργησης» Κέντρων Ξένων Γλωσσών και μετατροπής τους σε (παράνομα) Κέντρα Μελέτης, ώστε να ξεπεραστεί ο σκόπελος της απαγόρευσης.
Είχαμε ζήσει το φαινόμενο της μετατροπής πολλών Φροντιστηρίων και Κέντρων Ξένων Γλωσσών σε Κέντρα Μελέτης το 2016, όταν με τον Ν. 4415/2016 διπλασιάστηκε το ωρομίσθιο των εκπαιδευτικών στους χώρους αυτούς και ορισμένοι «επιτήδειοι» ιδιοκτήτες προχώρησαν στην «αλλαγή» αυτή, για να συνεχίσουν να πληρώνουν το προσωπικό τους με το εξευτελιστικό ωρομίσθιο των 3 ευρώ την ώρα! Τώρα το κύμα μετατροπών έχει διπλό στόχο. Αφενός μεν τη δυνατότητα να εγγράφουν οι απολύτως ανέλεγκτες αυτές δομές (τα Κέντρα Μελέτης) ό,τι ηλικίες μαθητών θέλουν, αφετέρου δε τη δραστική μείωση του εργασιακού κόστους με τη βλάβη να είναι τρομακτική για χιλιάδες συναδέλφους μας.
Εισαγωγικά
Καταρχήν θα πρέπει να διευκρινίσουμε την άποψή μας για το ζήτημα. Είναι γενική μας θέση ότι τα τελευταία χρόνια η εντατικοποίηση της εκπαίδευσης στις μικρές ηλικίες (5-12), με τα παιδιά να υποχρεώνονται σε πολύωρη παρακολούθηση μαθημάτων τα πρωινά στο σχολείο και τα απογεύματα στα (παράνομα) Κέντρα Μελέτης, θα έχει ολέθρια παιδαγωγικά και ψυχοσυναισθηματικά αποτελέσματα γι’ αυτά. Ωστόσο, οι ήπιες δραστηριότητες μελέτης, άθλησης και δημιουργικού παιχνιδιού από εξειδικευμένο προσωπικό σε ποιοτικές και ασφαλείς συνθήκες είναι επωφελείς για τα παιδιά. Θεωρούμε πως τις υπηρεσίες αυτές θα πρέπει να παρέχει η πολιτεία δωρεάν μέσω του δημόσιου ολοήμερου σχολείου, όμως η έλλειψη χρηματοδότησης και οι μεγάλες ανάγκες των εργαζόμενων έχουν ευνοήσει το φαινόμενο των παράνομων Κέντρων Μελέτης που λειτουργούν παρασιτικά, χωρίς νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς προδιαγραφές, χωρίς κτηριακό έλεγχο.
Θα πρέπει τα παιδιά να μαθαίνουν αγγλικά από την προσχολική ηλικία;
Η πολιτεία έχει επιτρέψει, με το Ν. 4692/2020, τη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας στα νηπιαγωγεία. Η έντονη παρουσία της αγγλικής γλώσσας στη ζωή των παιδιών μέσω των βίντεο, των παιχνιδιών, των κινουμένων σχεδίων, άλλωστε, είναι μια πραγματικότητα. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι σε αυτές τις ηλικίες δεν μπορεί κάποιος να μιλάει για τυπική διδασκαλία, αλλά για έναν διαφοροποιημένο, πιο βιωματικό και παιγνιώδη τρόπο μαθήματος.
Μια σύντομη μελέτη στη διεθνή βιβλιογραφία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας από πολύ μικρή ηλικία μπορεί να προσφέρει σημαντικά γνωστικά, κοινωνικά και συναισθηματικά οφέλη στα παιδιά, αρκεί να γίνεται με τον κατάλληλο τρόπο. Τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες μαθαίνουν πιο φυσικά και αβίαστα μέσα από το παιχνίδι, τη μίμηση, τη μουσική, την κίνηση και την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον τους. Για αυτόν τον λόγο, η διδασκαλία χρειάζεται να βασίζεται σε βιωματική και ολιστική προσέγγιση, με κατάλληλα υλικά και δραστηριότητες προσαρμοσμένες στην ηλικία, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους. Το λεξιλόγιο, τα θέματα και οι επικοινωνιακές καταστάσεις πρέπει να σχετίζονται με την καθημερινότητά τους, όπως η οικογένεια, το σχολείο, τα παιχνίδια, τα ζώα και τα συναισθήματά τους, ώστε η γλώσσα να αποκτά νόημα και ουσιαστική χρήση.
Αντίθετα, όταν η διδασκαλία γίνεται με έναν παραδοσιακό, φροντιστηριακό τρόπο, βασισμένη στην αποστήθιση, στη γραμματική, στα τεστ και στις μηχανικές ασκήσεις, συχνά δημιουργείται άγχος, έλλειψη κινήτρου και αρνητική στάση απέναντι στη γλώσσα και στη μαθησιακή διαδικασία γενικότερα.
Τι πρέπει να γίνει
Αρχικά, θα πρέπει να τεθεί το βασικό ερώτημα, αν θα πρέπει γενικώς να διδάσκεται ξένη γλώσσα στην προσχολική ηλικία. Αν η πολιτεία θεωρεί πως δεν πρέπει να διδάσκεται για τον όποιο παιδαγωγικό και ψυχοσυναισθηματικό λόγο, τότε θα πρέπει να υπάρξει ρητή απαγόρευση διδασκαλίας τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση. Αν όμως το Υπουργείο Παιδεία θεωρεί πως μπορεί να διδάσκεται ξένη γλώσσα σε ηλικίες κάτω των 6 ετών στη δημόσια εκπαίδευση, δεν θα πρέπει να τρέφει αυταπάτες για το αν τελικά θα διδάσκεται και σε ιδιωτικές μονάδες, όσες απαγορεύσεις κι αν θέσει το ΝΣΚ ή οποιοσδήποτε άλλος γνωμοδοτικός θεσμός.
Οι επιχειρηματίες, εκμεταλλευόμενοι την καχεκτική εποπτεία του κράτους, θα βρουν τρόπο να ξεπεράσουν εμπόδια και να κάνουν τη δουλειά τους. Η ΟΙΕΛΕ εκτιμά πως ο πιο πρόσφορος τρόπος για να παρακαμφθεί η γνωμοδότηση του ΝΣΚ θα είναι η μετατροπή εκατοντάδων Κέντρων Ξένων Γλωσσών σε Κέντρα Μελέτης, με τραγικές συνέπειες, όπως προαναφέρθηκε, για τα παιδιά και για τους διδάσκοντες.
Η Ομοσπονδία μας θεωρεί πως είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης για τα Κέντρα Μελέτης με την θέσπιση προδιαγραφών λειτουργίας και την διασφάλιση τόσο των όρων υγείας και ασφάλειας όσο και των εργασιακών συνθηκών και των προσόντων των διδασκόντων. Η νομοθέτηση για τα Κέντρα Μελέτης, που υποτίθεται πως βρίσκεται εδώ και δύο (!!) χρόνια στην τελική ευθεία, θα βάλει εμπόδιο στους «πονηρούς» που θέλουν να χρησιμοποιούν την ανέλεγκτη αυτή ομάδα εκπαιδευτικών επιχειρήσεων ως «καταφύγιο» παρανομίας. Μόνο σε ένα πλαίσιο καλά εποπτευόμενων Κέντρων Ξένων Γλωσσών ή Κέντρων Μελέτης που λειτουργούν με το στόχο της δημιουργικής απασχόλησης και της ήπιας μελέτης μπορεί να διασφαλιστεί ότι η διδασκαλία ξένης γλώσσας σε τρυφερές ηλικίες δεν είναι ένα ακόμη «μάθημα», αλλά μια ευχάριστη, παιγνιώδης και τελικά ωφέλιμη δραστηριότητα.